Bơi Việt Nam kỳ vọng tiếp nối vai trò chủ lực trong hành trình săn huy chương tại Asian Para Games 2026

Bơi là môn thể thao mang về huy chương vàng (HCV) cho Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam tại cả bốn kỳ Asian Para Games diễn ra vào các năm 2010, 2014, 2018 và 2023. Tại đại hội lần thứ 5 ở Aichi - Nagoya (Nhật Bản), bảy kình ngư Việt Nam tiếp tục được kỳ vọng tạo dấu ấn, dù đội tuyển phải đối mặt với không ít thách thức về lực lượng và khả năng duy trì thành tích.

Điểm tựa từ những dấu mốc lịch sử

Trong hành trình thi đấu tại đấu trường thể thao người khuyết tật châu Á, bơi luôn là một trong những môn thể thao đóng góp quan trọng nhất vào thành tích của Việt Nam. Qua bốn kỳ Asian Para Games gần nhất, các kình ngư nước nhà đều mang về ít nhất một HCV.

Tại Asian Para Games 2010 ở Quảng Châu (Trung Quốc), Võ Thanh Tùng giành HCV nội dung 50 m tự do nam hạng thương tật S5 với thành tích 35 giây 56. Đây là một trong ba tấm HCV của đoàn Việt Nam tại đại hội năm đó, bên cạnh bốn huy chương bạc (HCB) và 10 huy chương đồng (HCĐ).

Bốn năm sau, bơi Việt Nam đạt đỉnh cao thành tích tại Asian Para Games 2014 ở Incheon (Hàn Quốc), khi giành tới 7 HCV, 3 HCB, 4 HCĐ. 3 kỷ lục đại hội được thiết lập bởi siêu kình ngư Võ Thanh Tùng - VĐV đã giành 5 HCV ở Asian Para Games 2014  ở các nội dung 50 m, 100 m và 200 m tự do, 50 m ngửa và 50 m bướm nam hạng S5. Hai huy chương vàng còn lại thuộc về Nguyễn Thành Trung ở nội dung 100 m ếch nam hạng SB4 và 200 m hỗn hợp nam hạng SM5. Nguyễn Thành Trung cũng lập kỷ lục châu Á ở nội dung 100m ếch nam hạng thương tật SB4 (1 phút 50 giây 91).

Đến Asian Para Games 2018 tại Indonesia, đội tuyển bơi người khuyết tật Việt Nam tiếp tục đóng góp 4 HCV vào thành tích chung của đoàn Việt Nam. Võ Thanh Tùng giành 3 HCV ở các nội dung 50 m ngửa, 100 m tự do và 200 m tự do nam hạng S5. Nguyễn Thành Trung mang về tấm HCV còn lại ở nội dung 100 m ếch nam hạng SB4.

Tại Asian Para Games 2022 ở Hàng Châu (Trung Quốc), được tổ chức vào năm 2023, bơi tiếp tục chứng minh vai trò đặc biệt quan trọng. Trong bối cảnh đoàn Việt Nam chỉ giành được 1 HCV, chính kình ngư Lê Tiến Đạt là người mang về thành tích quý giá ấy khi chiến thắng nội dung 100 m ếch nam hạng SB5 với thời gian 1 phút 34 giây 04. Đỗ Thanh Hải giành HCB ở cùng nội dung, trong khi Vi Thị Hằng đoạt HCĐ nội dung 100 m tự do nữ hạng S7.

Những kết quả qua từng kỳ đại hội cho thấy bơi không chỉ là môn thể thao giàu truyền thống mà còn là điểm tựa quan trọng của Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam. 

Bảy kình ngư giàu kinh nghiệm hướng tới Asian Para Games 2026

Tại Asian Para Games 2026, đội tuyển bơi người khuyết tật Việt Nam góp mặt với bảy vận động viên gồm Lê Tiến Đạt, Trịnh Thị Bích Như, Đỗ Thanh Hải, Võ Thanh Tùng, Hồ Văn Đao, Hà Văn Hiệp và Vi Thị Hằng. Các tuyển thủ sẽ tranh tài ở tổng cộng 28 nội dung, tiếp tục gánh vác kỳ vọng huy chương của đoàn thể thao nước nhà.

Trong số này, nhiều vận động viên đã có kinh nghiệm thi đấu tại các kỳ đại hội trước. Lê Tiến Đạt là nhà vô địch nội dung 100 m ếch nam hạng SB5 tại Asian Para Games 2023. Võ Thanh Tùng từng thống trị nhiều nội dung bơi tự do và bơi ngửa ở các kỳ đại hội trước, trong khi Trịnh Thị Bích Như cũng là gương mặt giàu kinh nghiệm, dự kiến tranh tài ở năm nội dung tại Nhật Bản.

