Khi ASIAD ngày càng khắc nghiệt

Trên bục nhận huy chương nội dung thuyền đôi nữ tại Nagaragawa, Trần Thị Tú Uyên đứng một mình. Người đồng đội Phạm Thị Bích Ngọc, sau 7 phút 02 giây 68 chèo đến cạn sức để có thể cùng nhau cán đích thứ ba, đã nôn ói, không thể đứng vững và vắng mặt ở lễ trao huy chương. Tú Uyên nhận HCĐ với cánh tay tạo hình trái tim hướng về khoảng trống bên cạnh.

Khoảnh khắc ấy xúc động. Nhưng nó cũng là một phép đo lạnh lùng: ở ASIAD hôm nay, VĐV Việt Nam đã nỗ lực bằng ý chí vô cùng lớn, kiệt sức đến mức không thể tận hưởng thành quả, tiếc là chúng ta không có một ưu thế nào khác để tạo ra các chiến tích mãnh liệt hơn.

Không cần nhìn đâu xa, ngay trong bức ảnh trao huy chương của môn rowing, cặp VĐV nữ Trung Quốc vừa trẻ trung, vừa to cao hơn hẳn những VĐV đến từ Iran (đoạt HCB) và Việt Nam cả một cái đầu. Trong một môn thể thao đòi hỏi yếu tố sức mạnh, chỉ cần nhìn bức ảnh chiến thắng, cũng hình dung được sự khác biệt.

Đến cuối giờ chiều hôm qua, đoàn thể thao Trung Quốc đã gần chạm đến con số 100 HCV. Điều quan trọng hơn, con số đó hơn gần 5 lần so với đoàn chủ nhà Nhật Bản, vốn là cường quốc thể thao thứ 2 châu Á và nằm trong tốp 5 của thế giới. Đây chỉ mới là con số sau 5 ngày thi đấu chính thức, cho thấy sự tăng tốc của đoàn thể thao số 1 châu lục.

Một lần nữa, ASIAD thực sự là một đấu trường quá khắc nghiệt với phần còn lại của thể thao châu Á, đặc biệt là nhóm các quốc gia tranh chấp vị trí trong tốp 10 hay tốp 15. Hiểu một cách đơn giản, ASIAD khốc liệt không kém gì Olympic. Và nhìn từ Nagoya 2026, mới thấy con đường chinh phục đỉnh cao của thể thao Việt Nam còn rất dài.

Hãy lấy từ chính câu chuyện của rowing. Những VĐV của chúng ta luôn có thể kể được nhiều câu chuyện truyền cảm hứng về nghị lực, tinh thần, nhưng sự thật là điều đó không giúp cho việc đổi màu huy chương được dễ dàng và các bất lợi về thể hình, thể lực vẫn còn đó. Ví dụ như ở nội dung thuyền bốn nữ, các tay chèo Việt Nam chỉ cán đích sau 6 phút 43 giây 86, chậm Trung Quốc gần 9 giây. Trong một môn đo bằng từng phần trăm giây, 9 giây là một vực sâu.

Lịch thi đấu còn khắc nghiệt thêm. Mưa lớn khiến toàn bộ chương trình rowing bị dồn từ 5 ngày xuống 2 ngày (23 và 24/9), vòng loại hôm trước, chung kết hôm sau. Những cơ thể vốn ở thế kém phải gánh thêm bài toán hồi phục.

Bức tranh gian khó này lặp lại ở nhiều môn cần nền thể lực. Bóng đá nữ Việt Nam vào được tứ kết nhưng công bằng mà nói, thành tích đó chỉ mang ý nghĩa tinh thần. Rồi bóng chuyền nữ, từng vào top 4 ở ASIAD 19, lần này không vào được top 6, tiếp nối một quá trình sa sút kể từ sau trận chung kết ở SEA Games 33.

Ngay cả ở môn ít phụ thuộc thể hình, hào quang cũng không bảo hộ ai. Đương kim vô địch súng ngắn hơi 10m nam Phạm Quang Huy, người thắng với 240,5 điểm ở Hàng Châu, dừng bước ở vòng loại với 570 điểm, hạng 28.

Cần nhìn thẳng vào những kết quả thi đấu ấy, hình ảnh nỗ lực ấy, càng chi tiết càng tốt để khẳng định việc tranh chấp huy chương ở ASIAD còn nhiều thách thức, vì các giới hạn khó thay đổi dù VĐV Việt Nam thi đấu với tinh thần vượt trội.

Thật ra, các nước Đông Nam Á khác cũng không thể chọn cách đối đầu trực diện với các trở ngại ấy: Thái Lan đang có 5 HCV, Malaysia có 3 HCV… đến từ teqball, karate hay esports. Đó là cách đi riêng cho cuộc tranh đua thứ hạng trên bảng tổng sắp chung cuộc.