El Niño làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan

Nhà chức trách Nam Phi kêu gọi người dân đặc biệt lưu ý đến các cảnh báo thời tiết chính thức và khẩn trương có biện pháp dự phòng, trong bối cảnh hiện tượng khí hậu El Nino đang làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, thiếu hụt nguồn nước, mất mùa và cháy rừng trên diện rộng.

Động thái trên diễn ra sau khi Cơ quan Thời tiết Nam Phi (SAWS) công bố dự báo khí tượng theo mùa, chỉ ra rằng hiện tượng El Nino sẽ tác động mạnh mẽ đến mùa Hè 2026 - 2027, mang theo các đợt nắng nóng và khô hạn kỷ lục trên phạm vi toàn quốc. Theo các mô hình dự báo mới nhất, El Nino đang phát triển mạnh trên Thái Bình Dương và có nguy cơ trở thành đợt El Nino khốc liệt nhất từng được ghi nhận trong lịch sử.

Bà Pumeza Tyali, Giám đốc phụ trách Đánh giá rủi ro thảm họa và cảnh báo sớm thuộc Trung tâm Quản lý thảm họa quốc gia (NDMC), nhấn mạnh các dự báo không thể chỉ dừng lại ở những thông số kỹ thuật thuần túy. Thay vào đó, chúng phải được chuyển hóa thành các hành động thiết thực, tiếp cận đến tận cơ sở trước khi các rủi ro biến thành thảm họa thực sự.

Nhằm chủ động ứng phó, nhà chức trách đang liên tục giám sát các khu vực có nguy cơ cao và rà soát lại hệ thống kế hoạch dự phòng. Bà Tyali khẳng định hệ thống cảnh báo sớm và sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ quan quản lý thảm họa từ trung ương đến địa phương sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu thiệt hại.

Về mặt tác động kinh tế - xã hội, giới chuyên gia cảnh báo về những áp lực đè nặng lên hệ thống an ninh nguồn nước, sản lượng nông nghiệp và mạng lưới y tế cộng đồng. Hiện tại, các cơ quan phụ trách tài nguyên nước đang lên kế hoạch điều tiết nhu cầu sử dụng để ứng phó với kịch bản hạn hán. Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp cũng khẩn trương ban hành các khuyến cáo kịp thời nhằm bảo vệ mùa màng và an ninh lương thực quốc gia.

SAWS đặc biệt lưu ý đợt El Nino cường độ mạnh sắp tới, khi cộng hưởng với xu hướng nóng lên toàn cầu, có thể khiến năm 2027 trở thành năm nóng nhất trong lịch sử Nam Phi. Cơ quan này nhắc lại bài học từ đợt El Nino kỷ lục năm 2015-2016 từng gây ra những đợt nắng nóng chưa từng có tại khu vực miền Nam châu Phi, trong bối cảnh nền nhiệt của khu vực này vẫn đang trên đà tăng đều suốt 11 năm qua.

Đối với khu vực miền Nam châu Phi, El Nino thường gắn liền với hiện tượng sụt giảm lượng mưa nghiêm trọng và nhiệt độ tăng cao. Được mệnh danh là vựa lúa mì và ngô của cả khu vực, bất kỳ sự suy giảm năng suất nông nghiệp nào của Nam Phi do hạn hán cũng có thể gây ra các rủi ro về an ninh lương thực đối với toàn bộ Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC).