Thái Nguyên tìm sức hút mới cho du lịch từ những hành trình kết nối di sản

Từ tiếng hát then, điệu múa bát trên chuyến tàu Hà Nội - Thái Nguyên đến những đồi chè Tân Cương và không gian văn hóa Tày, Nùng tại Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải, hành trình "Về với xứ Trà" mở ra nhiều cách tiếp cận mới với du lịch Thái Nguyên.

Cùng với trải nghiệm thực tế, những trao đổi tại hội thảo với sự tham gia của cơ quan quản lý, ngành đường sắt và các doanh nghiệp lữ hành cho thấy nỗ lực đưa tài nguyên văn hóa, lịch sử và nông nghiệp của địa phương trở thành những sản phẩm du lịch có sức hút trên thị trường.

Khi chuyến tàu trở thành một phần của hành trình khám phá

Ngày 9/10, chương trình khảo sát sản phẩm du lịch đoàn tàu Hà Nội - Thái Nguyên với gần 200 đại biểu là các nhà báo, KOL, blogger du lịch, đại diện cơ quan quản lý và doanh nghiệp lữ hành. Với sản phẩm "Hành trình về với xứ Trà", điều đáng chú ý là trải nghiệm đã được khởi động ngay từ khi tàu rời Hà Nội, bằng những thanh âm, hương vị và sắc màu văn hóa của vùng đất mà du khách đang hướng tới.

Ngay trên tàu, tiếng hát then, âm thanh đàn tính và điệu múa bát mang đến một sắc thái khác biệt cho hành trình. Giữa nhịp chuyển động của đoàn tàu, những làn điệu dân gian gắn với đời sống văn hóa của đồng bào Tày, Nùng khiến không gian di chuyển quen thuộc trở nên sinh động hơn. Văn hóa không nằm sau cánh cửa của một nhà hát hay trong những trang giới thiệu di sản, mà hiện diện ở khoảng cách đủ gần để du khách lắng nghe, quan sát và cảm nhận.

Điều thú vị là những tiết mục ấy không chỉ tạo không khí vui tươi cho chuyến đi, mà còn khơi gợi sự tò mò về vùng đất sắp đến. Từ một làn điệu dân ca, du khách có thể muốn tìm hiểu thêm về cộng đồng đã sáng tạo và gìn giữ nó; từ một điệu múa, câu chuyện về phong tục, tập quán và đời sống truyền thống cũng có cơ hội được mở ra.

Đây là cách tiếp cận đáng chú ý trong việc phát triển du lịch đường sắt. Thay vì xem tàu hỏa đơn thuần là phương tiện vận chuyển, chính hành trình di chuyển được tổ chức thành một phần của sản phẩm du lịch. Du khách không chỉ được đưa đến Thái Nguyên mà còn bắt đầu khám phá vùng đất này ngay từ khi tàu chuyển bánh.

Khi chuyến tàu tới Ga Lưu Xá - Thái Nguyên, cả đoàn vào dâng hương tại Địa điểm lưu niệm 60 liệt sĩ thanh niên xung phong Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái di tích lịch sử cấp Quốc gia. Đoàn tiếp tục khám phá vùng chè Tân Cương, ghé thăm các cơ sở sản xuất trà như Hảo Đạt, Tiên Viên và tìm hiểu những điểm đến văn hóa, lịch sử của địa phương. 

Mỗi điểm dừng mở ra một lát cắt khác nhau về Thái Nguyên: nơi có văn hóa trà đặc sắc, có những địa chỉ lưu giữ ký ức lịch sử và có các cộng đồng đang gìn giữ những giá trị truyền thống.

Đáng chú ý, hành trình còn kết nối với và Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải. Sự kết hợp giữa các điểm đến tạo cơ hội để du khách tiếp cận Thái Nguyên không chỉ qua một sản phẩm đặc trưng, mà qua nhiều lớp giá trị văn hóa, lịch sử và con người.

Từ vùng trà Tân Cương đến sức sống văn hóa ở Thái Hải

Nhắc đến Thái Nguyên, trà là một trong những hình ảnh đầu tiên được nhiều người nghĩ tới. Nhưng để hiểu vì sao trà trở thành dấu ấn của vùng đất này, việc trực tiếp đến vùng nguyên liệu, tìm hiểu quá trình sản xuất và gặp gỡ những người làm nghề mang lại trải nghiệm khác với việc chỉ thưởng thức một chén trà hay mua sản phẩm làm quà.

Tại Tân Cương, đoàn có dịp tìm hiểu các cơ sở sản xuất trà Hảo Đạt, Tiên Viên. Những điểm dừng này đưa câu chuyện về trà đến gần hơn với thực tế sản xuất, từ vùng nguyên liệu đến công đoạn chế biến và giới thiệu sản phẩm.

