Hiểu đúng bệnh mày đay mạn tính để kiểm soát triệu chứng hiệu quả

Mày đay mạn tính gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh bởi những cơn ngứa dai dẳng xuất hiện rồi biến mất bất chợt. Việc nhận diện đúng cơ chế sinh bệnh, loại bỏ các hiểu lầm trong chẩn đoán và tuân thủ phác đồ điều trị từng bậc là yếu tố then chốt giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả.

Mày đay là tình trạng xuất hiện các sẩn ngứa, quầng đỏ trên da với kích thước khác nhau. Khi các triệu chứng này xuất hiện gần như hằng ngày hoặc kéo dài trên 6 tuần, bệnh được xếp vào nhóm mày đay mạn tính.

Nhiều người cho rằng thời tiết chuyển lạnh hoặc giao mùa là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh. Tuy nhiên, theo TS.BS. Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, sự thay đổi nhiệt độ chủ yếu là yếu tố kích phát ở một số dạng mày đay cảm ứng, chẳng hạn mày đay do lạnh hoặc do nóng. 

Trong khi đó, mày đay tự phát mạn tính không có tính chất theo mùa rõ rệt. Khi gặp yếu tố kích thích nội sinh hoặc ngoại sinh, các tế bào mast (dưỡng bào) sẽ giải phóng histamin cùng các chất trung gian hóa học. Histamin làm giãn mạch, tăng tính thấm mao mạch và kích thích đầu tận cùng dây thần kinh dưới da, gây ra cảm giác ngứa dữ dội.

Trong quá trình chẩn đoán và điều trị, người bệnh cần tránh những quan niệm chưa chính xác. Mục tiêu điều trị mày đay mạn tính là kiểm soát triệu chứng, duy trì tình trạng ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống; hiện chưa có phương pháp bảo đảm chữa khỏi vĩnh viễn cho tất cả trường hợp.

Phần lớn người bệnh không có nguyên nhân từ tổn thương gan, mật hoặc nhiễm ký sinh trùng. Vì vậy, việc tự ý thực hiện nhiều xét nghiệm khi chưa có chỉ định hoặc kiêng khem thực phẩm quá mức có thể gây tốn kém, ảnh hưởng đến dinh dưỡng mà không giúp cải thiện bệnh. Các xét nghiệm cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên bệnh sử, biểu hiện lâm sàng và những dấu hiệu nghi ngờ cụ thể.

Về phương pháp điều trị, y khoa áp dụng phác đồ từng bậc tùy theo mức độ đáp ứng của người bệnh. Người bệnh cần chủ động thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng khi biểu hiện nổi mẩn ngứa kéo dài trên 6 tuần hoặc gây mất ngủ, ảnh hưởng sinh hoạt. Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu phù mạch như sưng môi, sưng mắt, đau bụng dữ dội hoặc khó thở, bệnh nhân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời./.