Đội hình còn có Đỗ Thanh Hải, Hà Văn Hiệp, Vi Thị Hằng và Hồ Văn Đao. Mỗi vận động viên đảm nhận những nội dung phù hợp với hạng thương tật và sở trường chuyên môn, tạo nên lực lượng thi đấu trải rộng ở nhiều cự ly và kiểu bơi.

Theo thông tin từ đội tuyển, các vận động viên đã trải qua quá trình chuẩn bị dài hơi trước khi bước vào giai đoạn tăng tốc. Từ ngày 1/4/2026, nhóm vận động viên trọng điểm được tập huấn để hướng tới đại hội. Các tuyển thủ cũng tham dự Giải Bơi người khuyết tật thế giới World Series tại Fuji (Nhật Bản) từ ngày 25/5 đến 1/6 nhằm tích lũy kinh nghiệm và đáp ứng yêu cầu chuyên môn cho đấu trường châu lục.

Trước Asian Para Games 2026, đội tuyển tập luyện tại Trung tâm Huấn luyện vận động viên trẻ quốc gia ở Đà Nẵng. Giáo án được xây dựng phù hợp với từng vận động viên, kết hợp tập luyện dưới nước vào buổi sáng và các bài tập hỗ trợ trên cạn vào buổi chiều. Ở giai đoạn chuẩn bị cuối cùng, ban huấn luyện chú trọng duy trì tốc độ, sức bền tốc độ và trạng thái thi đấu, giúp các kình ngư đạt điểm rơi phong độ khi bước vào tranh tài.

Vận động viên Lê Tiến Đạt cho biết Asian Para Games 2026 là lần thứ năm anh tham dự Đại hội thể thao người khuyết tật châu Á. Kinh nghiệm từ những lần thi đấu trước, đặc biệt là tấm HCV tại Hàng Châu năm 2023, là động lực để anh cùng đồng đội nỗ lực hoàn thành giáo án và hướng tới thành tích tốt nhất. Theo Lê Tiến Đạt, điều kiện ăn ở, tập luyện được bảo đảm cũng giúp các vận động viên tập trung cho mục tiêu chuyên môn.

Thách thức về tuổi tác và lực lượng kế cận

Dù sở hữu nhiều vận động viên giàu kinh nghiệm, đội tuyển bơi người khuyết tật Việt Nam vẫn đối diện những khó khăn nhất định trước thềm Asian Para Games 2026. Một trong những vấn đề đáng chú ý là phần lớn tuyển thủ đã lớn tuổi, trong khi lực lượng trẻ đủ khả năng kế cận chưa thực sự nổi bật.

Huấn luyện viên Nguyễn Đăng Viễn cho biết những vận động viên đạt chuẩn châu Á được xây dựng giáo án riêng, tập trung duy trì thành tích và nâng cao khả năng thi đấu. Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận tuổi tác là hạn chế lớn của đội tuyển ở thời điểm hiện tại. Trong khi Việt Nam gặp khó khăn về lớp vận động viên kế cận, một số quốc gia trong khu vực như Thái Lan và Singapore đang chú trọng đầu tư cho các tài năng trẻ.

Đây là bài toán không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Với môn bơi, quá trình phát triển vận động viên đòi hỏi sự đầu tư liên tục về huấn luyện, cơ sở vật chất, chuyên gia phân loại thương tật và cơ hội thi đấu quốc tế. Việc duy trì thành tích của những tuyển thủ kỳ cựu vì thế cần song hành với chiến lược phát hiện, đào tạo lớp kế cận, nhằm bảo đảm sức cạnh tranh của đội tuyển trong những kỳ đại hội tiếp theo.

Về mục tiêu chuyên môn tại Asian Para Games 2026, huấn luyện viên Nguyễn Đăng Viễn cho biết đội tuyển đặt chỉ tiêu giành 2 HCB và 2 HCĐ. Đây là mục tiêu được ban huấn luyện xác định trong bối cảnh lực lượng có những hạn chế nhất định, đồng thời phản ánh yêu cầu thực tế của quá trình chuẩn bị.

Dẫu vậy, với bề dày thành tích tại đấu trường châu lục, người hâm mộ vẫn có cơ sở để kỳ vọng các kình ngư Việt Nam tạo nên những màn trình diễn đáng chú ý. Kinh nghiệm của Lê Tiến Đạt, Võ Thanh Tùng, Trịnh Thị Bích Như cùng các đồng đội sẽ là yếu tố quan trọng trong cuộc cạnh tranh với những đối thủ mạnh của châu Á.

Asian Para Games 2026 diễn ra từ ngày 18 đến 24/10 tại Aichi - Nagoya, Nhật Bản, quy tụ các vận động viên tranh tài ở 18 môn thể thao. Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham dự với 21 vận động viên ở năm môn gồm điền kinh, bơi, cử tạ, bóng bàn và cầu lông.