Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Không chạy theo danh hiệu trong xây dựng các mô hình học tập

Sáng 7/10, tại Hà Nội, Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu và Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Quyết định số 387/QĐ-TTg, Quyết định số 677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 2021-2025, với sự tham dự của 378 đại biểu, đại diện cho hơn 27 triệu hội viên khuyến học trong cả nước, tiêu biểu cho các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập" và "Công dân học tập".

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gửi lẵng hoa chúc mừng Đại hội.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, trong điều kiện hiện nay, khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số đang làm thay đổi rất nhanh phương thức sản xuất, thị trường lao động và đời sống xã hội. Kiến thức được học hôm nay có thể nhanh chóng không còn đủ cho công việc của ngày mai. Vì vậy, xây dựng xã hội học tập, xét đến cùng, không phải là xây dựng thêm các danh hiệu hay các phong trào, mà là xây dựng năng lực học tập, tự học, năng lực thích ứng và phát triển suốt đời của mỗi người dân.

Theo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, qua 5 năm triển khai, các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập" và "Công dân học tập" đã được triển khai sâu rộng. Cả nước hình thành gần 10.300 trung tâm học tập cộng đồng, với hơn 24,5 triệu lượt người tham gia học tập trong năm 2024-2025.

Giai đoạn 2026-2030, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị phải chuyển từ chú trọng số lượng danh hiệu, mô hình sang đánh giá chất lượng của sự chuyển biến về năng lực thích ứng thực tế của người dân; kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, tránh tình trạng nhiều mô hình nhưng hiệu quả thấp, nhiều danh hiệu nhưng tác động còn hạn chế.

Gia đình học tập phải thực sự khơi dậy niềm say mê học tập; dòng họ học tập phải phát huy truyền thống hiếu học; cộng đồng học tập phải tạo điều kiện để người dân tiếp cận với tri thức mới; đơn vị học tập phải gắn việc học với chất lượng công việc; công dân học tập phải có năng lực tự học, học tập thường xuyên và khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động. Khuyến khích doanh nghiệp xây dựng văn hóa học tập và đào tạo thường xuyên cho người lao động.

Phó Thủ tướng đề nghị Hội Khuyến học Việt Nam tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, phát hiện, tổng kết, nhân rộng các mô hình hiệu quả; kết nối các nhà khoa học, nhà giáo, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người Việt Nam ở trong, ngoài nước tham gia khuyến học, khuyến tài. Đồng thời, xây dựng văn hóa học tập trong gia đình, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, tạo môi trường để người dân thường xuyên tự học, cập nhật kiến thức, công nghệ, kỹ năng, gắn việc học với chất lượng công việc và nâng cao năng suất lao động.

Theo Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam Nguyễn Thị Doan, kết quả điều tra xã hội học cho thấy trên 95% ý kiến cán bộ, nhân dân tại các địa phương đánh giá cao việc thực hiện các mô hình học tập, cho rằng các mô hình có tác dụng tốt đối với phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục ở địa phương.

Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam nhấn mạnh, thành công của việc thực hiện 5 mô hình không chỉ được thể hiện ở số lượng mô hình đạt tiêu chí, quan trọng hơn là góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của gia đình, dòng họ, cộng đồng; góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục tại địa phương.

Các mô hình tiêu biểu được giới thiệu tại Đại hội cho thấy việc học tập ngày càng gắn với những nhu cầu cụ thể của đời sống.

Tại Sơn La, gia đình ông Lý Trọng Sinh, dân tộc Dao, ở tổ dân phố Liên Hợp, phường Vân Sơn, dù tuổi cao vẫn thường xuyên cập nhật kiến thức qua Internet và các ứng dụng Zalo, Facebook; từ đó loại bỏ tập quán canh tác lạc hậu và phổ biến kiến thức cho bà con. Gia đình ông cùng 4 hộ dân trong xóm vận động mua 190 m² đất dựng lớp học cho con cháu trong thôn.

Tại Gia Lai, gia đình bà Rcom H'Kliơng, buôn Rưng Ma Nin, xã Ia Rbol, là đồng bào dân tộc Jrai, luôn chú trọng hướng nghiệp, đầu tư học tập cho con, cháu. Trong khi đó, gia đình ông Cao Điệp Phới, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa đã mở các lớp dạy chữ Raglai, dạy dân ca và trình diễn nhạc cụ Raglai cho địa phương.

Hội Khuyến học Việt Nam sẽ tiếp tục làm mới tiêu chí của 5 mô hình học tập theo hướng số hóa, xanh hóa, sát với từng đối tượng và có thể đo lường được; đồng thời đổi mới phương pháp quản lý các mô hình trên nền tảng số thông qua phần mềm đánh giá "Công dân học tập" và "Dòng họ học tập"; tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, chuyển từ "vận động người dân học tập" sang "tạo môi trường và cơ hội để người dân có thể học tập"; từ mở rộng số lượng sang chú trọng chất lượng, từ công nhận mô hình sang làm cho mô hình thực sự có tác dụng trong đời sống. Mục tiêu là gắn học tập suốt đời với nâng cao năng lực số, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng xanh, năng lực thích ứng và sáng tạo của người dân.