Phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026

Sáng 12/10, tại Hà Nội, Lễ phát động Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 đã diễn ra trực tiếp tại trụ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh: thanh âm là sự sáng tạo kỳ diệu của thiên nhiên và con người, là sự giao cảm đặc biệt giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên và với cuộc sống. Trong bài thơ "Cảnh khuya", Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”. Từ tiếng suối trong trẻo đến lời ru thân thuộc, từ tiếng trống vọng về từ nghìn xưa đến nhịp đập của những trái tim hôm nay, những thanh âm của thiên nhiên và con người đã bồi đắp, nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam. Biết lắng nghe quê hương cũng là một cách học yêu đất nước; biết sáng tạo là cách gửi gắm tình yêu ấy đến các thế hệ mai sau.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quần chúng còn là người sáng tác nữa”. Người trân trọng những sáng tác của quần chúng, coi đó là những “hòn ngọc quý”. Mỗi người dân, đều có những trải nghiệm, những yêu thương có thể gửi vào một giai điệu, một câu hát, góp phần làm giàu đời sống âm nhạc dân tộc.

Để khơi dậy sức sáng tạo ấy trong toàn dân, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026, với mong muốn mỗi người đều có thể tham gia sáng tạo, lưu giữ và lan tỏa những thanh âm của cuộc sống.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng kêu gọi mỗi người hãy bắt đầu từ những việc làm giản dị ngay hôm nay: học thêm một điều mới về âm nhạc, ghi lại một thanh âm của quê hương, chia sẻ một câu hát hoặc thử sáng tạo một giai điệu của riêng mình. Người có kiến thức âm nhạc hãy hướng dẫn người mới học; các nghệ sĩ, thầy cô giáo, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông cùng chung tay phổ cập kiến thức âm nhạc, tạo điều kiện để mọi người có cơ hội tiếp cận, thực hành và tự sáng tạo những tác phẩm của riêng mình. Mỗi gia đình, mỗi nhà trường cũng cần trở thành nơi nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc, để những tiếng hát từ cuộc sống được cất lên và lan tỏa.

“Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, nếu những thanh âm từ nghìn xưa đã vượt qua thời gian để đến với hôm nay, thế hệ hôm nay cũng có trách nhiệm lưu giữ và gửi những thanh âm của cuộc sống đương đại đến mai sau. Mỗi người đóng góp một thanh âm, triệu người cùng viết tiếp giai điệu của Tổ quốc, để các thế hệ tương lai có thể lắng nghe tình yêu, khát vọng và nhịp sống của Việt Nam trường tồn.

Với thông điệp “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”, chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 được tổ chức nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng; phát hiện và giới thiệu những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc xuất phát từ đời sống thực tế; phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc và thế hệ; đồng thời góp phần quảng bá các giá trị âm nhạc Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Chương trình hướng tới hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa; kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu sản phẩm, chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Chương trình gồm ba cấu phần được triển khai đồng bộ trên nền tảng số chính thức. Trong đó “Đố vui Thanh âm Việt Nam” là cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam. Với “Cảm nhận Thanh âm Việt Nam”, người tham gia gửi video ngắn thể hiện cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, một bài hát, một làn điệu hoặc đời sống âm nhạc Việt Nam.

Trong khi đó, “Sáng tạo Thanh âm Việt Nam” là tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo. Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác. Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.

Theo Ban tổ chức, ba cấu phần có cách thức tham gia khác nhau, nhưng cùng hướng tới mục tiêu đưa âm nhạc trở thành không gian sáng tạo mở, nơi kiến thức, cảm nhận và khả năng thể hiện của mỗi cá nhân có thể được kết nối với đời sống âm nhạc cộng đồng.

Chương trình dành cho công dân Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam; không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp.

Chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 sẽ diễn ra đến hết ngày 30/11; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026.

Người quan tâm có thể tham gia chương trình tại website chính thức: http://thanham.vn. Các mốc cụ thể của từng cuộc thi, tuần thi, thời gian bình chọn, khóa dữ liệu, xác thực kết quả và trao giải sẽ được Ban Tổ chức công bố trên website thanham.vn, Báo Điện tử Văn hóa (baovanhoa.vn) và các kênh truyền thông mạng xã hội chính thức của Ban Tổ chức và Báo Văn hóa.