Robot "so tài" cùng con người tại America's Got Talent

Từ những màn trình diễn công nghệ, robot hình người Trung Quốc đang bước lên một sân khấu đặc biệt: Vòng chung kết chương trình "America's Got Talent" (AGT - Tìm kiếm tài năng Mỹ) tại Mỹ. 

Đồng hành cùng những "vũ công" đặc biệt này là Ngô Vũ Phi (Wu Yufei) - một vũ công đường phố Trung Quốc đã có 13 năm theo đuổi nghề và lần đầu tiên có những bạn diễn không phải con người.

Ngô Vũ Phi, 27 tuổi, vốn là người yêu thích khoa học viễn tưởng và đã nhiều năm ấp ủ ước mơ được xuất hiện tại vòng chung kết AGT. Khi tham gia nhóm Homies cùng những robot hình người do tập đoàn Unitree chế tạo, anh cho biết việc nhảy cùng máy móc mang lại một trải nghiệm "rất kỳ diệu". Màn trình diễn của Ngô Vũ Phi và 8 robot Unitree đã nhận được sự ủng hộ của cả 4 giám khảo trong vòng thi trước và tiếp tục tiến sâu vào cuộc thi.

Sau nhiều tháng tập luyện, những robot từng được anh xem là những "cỗ máy lạnh lẽo, vô tri" dần trở thành những thành viên thực sự trong đội. Tuy nhiên, phía sau các màn trình diễn trơn tru trên sân khấu là quá trình huấn luyện đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa vũ công, kỹ sư và công nghệ mô phỏng.

Để dạy robot nhảy, các kỹ sư ghi lại những chuyển động phức tạp của con người, đưa dữ liệu vào mô phỏng máy tính rồi chuyển kết quả sang robot. Phương Chính Hóa (Fang Zhenghua) - Giám đốc nghệ thuật phụ trách các màn trình diễn của Ngô Vũ Phi và Unitree tại AGT, ví quá trình này như việc "tạo ra một linh hồn" cho robot.

Ban đầu, Phương Chính Hóa không ủng hộ việc đưa AI và robot vào các màn trình diễn khiêu vũ. Tuy nhiên, quá trình làm việc với những kỹ sư giàu kinh nghiệm, được ông ví như "những người mẹ" chăm sóc robot, đã khiến quan điểm của ông thay đổi. Mặc dù vậy, quá trình huấn luyện vẫn phụ thuộc rất nhiều vào con người. Vũ công cung cấp dữ liệu chuyển động, còn kỹ sư liên tục điều chỉnh chương trình và xử lý sự cố, đặc biệt trong lúc biểu diễn. Lưu Chí Quyền (Liu Zhiquan), phụ trách thương mại hóa tại công ty BridgeDP chuyên về công nghệ ghi lại chuyển động, cho biết một tiết mục chỉ dài 30 giây có thể mất nhiều ngày, thậm chí vài tuần để hoàn thiện.

Không phải động tác nào của con người cũng phù hợp với máy móc. Chuyên gia Wegers Wei, thuộc phòng tập nhảy Limit Crew ở Thượng Hải, cho biết ông thường loại bỏ những động tác khó thực hiện hoặc dễ khiến robot trông như đang mắc lỗi. Ngược lại, các động tác xoay, vốn phổ biến trong breakdance, tương đối phù hợp với robot vì kỹ sư có thể điều chỉnh công suất động cơ và mô-men xoắn của cánh tay.

Những động tác đòi hỏi độ mềm dẻo của cơ thể vẫn là thách thức lớn. Khả năng cảm thụ âm nhạc và ứng biến cũng là điểm yếu rõ rệt. Theo Ngô Vũ Phi, robot chủ yếu biểu diễn theo các động tác được lập trình sẵn và không thể linh hoạt điều chỉnh nếu nhạc bất ngờ thay đổi như vũ công con người.

Robot nhảy múa bắt đầu thu hút sự chú ý mạnh tại Trung Quốc sau khi các robot của Unitree gây ấn tượng trong chương trình Gala mừng Xuân, một trong những chương trình truyền hình được xem nhiều nhất tại nước này. Sau đó, nhiều doanh nghiệp và đơn vị tổ chức sự kiện đã tìm đến robot để biểu diễn và thu hút khách tham quan.

Với giới công nghệ, những màn trình diễn này không đơn thuần để giải trí. Đây còn là cơ hội để các doanh nghiệp giới thiệu thiết kế, khả năng vận động và độ ổn định của robot hình người. Quách Nhân Kiệt (Guo Renjie), nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành công ty kỹ thuật robot Zeroth, cho rằng đó là lý do các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tới những màn trình diễn đòi hỏi kỹ thuật cao.

Theo báo cáo gần đây của Morgan Stanley, thị trường robot hình người tại Trung Quốc có thể đạt giá trị 2 tỷ USD trong năm nay. Các doanh nghiệp Trung Quốc đóng góp hơn 97% lượng robot hình người được vận chuyển trên toàn cầu trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này cũng đang chịu sự giám sát ngày càng lớn từ các nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách. Thách thức lớn hiện nay là tìm kiếm những ứng dụng thương mại hiệu quả ngoài lĩnh vực giải trí. Một số lãnh đạo doanh nghiệp robot hình người thừa nhận ngành này có thể vẫn còn nhiều năm nữa mới đạt được "khoảnh khắc ChatGPT", tức thời điểm robot trở nên hữu ích và phổ biến đối với người dùng thông thường.

Unitree, nhà sản xuất những robot biểu diễn tại AGT, từng gây chú ý mạnh khi niêm yết trên thị trường chứng khoán Thượng Hải hồi tháng 8, với giá cổ phiếu tăng 629% trong phiên giao dịch đầu tiên. Tuy nhiên, vốn hóa của doanh nghiệp sau đó đã giảm khoảng 50% so với mức đỉnh.

Tại trường quay AGT ở Pasadena, Ngô Vũ Phi cho rằng robot có một lợi thế đặc biệt: khả năng học và sao chép kỹ năng rất nhanh. Một robot có thể học động tác, sau đó truyền cùng kiến thức cho cả nhóm trong thời gian ngắn. Với một vũ công vốn quen làm việc với con người, khả năng đó vừa ấn tượng vừa khiến anh cảm thấy "đáng sợ".