Đối với du lịch, việc đưa khách đến tận nơi sản phẩm được tạo ra có ý nghĩa đặc biệt. Du khách không chỉ thưởng thức trà mà còn có thể tìm hiểu câu chuyện đằng sau sản phẩm, hiểu thêm về vùng đất và con người làm nên thương hiệu. Trải nghiệm ấy cũng mở ra cơ hội kết nối giữa các cơ sở sản xuất với doanh nghiệp lữ hành, để hoạt động tham quan vùng chè, tìm hiểu quy trình chế biến và thưởng trà trở thành một phần trong chương trình du lịch.

Nếu vùng trà Tân Cương giúp du khách hiểu hơn về một sản phẩm làm nên danh tiếng địa phương, thì Khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải lại mang đến một trải nghiệm khác: tiếp cận văn hóa thông qua đời sống cộng đồng.

Điều để lại ấn tượng đặc biệt tại Thái Hải không chỉ là những ngôi nhà sàn truyền thống hay các nét văn hóa riêng của đồng bào Tày, Nùng, mà còn là gần 200 con người trong làng, thuộc nhiều thế hệ khác nhau, cùng tham gia các hoạt động văn hóa và đón tiếp đoàn.

Trong chương trình chào mừng hội thảo, người dân trong làng cùng biểu diễn những tiết mục văn nghệ, tạo nên không khí gần gũi và giàu sức sống. Điều khiến tất cả các thành viên trong chuyến tàu di sản có thiện cảm là sự thân thiện, cởi mở của mọi người. 

Sự đón tiếp không chỉ nằm ở những tiết mục đã được chuẩn bị, mà còn ở cảm giác gần gũi khi du khách được hòa vào không gian sinh hoạt của cộng đồng. Có những điều khó tạo nên bằng sự dàn dựng đơn thuần. 

Đó là cảm giác được chào đón, sự nhiệt tình của người dân và niềm vui khi các thế hệ cùng tham gia một hoạt động chung. Chính những yếu tố ấy làm cho trải nghiệm tại Làng Thái Hải trở nên đáng nhớ, vượt ra ngoài việc tham quan một điểm du lịch có kiến trúc truyền thống.

Những ngôi nhà sàn giúp du khách hình dung về nếp sống của người Tày, Nùng; các tiết mục nghệ thuật mở ra cánh cửa tiếp cận văn hóa dân gian; còn sự tham gia của nhiều thế hệ cho thấy vai trò của cộng đồng trong việc duy trì và giới thiệu những giá trị truyền thống.

Ở đây, câu chuyện bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những ngôi nhà hay tái hiện một số phong tục. Điều quan trọng hơn là để văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống, được thực hành, chia sẻ và trao truyền giữa các thế hệ. Khi người dân trực tiếp tham gia vào hoạt động du lịch, họ không chỉ là người biểu diễn hay đón khách, mà còn là chủ thể kể câu chuyện về chính cộng đồng mình.

Từ Tân Cương đến Thái Hải, hai trải nghiệm cho thấy những hướng tiếp cận bổ sung cho du lịch Thái Nguyên. Một bên là văn hóa trà gắn với sản xuất nông nghiệp và thương hiệu đặc sản; bên kia là di sản sống gắn với kiến trúc, phong tục và cộng đồng. Khi được kết nối với các điểm đến lịch sử, những giá trị ấy có thể tạo nên một hành trình đa dạng, đáp ứng nhu cầu khám phá của nhiều nhóm du khách.

Từ hội thảo đến thị trường: Bài toán kết nối đường sắt và doanh nghiệp lữ hành

Nếu chuyến khảo sát cho thấy những gì Thái Nguyên có thể mang đến cho du khách, thì hội thảo trong khuôn khổ chương trình lại đặt ra câu hỏi quan trọng hơn: làm thế nào để biến tiềm năng thành những sản phẩm có thể khai thác thường xuyên, có thị trường và đủ sức cạnh tranh?

Tại hội thảo, đại diện cơ quan quản lý, ngành đường sắt và các doanh nghiệp lữ hành cùng trao đổi về khả năng kết nối tuyến đường sắt Hà Nội - Thái Nguyên với hệ thống điểm đến của địa phương. Sự tham gia của các đơn vị như Saigontourist, Hanoitourist cùng nhiều doanh nghiệp lữ hành khác cho thấy việc xây dựng sản phẩm không chỉ là câu chuyện của một địa phương hay một đơn vị vận tải, mà cần sự phối hợp của nhiều bên.

