Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026: Phát súng lệnh cho chuyển đổi số, vận hành bằng dữ liệu

Từ 14/11 đến 12/12, hơn 12.000 cán bộ, HLV, VĐV của 36 đoàn, gồm 34 tỉnh, thành phố cùng hai ngành Quân đội, Công an, sẽ tranh tài tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 với 48 môn gồm 973 nội dung thi, trải trên 44 địa điểm tại TP.HCM cùng các điểm phối hợp ở Đồng Nai, Đồng Tháp.

Đây là lần đầu tiên sau 20 năm, một kỳ Đại hội TDTT toàn quốc trở lại TP.HCM, và là lần đầu tiên công nghệ được xác định là nền tảng vận hành, chứ không phải lớp vỏ trang trí đi kèm.

Điểm nghẽn bài toán quản trị thể thao truyền thống

Nhìn lại các kỳ Đại hội TDTT toàn quốc trong quá khứ, công tác tổ chức và điều hành luôn phải đối mặt với áp lực khổng lồ từ quy trình thủ công. Hàng vạn bộ hồ sơ VĐV, lịch thi đấu dày đặc cùng hàng nghìn biên bản kết quả thi đấu phải qua nhiều khâu nhập liệu, kiểm duyệt giấy tờ phức tạp.

Nhưng đó không phải là tất cả. Vì "hồ sơ giấy" không chỉ là nguy cơ sai lệch thông tin hay sự chậm trễ trong việc cập nhật bảng tổng sắp huy chương, mà là tình trạng "thất thoát dữ liệu" sau mỗi kỳ Đại hội.

Trước đây, nguồn dữ liệu thể thao chủ yếu được xem là tài liệu lưu trữ hành chính thay vì được định vị là nguồn lực chiến lược phục vụ hoạch định chính sách, tuyển chọn và huấn luyện nâng cao năng lực cạnh tranh.

Sự phân tán thông tin giữa các địa phương và bộ môn khiến việc tra cứu lịch sử thành tích, theo dõi y học thể thao hay quản lý danh sách trọng tài, HLV gặp rất nhiều rào cản. Đặt trong bối cảnh một Đại hội TDTT 4 năm/lần, thì dễ thấy nhất đó là sự lãng phí nguồn dữ liệu. 

"Không thể điều hành bằng điện thoại và bảng biểu thủ công"

Hôm 21/8 vừa qua, tại TP.HCM, gần 250 cán bộ, thư ký, trọng tài, HLV của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ X đã được tham gia chương trình tập huấn vận hành hệ thống phần mềm phục vụ đại hội. Buổi tập huấn này diễn ra ngay sau khi TP.HCM (sau sáp nhập) tổ chức Đại hội TDTT toàn thành lần thứ I.

Hơn 80.000 lượt VĐV từ 168 xã, phường, đặc khu, đổ về tranh tài và và chính từ cuộc "diễn tập" khổng lồ đó, ông Nguyễn Nam Nhân, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL TP.HCM, rút ra một câu nói ngắn để chia sẻ với các thành viên dự tập huấn: "không thể chỉ điều hành bằng điện thoại, văn bản rời rạc và các bảng biểu thủ công".

Dự án số hóa của BTC Đại hội TP.HCM bắt đầu từ cái bắt tay giữa Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM với Công ty TNHH Đầu tư Thể thao Sài Gòn, cùng sự đồng hành của Andros Việt Nam. Từ đó, một hệ sinh thái số được dựng lên, gồm web BTC, web Cổng thông tin Đại hội và một ứng dụng di động, phục vụ nhiều nhóm người dùng khác nhau: BTC, phụ trách bộ môn, thư ký tổng hợp, trọng tài, HLV, VĐV, tình nguyện viên, và cả công chúng, báo chí.

Hệ thống cho phép quản lý danh mục môn thi, đội tuyển, VĐV, địa điểm; tạo và cập nhật lịch thi đấu theo thời gian thực; ghi nhận, kiểm tra, xác nhận và công bố kết quả; theo dõi tiến độ công việc, phân công nhân sự; quản lý vé, kiểm soát truy cập bằng mã QR; và cả một chatbot hỗ trợ khán giả. Trên Cổng thông tin Đại hội, tin tức, lịch thi đấu, bảng xếp hạng, bảng tổng sắp huy chương sẽ được công bố gần như tức thời, kèm theo các tính năng tương tác như bình chọn, theo dõi trực tuyến, mua vé. Nói cách khác, một khán giả ở Cà Mau có thể biết kết quả một trận đấu diễn ra ở Đồng Tháp nhanh gần bằng người đang ngồi trên khán đài.

Không chỉ dừng ở quản trị, TP.HCM còn đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ VAR cho tất cả các môn thi đấu phù hợp, đẩy mạnh truyền hình trực tiếp và livestream trên mạng xã hội. Đại hội năm nay cũng lần đầu đưa vào các môn mới như MMA, Pickleball và đặc biệt là Esports, một tín hiệu cho thấy khái niệm "thể thao toàn quốc" đang được định nghĩa lại theo hướng cởi mở hơn với thời đại số.

Hệ thống không chỉ giải phóng áp lực hành chính cho BTC mà còn giúp HLV dễ dàng theo dõi biến động lịch trình, đồng thời mang đến cho người hâm mộ trải nghiệm theo dõi kết quả minh bạch, tiện lợi ngay trên điện thoại thông minh

Ông Nguyễn Nam Nhân đánh giá: "Ứng dụng công nghệ trong điều hành, truyền thông và phục vụ là yêu cầu tất yếu, góp phần rút ngắn quy trình, tăng độ chính xác và xây dựng hình ảnh một kỳ Đại hội hiện đại, thân thiện".

Ở góc nhìn khác, ông Lý Đại Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM, khẳng định: "Chúng tôi từng bước thay thế phương thức truyền thống bằng nền tảng số, từ quản lý VĐV, lịch thi đấu đến truyền thông và phục vụ người dân".

Xã hội hóa và hiệu quả dài lâu của chuyển đổi số

Cái mới thực sự không nằm ở bản thân phần mềm, mà ở cách nó được xây dựng và ai là người vận hành nó. Toàn bộ dự án không dựa vào một khoản đầu tư ngân sách đơn thuần, mà là mô hình hợp tác công – tư giữa cơ quan Nhà nước và hai doanh nghiệp. Ông Nguyễn Nam Nhân nhấn mạnh đây là xu hướng xã hội hóa giúp giảm áp lực ngân sách, đồng thời mở ra khả năng hiện thực hóa những ý tưởng đổi mới mà nếu chỉ trông vào ngân sách Nhà nước, khó có thể triển khai kịp tiến độ.

Theo kế hoạch, đến tháng 9, toàn bộ 44 địa điểm thi đấu sẽ được kết nối đồng bộ vào hệ thống, sẵn sàng tiếp nhận đăng ký trực tuyến từ các đoàn. Điều ông Nhân kỳ vọng còn đi xa hơn một kỳ Đại hội: dữ liệu thu thập được không nên chỉ phục vụ 29 ngày tranh tài, mà phải trở thành tài sản lâu dài của ngành TDTT, giúp đánh giá lực lượng VĐV, hiệu quả đầu tư cơ sở vật chất, và năng lực tổ chức những sự kiện lớn hơn trong tương lai. Đây là điểm khác biệt giữa một dự án công nghệ "dùng một lần" và một hạ tầng dữ liệu được xây để tái sử dụng. Cả lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao lẫn Cục TDTT Việt Nam, khi nói về đích đến của dự án số hóa này, đều dùng chung một cách diễn đạt: từng bước tiệm cận phương thức tổ chức của các sự kiện thể thao lớn như ASIAD hay Olympic, nơi một kết quả thi đấu được xác nhận và công bố trong vài giây, chứ không phải chờ đợi hàng giờ như cách vận hành quen thuộc của nhiều kỳ Đại hội trong nước.