Nghị quyết số 57-NQ/TW: Từ thiết bị GPS đến khoa học công nghệ cho thể thao ở Việt Nam

Thiết bị GPS đã không còn quá xa lạ với người hâm mộ bóng đá Việt Nam. Đằng sau thiết bị GPS ấy là sự chuyển dịch, cải tiến đáng kể khoa học công nghệ cho thể thao và sự biến chuyển về ứng dụng công nghệ trong bóng đá Việt Nam.

Thiết bị GPS và công nghệ phân tích dữ liệu trong bóng đá

Thiết bị GPS (Global Positioning System) vốn dĩ được phát triển trong lĩnh vực viễn thông với mục đích ban đầu nhằm theo dõi hành trình, định vị điện thoại, ghi nhớ vị trí, tìm đường, xem bản đồ, điều hướng qua các ứng dụng. Thiết bị GPS sau đó được phát triển, ứng dụng trong các lĩnh vực khác, đặc biệt là thể thao.

Thông qua thiết bị GPS nhỏ gọn được đeo trên người, số liệu về quãng đường di chuyển, số lần bứt tốc, thời gian bứt tốc đoạn ngắn, phạm vi di chuyển và hoạt động của cầu thủ được ghi lại chi tiết gửi tới phần mềm chuyên dụng. Từ các số liệu thu được, HLV bóng đá hiện đại có thể biết được một cầu thủ có đảm bảo thể lực, sức khoẻ để thi đấu trận đấu tới hay không.

Một CLB khu vực phía Nam từng thi đấu tại V-League có lần đã không đăng ký cầu thủ trong chuyến đi sân khách, và lý do là cầu thủ đó không đáp ứng được quãng đường di chuyển cũng như cường độ vận động trong buổi tập kiểm tra thể lực có trang bị GPS.

Không chỉ có vậy, thiết bị GPS còn giúp HLV hiểu rõ tường tận thói quen bứt tốc đoạn ngắn của từng cầu thủ, khả năng di chuyển, sức rướn, tốc độ di chuyển đoạn dài, phạm vi hẹp ra sao. Những thông số này phục vụ cho việc bố trí nhân sự, cầu thủ dựa theo sở trường, giai đoạn của trận đấu cần đột biến.

Từ GPS đến khoa học công nghệ cho thể thao Việt Nam

HLV Philippe Troussier từng gây chú ý với giới truyền thông và chuyên môn tại Việt Nam khi tuyên bố sở hữu trong tay dữ liệu của hàng trăm cầu thủ ở độ tuổi sinh năm từ 2000 đến 2003 và thậm chí là có thể phát triển đến lứa cầu thủ sinh năm từ 2004 đến 2006.

Trước đó không xa, người tiền nhiệm của ông, HLV Park Hang Seo, từng không ít lần nói về vấn đề thiếu thông tin dữ liệu cầu thủ: "Khi không có hồ sơ y tế và dữ liệu thể chất từ CLB chủ quản, ban huấn luyện đội tuyển quốc gia mất rất nhiều thời gian để đo đạc, kiểm tra lại từ đầu mỗi khi hội quân, gây ảnh hưởng đến giáo án chiến thuật".

Các dữ liệu vận động thể chất, sức khoẻ, tiền sử chấn thương đóng một vai trò rất lớn đối với các HLV chuyên nghiệp trong quá trình lựa chọn, sử dụng cầu thủ. Mở rộng ra, khoa học thể thao không chỉ nằm gọn trong thiết bị GPS. Nó còn nằm ở hệ thống phân tích dữ liệu, y học thể thao, nghiên cứu vận động.

"Là HLV chuyên nghiệp, số liệu trên thiết bị GPS đóng một vai trò quan trọng. Đó là cả một quá trình vận động, theo dõi từng cầu thủ qua thời gian dài để hiểu rõ thói quen vận động, lối chơi, khả năng trong từng thời điểm của cầu thủ.

Thông qua đó, tôi có thể khuyến khích cầu thủ chơi đúng với sở trường, khả năng của họ, đưa ra quyết định sử dụng, thay thế cầu thủ trên sân", HLV Lê Đức Tuấn của CLB SHB Đà Nẵng chia sẻ.

Tại ASIAD 2026 diễn ra tại Nhật Bản, trong lễ thắp sáng ngọn đuốc, gia đình huyền thoại ném búa Koji Kurofushi còn được biết đến với vai trò là một trong những nhà khoa học thể thao hàng đầu Nhật Bản.

Ông Kurofushi chuyên nghiên cứu về hệ thống chuyển động, vận động tại môn ném búa và ứng dụng vào trong chính thời gian thi đấu của mình để giành chức HCV Olympic Athens năm 2004 và vô địch thế giới năm 2011. Trước khi vô địch thế giới, ông Kurofushi từng có tới 2 bằng tiến sĩ về khoa học thể thao.

Có thể thấy, chúng ta đang bước đầu áp dụng các ứng dụng khoa học vào lĩnh vực thể thao. Thay vì chỉ dừng lại ở các thiết bị như GPS, khoa học thể thao Việt Nam còn cần được đầu tư, phát triển nhiều hơn nữa mới có thể bắt kịp với tốc độ phát triển trên thế giới và đó chính là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

.