Bà Vũ Thị Thu Hường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên, cùng đại diện Tập đoàn Đường sắt Việt Nam và các doanh nghiệp đã góp tiếng nói vào quá trình trao đổi về tiềm năng, định hướng phát triển và khả năng khai thác sản phẩm du lịch đường sắt.

Các ý kiến từ doanh nghiệp lữ hành có ý nghĩa thiết thực bởi họ là những đơn vị trực tiếp tiếp cận khách hàng, thiết kế tour và đánh giá khả năng tiêu thụ sản phẩm. Một điểm đến có thể giàu tài nguyên, nhưng để trở thành lựa chọn thường xuyên trong các chương trình du lịch, cần đáp ứng nhiều yêu cầu về lịch trình, thời gian di chuyển, chất lượng dịch vụ, chi phí và khả năng kết nối giữa các điểm tham quan.

Vì thế, việc mời doanh nghiệp lữ hành trực tiếp trải nghiệm sản phẩm rồi cùng trao đổi tại hội thảo là một bước đi cần thiết. Thay vì chỉ giới thiệu tiềm năng qua tài liệu quảng bá, địa phương có điều kiện lắng nghe đánh giá thực tế, nhận diện những điểm hấp dẫn và những khâu cần hoàn thiện trước khi đưa sản phẩm ra thị trường rộng hơn.

Với tuyến đường sắt Hà Nội - Thái Nguyên, bài toán không chỉ là thu hút khách lên tàu. Điều quan trọng là tạo ra một hành trình đủ hấp dẫn để du khách lựa chọn, đồng thời bảo đảm sự thuận tiện trong toàn bộ trải nghiệm, từ khâu đặt dịch vụ, di chuyển, tham quan đến ăn uống và nghỉ ngơi.

Sự phối hợp với ngành đường sắt có vai trò quan trọng trong quá trình này. Một sản phẩm du lịch đường sắt cần có lịch trình phù hợp, khả năng tổ chức ổn định và sự kết nối hiệu quả với phương tiện vận chuyển tại điểm đến. Nếu tàu hỏa chỉ đóng vai trò đưa khách đến nơi rồi nhường toàn bộ trải nghiệm cho các hoạt động bên ngoài, lợi thế của loại hình du lịch này sẽ chưa được phát huy đầy đủ.

Ngược lại, khi chuyến tàu có chủ đề riêng, các hoạt động trên tàu được kết nối với điểm đến và doanh nghiệp lữ hành có thể xây dựng những gói sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách, tuyến đường sắt sẽ trở thành một phần quan trọng trong trải nghiệm du lịch.

Các hành trình có thể được thiết kế theo nhiều nhu cầu: chuyến đi trong ngày dành cho khách muốn khám phá vùng chè và thưởng trà; chương trình dài hơn để kết hợp các điểm đến văn hóa, lịch sử, du lịch cộng đồng; hoặc những tour chuyên đề dành cho nhóm khách quan tâm đến di sản và đời sống bản địa.

Đây cũng là cơ hội để Thái Nguyên mở rộng cách kể câu chuyện du lịch của mình. Văn hóa trà có thể là điểm nhận diện chủ đạo, nhưng không phải giới hạn duy nhất. Những giá trị lịch sử, nghệ thuật dân gian, văn hóa cộng đồng và cảnh quan tự nhiên sẽ tạo nên chiều sâu, giúp mỗi hành trình có một chủ đề riêng.

Từ góc độ quảng bá, việc tổ chức đoàn khảo sát với sự tham gia của gần 200 nhà báo, KOL và doanh nghiệp lữ hành còn giúp sản phẩm tiếp cận nhiều nhóm công chúng. Trải nghiệm thực tế có thể tạo ra những câu chuyện truyền thông đa dạng, trong khi doanh nghiệp có thêm cơ sở đánh giá khả năng đưa tour vào khai thác. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm sau chuyến khảo sát, khả năng duy trì dịch vụ và sự phối hợp giữa các bên.

Một chuyến tàu có thể tạo nên sự chú ý ban đầu. Một hội thảo có thể mở ra cơ hội hợp tác. Nhưng để du khách thực sự quay trở lại, điều quan trọng vẫn là những trải nghiệm có chất lượng, lịch trình hợp lý và những giá trị riêng khiến họ muốn dành thêm thời gian cho điểm đến.

Với "Hành trình về với xứ Trà", Thái Nguyên đang có cơ hội làm mới sản phẩm du lịch bằng chính những lợi thế sẵn có: đường sắt, văn hóa trà, di sản lịch sử và bản sắc cộng đồng. Thách thức tiếp theo là đưa những lợi thế ấy vượt ra ngoài khuôn khổ một chuyến khảo sát, trở thành những hành trình có khả năng tiếp cận thị trường, mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương và tạo thêm lý do để du khách tìm về xứ Trà./.