Doanh nhân Việt Nam đóng góp to lớn vào sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước

Ngay từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn nhận hoạt động công thương là một bộ phận quan trọng của công cuộc kiến thiết đất nước, gắn sự thịnh vượng của doanh nghiệp với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. 

Quan điểm đó tiếp tục được kế thừa, phát triển trong đường lối của Đảng, đặc biệt với những định hướng mới về phát triển kinh tế tư nhân, đặt doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân trước một không gian phát triển rộng lớn hơn, nhưng cũng đòi hỏi trách nhiệm và năng lực lớn hơn.

Doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển đất nước

Ngày 13/10/1945, chỉ hơn một tháng sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới Công Thương Việt Nam. Người xác định rõ vai trò của giới Công Thương trong công cuộc kiến thiết: "Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà thì giới công thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng".

Người khẳng định "Chính phủ, nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp đỡ giới thương nhân trong công cuộc kiến thiết này"; đồng thời nhấn mạnh "Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng". Do đó, Người mong muốn các nhà công nghiệp, thương nghiệp đem vốn tham gia những "công cuộc ích quốc lợi dân".

Những lời căn dặn ấy thể hiện một nhận thức sâu sắc về mối quan hệ giữa hoạt động sản xuất, kinh doanh với sự phát triển của đất nước. Làm giàu chính đáng, phát triển sản xuất, kinh doanh không tách rời lợi ích quốc gia, dân tộc; sự phát triển của doanh nghiệp, doanh nhân góp phần tạo nên sức mạnh của nền kinh tế.

Quan điểm đó có giá trị xuyên suốt trong quá trình phát triển của đất nước. Cùng với công cuộc đổi mới, nhận thức về vai trò của các thành phần kinh tế ngày càng được hoàn thiện; môi trường kinh doanh từng bước được mở rộng, tạo điều kiện để người dân phát huy nguồn vốn, trí tuệ, sức lao động và tinh thần kinh doanh. Từ những cơ sở ban đầu, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn mạnh, đa dạng về loại hình, mở rộng về quy mô và từng bước nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, thị trường.

Theo Bộ Tài chính, đến tháng 9/2026, Việt Nam có khoảng 1,1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động với tổng quy mô vốn đăng ký trên 30 triệu tỷ đồng. Riêng 9 tháng năm 2026, cả nước có hơn 223,9 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, bình quân mỗi tháng có 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động và đóng góp khoảng 55% tổng thu ngân sách Nhà nước. Sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp góp phần mở rộng năng lực sản xuất, thúc đẩy lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư, hình thành các chuỗi cung ứng và tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Trong 9 tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01% - cao nhất trong 15 năm (từ 2011), sản xuất công nghiệp tăng 12,3%, tiêu dùng tăng 13,4%, vốn đầu tư toàn xã hội tăng 15,1%. Kết quả đó gắn liền với nỗ lực sản xuất, kinh doanh và đầu tư của cộng đồng doanh nghiệp. Chính sự chủ động duy trì sản xuất, tìm kiếm thị trường, tổ chức lại hoạt động, đầu tư công nghệ và thích ứng với biến động đã góp phần giữ vững các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Đằng sau những chỉ tiêu kinh tế còn là những giá trị trực tiếp đối với đời sống xã hội. 9 tháng năm 2026, cả nước có 52,7 triệu người có việc làm, tăng 683,8 nghìn người so với cùng kỳ năm trước; thu nhập bình quân của người lao động đạt 9,1 triệu đồng/tháng, tăng 9,1%. Sản xuất, kinh doanh phát triển tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập, đồng thời đóng góp vào sự ổn định của thị trường lao động và bảo đảm an sinh xã hội.

