45 phút cấp cứu và gần một tháng can thiệp ECMO cứu nam sinh 17 tuổi

Bệnh viện Thanh Nhàn vừa điều trị thành công cho một nam sinh 17 tuổi bị viêm cơ tim nặng, dẫn đến ngừng tim. Bệnh nhân được cấp cứu trong 45 phút mới có mạch trở lại, sau đó tiếp tục điều trị bằng ECMO gần một tháng do suy tim và tổn thương phổi nghiêm trọng.

Ngừng tim sau triệu chứng giống cảm cúm

Khoảng 2 tuần trước khi xảy ra biến cố, nam sinh 17 tuổi xuất hiện đau mỏi người, chảy nước mũi. Gia đình cho biết em không có tiền sử bệnh đáng chú ý, trong gia đình cũng không có người mắc bệnh tương tự.

Trong kỳ nghỉ hè, nam sinh đi làm thêm, phụ giúp công việc cùng người bác. Khoảng 15 phút trước khi nhập viện, em bất ngờ ngất xỉu và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn. Gia đình nhanh chóng đưa em đến Bệnh viện Đa khoa Đông Anh. Các bác sĩ lập tức hồi sức tim phổi, trong đó nhiều lần sốc điện do bệnh nhân xuất hiện rung thất. Sau khoảng 45 phút, tim bệnh nhân có mạch trở lại.

Tuy nhiên, tình trạng vẫn rất nặng. Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Thanh Nhàn để tiếp tục hồi sức chuyên sâu. Khi nhập Khoa Hồi sức tích cực, bệnh nhân đang thở máy, tím tái, huyết áp chỉ khoảng 50-60/20-30 mmHg. SpO₂ chỉ đạt 76-80% dù đã được thở máy với FiO₂ 100%. Kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân bị toan chuyển hóa nặng. CT lồng ngực phát hiện dập phổi phải, tràn khí và tràn máu màng phổi. Qua dẫn lưu màng phổi có nhiều máu đỏ tươi lẫn máu cục.

Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng và tổn thương phổi nghiêm trọng. Chức năng co bóp của tim chỉ còn khoảng 10-15%.

ECMO hỗ trợ cả tim và phổi

Theo ThS.BSNT Phạm Huy Khánh, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, khó khăn lớn nhất là bệnh nhân đồng thời suy tim nặng và tổn thương phổi nghiêm trọng.

“Bệnh nhân sốc tim do viêm cơ tim rất nặng, EF khoảng 10-15%. Trong khi đó phổi rất xấu, SpO₂ chỉ khoảng 76%. Nếu chỉ dùng một loại ECMO thì không bảo đảm hiệu quả”, bác sĩ Khánh cho biết.

Ê-kíp quyết định sử dụng ECMO V-A-V, phương pháp hỗ trợ đồng thời tuần hoàn và hô hấp. ECMO giúp duy trì dòng máu đến các cơ quan và bổ sung oxy cho máu khi tim, phổi chưa thể đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Trong quá trình điều trị, bệnh nhân tiếp tục gặp rối loạn đông máu và chảy máu tại nhiều vị trí. Có thời điểm máu chảy nhiều trong phế quản khiến phổi gần như không thể thông khí. Bệnh nhân còn xuất huyết tiêu hóa, có thời điểm mất khoảng 2.000 ml máu. Các bác sĩ phải nội soi cấp cứu ngay tại giường để tìm và xử trí vị trí chảy máu.

Do bệnh nhân từng ngừng tuần hoàn kéo dài, nguy cơ tổn thương não được ê-kíp đặc biệt lưu ý. Các bác sĩ kiểm soát thân nhiệt trong 12 ngày, kết hợp hồi sức tích cực và theo dõi sát chức năng thần kinh. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân dần có đáp ứng. Dù chưa thể nói, em đã bắt đầu tương tác với nhân viên y tế bằng cách gật đầu hoặc chảy nước mắt khi được hỏi có đau hay không.

Khi tình trạng tiếp tục cải thiện, các biện pháp hỗ trợ được từng bước giảm. ECMO được rút, hai ngày sau bệnh nhân được ngừng lọc máu. Bảy ngày tiếp theo, canuyn mở khí quản và dẫn lưu màng phổi cũng lần lượt được rút.

Bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, giao tiếp được với người thân và có thể tự sinh hoạt. Các bác sĩ ghi nhận tình trạng thần kinh hồi phục tốt sau thời gian ngừng tuần hoàn kéo dài.

Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, nam sinh được xuất viện và chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.

Cẩn trọng với triệu chứng sau nhiễm virus

Theo bác sĩ Phạm Huy Khánh, viêm cơ tim có thể gặp ở người trẻ. Các triệu chứng ban đầu đôi khi giống một đợt cảm cúm thông thường nên dễ bị bỏ qua. 

Sau một đợt nhiễm virus, nếu xuất hiện mệt nhiều bất thường, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám. Đặc biệt, khi các triệu chứng hô hấp hoặc toàn thân đi kèm biểu hiện bất thường ở tim mạch, người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà.