Festival Trà quốc tế Thái Nguyên: Từ 'Đệ nhất danh trà' đến điểm nhấn du lịch

'Từ ngày 30/10 đến 7/11, Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề "Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà" sẽ diễn ra tại nhiều địa điểm trên địa bàn tỉnh. Không chỉ tôn vinh cây chè, người làm chè và văn hóa trà, Festival hướng tới mở rộng giá trị của trà từ một sản phẩm đặc trưng thành cầu nối của văn hóa, du lịch, thương mại và hợp tác quốc tế.

Khi vùng chè trở thành điểm đến

Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh Thái Nguyên (1831-2026), với chuỗi hoạt động văn hóa, đối ngoại, thương mại, du lịch và trải nghiệm.

Với chủ đề "Thái Nguyên - Đệ nhất danh trà", Festival đặt cây chè trong một không gian rộng hơn của văn hóa, kinh tế và du lịch. Từ những vùng chè nổi tiếng, người sản xuất, nghệ nhân đến không gian thưởng trà, ẩm thực, nghệ thuật và các hoạt động kết nối quốc tế, câu chuyện về trà được mở rộng thành câu chuyện về một vùng đất và con người Thái Nguyên.

Một trong những điểm đáng chú ý của Festival năm nay là các hoạt động được mở rộng tới những vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, Đồng Hỷ, La Bằng, Vô Tranh, Đồng Phúc. Đây là những không gian nơi cây chè hiện diện trong đời sống, sản xuất và văn hóa cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Tại các vùng chè, chương trình "Thưởng trà cùng người nổi tiếng" được tổ chức như một hình thức trải nghiệm văn hóa. Du khách không chỉ thưởng thức sản phẩm mà còn có cơ hội tìm hiểu về vùng nguyên liệu, gặp gỡ người làm chè và cảm nhận câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm trà.

Cách tổ chức này góp phần dịch chuyển trải nghiệm du lịch từ "xem" sang "tham gia": từ một chén trà có thể mở ra câu chuyện về đất, khí hậu, kỹ thuật canh tác, nghệ thuật chế biến và văn hóa thưởng trà của người Thái Nguyên.

Theo thông tin tại họp báo, Thái Nguyên hiện có trên 22.000 ha chè, sản lượng chè búp tươi đạt trên 275.700 tấn/năm. Những vùng chè như Tân Cương, La Bằng, Đồng Hỷ, Vô Tranh, Đồng Phúc vì thế không chỉ là vùng sản xuất mà còn có tiềm năng trở thành những không gian văn hóa, sinh thái và trải nghiệm đặc trưng.

Để những không gian ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, câu chuyện về trà cần được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn. Đồng chí Nguyễn Thị Loan, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà quốc tế - Thái Nguyên năm 2026, cho biết tỉnh đang hướng tới việc nâng cao giá trị ngành chè, trong đó chú trọng chất lượng, chế biến và ứng dụng khoa học công nghệ, thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Loan, Thái Nguyên đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng, cải tạo diện tích chè, từng bước thay thế bằng những giống mới có chất lượng cao; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất và chế biến. Việc đa dạng hóa các sản phẩm từ chè, nâng cao giá trị gia tăng cũng là hướng đi nhằm phát huy tốt hơn tiềm năng của cây chè.

"Chuyến tàu di sản" mở thêm một hành trình đến xứ trà

Kết nối trà với du lịch cũng là một trong những hướng đi được chú ý tại Festival năm nay. "Chuyến tàu di sản" trên tuyến Hà Nội - Thái Nguyên và ngược lại dự kiến được khai trương từ tháng 10/2026, tạo thêm một phương thức kết nối giữa Thủ đô với vùng đất chè.

Điều đáng nói, chuyến tàu không chỉ được nhìn như một phương tiện di chuyển. Khi hành trình được gắn với các điểm đến văn hóa, vùng chè và trải nghiệm địa phương, chính chuyến đi có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch.

Từ câu chuyện chè tới những trải nghiệm hấp dẫn dành cho du khách tới Thái Nguyên

Từ Hà Nội, du khách có thể bắt đầu hành trình bằng đường sắt, rồi tiếp tục khám phá những đồi chè, thưởng trà, tìm hiểu quy trình sản xuất, trải nghiệm ẩm thực và đời sống văn hóa tại địa phương. "Chuyến tàu di sản" vì thế có thể tạo nên một tuyến trải nghiệm liên hoàn, trong đó trà là điểm nhấn để dẫn du khách đi sâu hơn vào không gian văn hóa của Thái Nguyên.

