Giám sát thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW: Tập trung vào 4 vấn đề lớn của giáo dục phổ thông

Chiều 13/10, tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì Hội nghị công bố Quyết định và Kế hoạch giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông.

Công bố Quyết định số 401-QĐNS/TW và Kế hoạch giám sát của Ban Bí thư, đồng chí Nguyễn Văn Chiến, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Trưởng đoàn Thường trực cho biết, Ban Bí thư quyết định thành lập Đoàn giám sát đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị.

Đoàn giám sát gồm 16 thành viên, do đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương làm Trưởng đoàn. Đồng chí Nguyễn Đắc Vinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và đồng chí Trần Thị Hiền, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương làm Phó Trưởng đoàn; đồng chí Nguyễn Văn Chiến, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương làm Phó Trưởng đoàn Thường trực.

Theo Kế hoạch, Đoàn sẽ đánh giá việc lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW trong lĩnh vực giáo dục phổ thông; trong đó đánh giá toàn diện công tác liên quan đến nội dung sách giáo khoa; đánh giá công tác giáo dục phổ thông, công tác quản lý, tổ chức, bộ máy, cán bộ, giáo viên của các trường phổ thông; đồng thời, xem xét việc đầu tư xây dựng các trường phổ thông nói chung và các trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới nói riêng.

Mốc thời gian giám sát từ năm 2023 đến ngày 30/9/2026. Đoàn sẽ nghiên cứu báo cáo, hồ sơ, tài liệu; làm việc với các cơ quan, đơn vị, địa phương, cá nhân liên quan và trưng cầu ý kiến chuyên gia khi cần thiết. Cuộc giám sát dự kiến hoàn thành trước ngày 15/12/2026; kết quả được trình Ban Bí thư xem xét, kết luận.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Nghị quyết 71-NQ/TW xác định đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với tương lai dân tộc; trong đó, giáo dục phổ thông là nền móng để xây dựng nguồn nhân lực, nhân tài.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, việc Ban Bí thư thành lập Đoàn giám sát nhằm đánh giá khách quan những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân trong quá trình triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW về giáo dục phổ thông, từ đó đề xuất các giải pháp, tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư những chủ trương, quyết sách phù hợp.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết đặc biệt lưu ý, cuộc giám sát không phải để tìm kiếm vi phạm hay xem xét ai có khuyết điểm, mà phải đánh giá thấu đáo, khách quan “việc gì đã làm được, việc gì chưa làm được, việc gì phải sửa ngay, việc gì cần phải có cơ chế, chính sách để vận hành một cách hiệu quả hơn”.

“Kết quả giám sát phải trở thành cơ sở để Bộ Chính trị, Ban Bí thư xác định các chủ trương, quyết sách đúng đối với giáo dục phổ thông trong giai đoạn mới”, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.

Theo Trưởng Đoàn giám sát, cuộc giám sát được tiến hành toàn diện nhưng tập trung làm rõ bốn nhóm vấn đề lớn.

Thứ nhất, về Chương trình giáo dục phổ thông, đánh giá kỹ tính khoa học, tính kế thừa, liên thông giữa các cấp học; mức độ phù hợp với tâm sinh lý học sinh và điều kiện thực tế của các vùng, miền; những vấn đề về tải trọng chương trình, tổ chức dạy học tích hợp, lựa chọn môn học và sự phù hợp giữa các môn học với chương trình từng cấp học.

Thứ hai, về sách giáo khoa, tập trung đánh giá nội dung giáo dục đạo đức, lịch sử, chính trị, tư tưởng, lối sống cho học sinh, nhất là các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân. Bên cạnh những kết quả đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận những vấn đề còn bất cập về chất lượng, lựa chọn, chi phí sách giáo khoa; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý. Đối với nội dung này, trưng cầu ý kiến chuyên gia để xác định nội dung nào cần tiếp tục giảng dạy, nội dung nào cần lược bỏ, thay thế; những giá trị của sách giáo khoa trước đây cần kế thừa, từ đó đề xuất hướng đổi mới bảo đảm “vừa hiện đại, vừa vững vàng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hóa Việt Nam”.

Thứ ba, về cơ sở vật chất, trường lớp, cần đánh giá chính xác tình trạng thiếu trường, lớp, phòng học, thiết bị dạy học; kết quả đầu tư từ năm 2023 đến nay, đặc biệt là việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới. Việc đánh giá phải dựa trên số liệu cụ thể về học sinh, trường, lớp và nhu cầu thực tế để đề xuất chính sách đầu tư phù hợp, góp phần bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Thứ tư, về tổ chức bộ máy và đội ngũ, cần xem xét công tác quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông; tổ chức bộ máy, cán bộ quản lý, giáo viên; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, nhất là tại các vùng khó khăn, cùng chế độ, chính sách đối với nhà giáo. Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức, cần xác định chính xác còn thiếu bao nhiêu giáo viên, nguyên nhân và những chủ trương, giải pháp cần đề xuất.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, qua bốn nhóm vấn đề, cuộc giám sát phải trả lời rõ: “Đã làm được gì, chưa làm được gì, vì sao; tiếp theo phải làm gì và làm như thế nào”. Quá trình giám sát phải dựa trên Nghị quyết 71-NQ/TW và hệ thống văn bản pháp luật, có số liệu, minh chứng cụ thể, tránh đánh giá chung chung.

Đồng chí yêu cầu cuộc giám sát phải làm “đến nơi đến chốn, nói thẳng, nói thật, đánh giá đúng”, bởi “mỗi trang sách giáo khoa, mỗi lớp học, mỗi người thầy đều gắn với tương lai của hàng chục triệu học sinh và niềm tin của hàng chục triệu gia đình”; từ đó giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư có những chủ trương, quyết sách đưa giáo dục phổ thông đi vào nền nếp, ổn định, nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết, giáo dục và đào tạo đang nhận được sự quan tâm đặc biệt, cùng sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện, thường xuyên của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Việc ban hành Nghị quyết 71-NQ/TW vừa là vinh dự, vừa đặt ra trách nhiệm lớn đối với toàn ngành trước yêu cầu mới của phát triển đất nước.

Theo Bộ trưởng, giáo dục phổ thông liên quan trực tiếp đến gần 20 triệu học sinh, khoảng một triệu giáo viên, đồng thời tác động tới từng gia đình và toàn xã hội. Vì vậy, trong quá trình đổi mới, Bộ xác định phải thường xuyên lắng nghe các ý kiến, xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách vừa đúng định hướng, vừa bảo đảm hiệu quả thực chất.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, đợt giám sát không chỉ là yêu cầu mà còn là cơ hội để ngành nhìn nhận đầy đủ những việc đã làm được, kết quả đạt được cũng như những hạn chế, khó khăn trong quá trình thực hiện; đồng thời tiếp thu ý kiến của các cơ quan Đảng và chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư để tiếp tục hoàn thiện các giải pháp triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp chặt chẽ với Đoàn giám sát, cung cấp đầy đủ, kịp thời báo cáo, số liệu, tài liệu; phối hợp lựa chọn địa phương, đơn vị và chuyên gia để bảo đảm việc đánh giá được thực hiện toàn diện, khách quan.