Kịch Nghêu - Sò - Ốc - Hến trở lại: Tiếng cười dân gian trên sân khấu mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Nhà hát Kịch Việt Nam đưa Nghêu - Sò - Ốc - Hến trở lại sân khấu dành cho khán giả. Tích truyện dân gian quen thuộc được chuyển tải bằng ngôn ngữ kịch nói giàu tính hài hước, kết hợp chất liệu chèo, tuồng, cải lương, tạo nên một không gian sân khấu vừa gần gũi vừa mang hơi thở đương đại.

Tích cũ, tiếng cười mới

Nghêu - Sò - Ốc - Hến vốn là một trong những tích truyện dân gian nổi tiếng, đã nhiều lần được các sân khấu trong Nam, ngoài Bắc chuyển thể, dàn dựng dưới nhiều hình thức nghệ thuật. Với Nhà hát Kịch Việt Nam, tác phẩm từng được công diễn và tạo dấu ấn với khán giả. Lần trở lại này tiếp tục đặt những nhân vật quen thuộc vào một cuộc chơi sân khấu giàu tiếng cười, nhưng phía sau đó vẫn là những vấn đề về thân phận con người và những nghịch lý của xã hội.

Bốn nhân vật Nghêu, Sò, Ốc, Hến tạo nên một thế giới sân khấu đặc biệt: thầy bói Nghêu gian trá, Ốc lưu manh, Trùm Sò tham lam, ác bá và Thị Hến - người đàn bà góa trẻ đẹp, thông minh, sắc sảo.

Từ vụ trộm của Ốc tại nhà Trùm Sò, câu chuyện nhanh chóng được đẩy lên hàng loạt tình huống trớ trêu. Nghêu tuy mù nhưng lại trở thành người chỉ điểm cho Ốc. Hai kẻ vừa tham lam vừa nhút nhát tạo nên những màn tung hứng hài hước. Khi tang vật được bán cho Thị Hến, câu chuyện chuyển sang một không gian khác: công đường của quan huyện - nơi những kẻ mang danh quyền thế lại lần lượt bộc lộ lòng tham và những dục vọng rất đời thường.

Đỉnh điểm của vở diễn là khi Thị Hến khiến quan huyện, thầy đề, lý trưởng cùng rơi vào cuộc mê đắm. Người đàn bà góa không chỉ thoát khỏi vòng lao lý mà còn khiến cả bộ máy công quyền vốn tưởng uy nghiêm trở thành trò cười. Cuối cùng, ba vị chức sắc cùng tìm đến nhà Thị Hến và bị những người vợ của mình cho một trận nhớ đời.

Một số hình ảnh trong vở diễn - Ảnh: Nhà hát Kịch Việt Nam 

Sức hấp dẫn của vở diễn nằm ở khả năng biến những tình huống tưởng như rất quen thành tiếng cười sân khấu. Nghệ sĩ Phú Đôn trong vai Nghêu tạo dấu ấn bằng lối diễn tếu táo, giàu hình thể. Khánh Linh trong vai Thị Hến là một điểm sáng với khả năng kết hợp diễn xuất, thoại, hát và múa, tạo nên hình ảnh người phụ nữ góa vừa duyên dáng vừa sắc sảo.

Đằng sau những tình huống gây cười, Nghêu - Sò - Ốc - Hến vẫn mang sức nặng của một tác phẩm trào phúng.

Những nhân vật trên công đường đại diện cho một thứ quyền lực xa dân, coi việc phạt vạ và chia chác là cách kiếm lợi. Những quy định vô lý, những khoản phạt vụn vặt được dựng lên thành công cụ để bóc lột người dân. Trong vẻ ngoài đạo mạo, nghiêm trang của những kẻ cầm quyền là lòng tham và những dục vọng rất đời thường.

Nhưng tác phẩm không chỉ cười vào những kẻ có quyền. Một lát cắt khác của đời sống được mở ra qua cuộc trò chuyện giữa Ốc và Hến. Ốc là người trẻ có sức vóc nhưng không có ruộng, không có trâu, phải tìm kế sinh nhai bằng nghề trộm cắp. Hến là người phụ nữ góa chồng, phải tự xoay xở cuộc sống và luôn phải đối mặt với những ánh mắt nhòm ngó, những lời trêu ghẹo của những kẻ có quyền thế.

Chính những khoảng lặng ngắn ngủi ấy giúp tiếng cười của Nghêu - Sò - Ốc - Hến không chỉ dừng ở giải trí. Đằng sau tiếng cười là câu chuyện về thân phận, về những người ở bên dưới một trật tự xã hội nhiều bất công và về cách con người tìm kiếm đường sống trong hoàn cảnh của mình.

Ở bản dựng của Nhà hát Kịch Việt Nam, ekip sáng tạo đã đưa vào tác phẩm những câu thoại mới, cách xử lý tình huống gần với nhịp sống hiện đại, đồng thời khai thác nhiều chất liệu nghệ thuật dân gian như chèo, tuồng, cải lương. Sự đan xen ấy tạo nên không khí náo nhiệt, có phần xô bồ của một làng quê Bắc Bộ trong xã hội cũ, đồng thời giúp câu chuyện dân gian có thêm nhịp điệu phù hợp với khán giả hôm nay.

Một cuộc hẹn sân khấu cho ngày Phụ nữ Việt Nam 

Sự trở lại của Nghêu - Sò - Ốc - Hến vào dịp 20/10 cũng là cách Nhà hát Kịch Việt Nam lựa chọn một tác phẩm có tính giải trí cao để tạo nên một cuộc hẹn sân khấu dành cho khán giả.

Không phải một câu chuyện mới, Nghêu - Sò - Ốc - Hến vẫn có khả năng tìm được tiếng cười mới qua mỗi thế hệ nghệ sĩ và mỗi cách dàn dựng. Đó cũng là sức sống của những tích truyện dân gian: khi được đặt vào ngôn ngữ sân khấu phù hợp, câu chuyện cũ vẫn có thể tiếp tục đối thoại với hiện tại.

Dịp này, Nhà hát Kịch Việt Nam chuẩn bị những phần quà dành tặng khán giả như một lời tri ân nhân mùa diễn hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam. Những món quà được giữ bí mật đến cuối chương trình, cùng lời mời gọi khán giả đến sân khấu để vừa thưởng thức tiếng cười, vừa khám phá bất ngờ.

Nghêu - Sò - Ốc - Hến sẽ diễn lúc 20h ngày 17 và 18/10/2026 tại Nhà hát Kịch Việt Nam, số 1 Tràng Tiền, Hà Nội.

Một tích truyện dân gian quen thuộc trở lại sân khấu, vẫn những nhân vật ấy, vẫn những tình huống trào phúng ấy, nhưng qua mỗi lần dàn dựng, tiếng cười lại có cơ hội được soi chiếu từ một góc nhìn khác. Và có lẽ, đó chính là cách sân khấu giữ cho những câu chuyện dân gian không nằm lại trong ký ức, mà tiếp tục sống cùng khán giả hôm nay.