Cùng với đó là chương trình "Thưởng trà trong mây" kết hợp với Giải Golf Thái Nguyên xanh, không gian phố trà, ẩm thực, các hoạt động nghệ thuật và trải nghiệm tại những vùng chè. Những chương trình này góp phần tạo thêm nhiều lớp trải nghiệm cho du khách, từ thưởng trà, khám phá cảnh quan đến tìm hiểu văn hóa địa phương.

Từ góc độ phát triển du lịch, việc biến những giá trị sẵn có thành trải nghiệm là một bước quan trọng để nâng cao giá trị của sản phẩm trà. Nhưng ở một chiều khác, Festival còn hướng tới việc đưa những giá trị ấy vượt ra ngoài không gian địa phương.

Từ chén trà đến những kết nối quốc tế

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng nhấn mạnh Festival Trà quốc tế Thái Nguyên không chỉ là hoạt động quảng bá một ngành sản xuất đặc trưng của địa phương, mà còn mở ra không gian kết nối quốc tế, qua đó quảng bá văn hóa, con người và hình ảnh Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng, yếu tố quốc tế của Festival không chỉ nằm ở việc mời các đối tác, khách quốc tế tham dự, mà quan trọng hơn là tạo ra những kết nối thực chất giữa Việt Nam với các đối tác quốc tế. Bộ Ngoại giao sẽ đồng hành cùng Thái Nguyên trong việc mở rộng các kết nối về văn hóa, con người, thương mại và hợp tác.

"Chén trà" vì thế có thể trở thành điểm khởi đầu cho những câu chuyện lớn hơn về hợp tác và phát triển. Từ sản phẩm trà có thể kết nối các đối tác, mở rộng chuỗi giá trị, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, tìm kiếm cơ hội hợp tác và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Việc tổ chức các diễn đàn trà quốc tế, kết nối với các đối tác nước ngoài được kỳ vọng góp phần đưa trà Thái Nguyên đến gần hơn với thị trường quốc tế, đồng thời mở rộng cơ hội quảng bá du lịch địa phương.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng, đồng hành cùng Festival không chỉ là quảng bá ngành chè, mà còn là quảng bá Việt Nam thông qua một sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa. Câu chuyện về trà Việt vì thế có thể được kể rộng hơn, từ vùng đất sản xuất, văn hóa thưởng trà đến con người và những giá trị Việt Nam muốn giới thiệu với bạn bè quốc tế.

Nâng tầm thương hiệu bắt đầu từ người làm chè

Những kết nối quốc tế chỉ có ý nghĩa lâu dài khi được đặt trên nền tảng chất lượng của sản phẩm. Với trà, nền tảng ấy bắt đầu từ vùng nguyên liệu và người làm chè.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Loan, chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng trong quá trình nâng tầm thương hiệu trà Thái Nguyên. Vì vậy, việc phát triển ngành chè cần gắn với cải tạo vùng nguyên liệu, lựa chọn giống chè có chất lượng, đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao năng lực chế biến.

Vai trò của người làm chè vì thế đặc biệt quan trọng. Chất lượng của một sản phẩm trà không chỉ nằm ở giống cây hay điều kiện tự nhiên, mà còn được quyết định bởi kỹ thuật chăm sóc, thời điểm hái, phương pháp chế biến và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Xây dựng thương hiệu trà do đó không thể chỉ dựa vào hoạt động quảng bá. Thương hiệu cần được tạo dựng từ chất lượng ổn định, quy trình sản xuất, khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường và câu chuyện văn hóa được hình thành trong đời sống cộng đồng.

Đây cũng là cơ sở để Thái Nguyên hướng tới đa dạng hóa các sản phẩm từ chè, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường. Khi trà không chỉ được bán như một sản phẩm mà còn được trải nghiệm như một giá trị văn hóa, du khách có thêm lý do để đến vùng chè; khi sản phẩm đáp ứng được yêu cầu của thị trường, những kết nối thương mại và quốc tế cũng có thêm nền tảng để phát triển.

Festival Trà quốc tế được kỳ vọng trở thành một hoạt động được tổ chức định kỳ, có thể duy trì hằng năm hoặc hai năm một lần. Khi đó, Festival không chỉ là một sự kiện quảng bá mà có thể trở thành điểm hẹn để Thái Nguyên giới thiệu sản phẩm, gặp gỡ đối tác, kết nối thị trường và kể câu chuyện về vùng đất với du khách trong nước, quốc tế.

Từ một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, trà đang được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn gồm sản xuất - văn hóa - du lịch - thương mại - đối ngoại. Và từ một chén trà, câu chuyện về "Đệ nhất danh trà" có thể được mở rộng thành câu chuyện về một vùng đất, một ngành kinh tế và những giá trị Việt Nam được kết nối với thế giới.