Có thể nói, từ những doanh nghiệp đầu tiên của nền kinh tế độc lập đến cộng đồng khoảng 1,1 triệu doanh nghiệp hiện nay là một chặng đường dài. Đội ngũ doanh nhân đã từng bước khẳng định vị trí trong đời sống kinh tế-xã hội, trở thành một lực lượng quan trọng trong tạo lập của cải, việc làm, nguồn thu ngân sách và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Tạo động lực mới cho kinh tế tư nhân

Những đóng góp ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tạo dựng một môi trường phát triển tương xứng với vai trò của lực lượng này. Đây cũng là cơ sở để Đảng và Nhà nước có những bước phát triển mới trong nhận thức và chính sách đối với khu vực kinh tế tư nhân, trong đó nổi bật là Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Nghị quyết 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là "một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia", đồng thời đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nhân có đạo đức, văn hóa kinh doanh, năng lực quản trị và tinh thần đổi mới sáng tạo; hình thành ngày càng nhiều doanh nghiệp có quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động; khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng bình quân khoảng 10-12%/năm, đóng góp khoảng 55-58% GDP và giải quyết việc làm cho khoảng 84-85% tổng số lao động. Đồng thời, phấn đấu có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây là những mục tiêu lớn, phản ánh bước phát triển mới trong nhận thức về vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân. Từ chỗ tạo điều kiện để hoạt động kinh doanh phát triển, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ hơn là hình thành một khu vực doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao, có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong nước, khu vực và toàn cầu.

Để thực hiện mục tiêu đó, Nghị quyết 68-NQ/TW đặt trọng tâm vào việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền tự do kinh doanh, bảo vệ quyền sở hữu tài sản, tháo gỡ các điểm nghẽn về đất đai, vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường; đồng thời nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi chính sách.

Về phía doanh nghiệp, Nghị quyết 68-NQ/TW yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động đổi mới mô hình quản trị, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nhân lực, xây dựng thương hiệu và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Cùng với đó là trách nhiệm xã hội và văn hóa kinh doanh. Tinh thần "ích quốc lợi dân" trong tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên ý nghĩa trong điều kiện mới, khi doanh nghiệp không chỉ được đánh giá bởi quy mô và lợi nhuận, mà còn bởi khả năng tạo ra những giá trị bền vững cho người lao động, người tiêu dùng, cộng đồng và đất nước. Tuân thủ pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ môi trường, chăm lo người lao động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước là những yếu tố làm nên sức mạnh bền vững của doanh nghiệp.

Những định hướng của Đảng đang được cụ thể hóa bằng những chương trình có trọng tâm, hướng tới hình thành lực lượng doanh nghiệp đủ sức dẫn dắt các ngành, lĩnh vực then chốt.

Theo đó, ngày 6/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 631/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030. Chương trình đặt mục tiêu: Xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong khu vực kinh tế tư nhân, có năng suất lao động, năng lực công nghệ cao, khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế, có trách nhiệm xã hội; hình thành các doanh nghiệp nòng cốt trong các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, phát triển bền vững và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 phát triển được 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó, phấn đấu có tối thiểu 15% doanh nghiệp tiên phong do phụ nữ làm chủ, 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tối thiểu 200 doanh nghiệp tiên phong tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Nhà nước thiết kế các cơ chế hỗ trợ theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, gắn với nhu cầu và năng lực phát triển của doanh nghiệp, bao gồm: hỗ trợ về thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết chứng khoán; thử nghiệm, kiểm định sản phẩm; tiếp cận tài chính, tín dụng; đào tạo, nâng cao năng lực quản trị, phát triển thị trường, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Nhà nước cũng hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế, các chương trình xúc tiến thương mại, phát triển thương hiệu và đưa sản phẩm Việt Nam vào hệ thống phân phối ở nước ngoài.

Từ bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới Công Thương ngày 13/10/1945 đến những chủ trương mới của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân là một quá trình liên tục của nhận thức và hành động. Bối cảnh kinh tế đã thay đổi, quy mô và phương thức kinh doanh đã thay đổi, song một giá trị vẫn nhất quán: sự phát triển của doanh nghiệp gắn với sự thịnh vượng của nền kinh tế và lợi ích của đất nước.

Ngày Doanh nhân Việt Nam không chỉ là dịp ghi nhận những đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, mà còn là dịp khơi dậy mạnh mẽ hơn tinh thần kinh doanh, khát vọng làm giàu chính đáng và trách nhiệm với quốc gia. Từ tinh thần "ích quốc lợi dân" mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra hơn 80 năm trước, cộng đồng doanh nghiệp hôm nay có thêm điều kiện để vươn lên, tạo dựng những giá trị mới, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng và cùng đất nước hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường, thịnh vượng.