Liên minh Quý Tử - Bềnh Bồng “Anh trai vượt ngàn chông gai” chạm tới cảm xúc khán giả

Không chọn cách kể Thánh Gióng theo lối sử thi quen thuộc, Trên đất mình của Liên minh Quý Tử - Bềnh Bồng trong chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai gây ấn tượng bằng một hướng tiếp cận gần gũi hơn: đưa vị anh hùng trở về với mảnh đất đã nuôi dưỡng mình.

Nếu hình tượng Thánh Gióng vốn thường gắn với không khí sử thi, hào hùng cùng hình ảnh ngựa sắt, roi sắt và người anh hùng vươn mình ra trận, Trên đất mình lại bắt đầu từ một lát cắt đời thường hơn. Đó là một cậu bé lớn lên giữa làng quê, được người dân góp cơm nuôi lớn, rồi từ chính mảnh đất ấy trưởng thành và đứng lên bảo vệ quê hương.

Cách tiếp cận này giúp câu chuyện về Thánh Gióng không chỉ được nhìn như hành trình của một vị anh hùng, mà còn là câu chuyện về cộng đồng đã nuôi dưỡng nên người anh hùng ấy. Mew Amazing cho biết truyền thuyết Thánh Gióng ẩn chứa nhiều lớp ý nghĩa về tình đoàn kết, sự nuôi dưỡng của gia đình và quê hương, lòng yêu nước và tinh thần bảo vệ Tổ quốc.

Thay vì chỉ tập trung vào khoảnh khắc Gióng ra trận, Trên đất mình dành sự chú ý cho cả hành trình từ một đứa trẻ làng quê đến người anh hùng. Chính sự chuyển đổi ấy trở thành chìa khóa để tiết mục vừa giữ được chất sử thi, vừa tạo cảm giác gần gũi, đời thường.

Truyền thuyết Thánh Gióng: Từ đáng yêu đến hào hùng trong màu sắc âm nhạc Nam Bộ

Một trong những điểm sáng lớn nhất của Trên đất mình nằm ở âm nhạc. Tiết mục không đơn giản đặt nhiều chất liệu dân gian cạnh nhau, mà xây dựng âm nhạc theo chính hành trình trưởng thành của nhân vật.

Mở đầu với những câu hát mang âm hưởng dân ca kết hợp rap melody tạo thành một mở đầu vui tươi, hồn nhiên của làng quê và hình ảnh Thánh Gióng khi còn là một đứa trẻ. Từ điệp khúc lấy cảm hứng Lý đất giồng, màu sắc âm nhạc dần thay đổi. Câu chuyện bước vào cao trào ở phần sau, âm nhạc chuyển mình mạnh mẽ với Rap và Hip-hop.

Những câu hát cải lương cất lên trong tiếng nhạc đờn ca tài tử như một điểm nhấn của bài tạo nên màu sắc Nam Bộ rõ nét. Sự chuyển đổi này cũng chính là cách ê-kíp kể lại quá trình trưởng thành của người anh hùng. Từ một đứa trẻ được cộng đồng nuôi lớn, Gióng trở thành người đứng lên bảo vệ quê hương.

“Mọi vị anh hùng đều từng là một đứa trẻ” là tinh thần xuyên suốt mà bài hát muốn truyền tải. Và thay vì biến Thánh Gióng thành một hình tượng xa vời, Trên đất mình đưa nhân vật trở lại gần khán giả bằng một xuất phát điểm rất con người.

24 giờ “đập đi xây lại” hoàn toàn bài hát mới của Mew Amazing và Jun Phạm

Ban đầu, cả hai lựa chọn Lý đất giồng làm giai điệu chủ đạo cho toàn bộ tiết mục, tạo nên một bài hát mang màu sắc vui tươi. Tuy nhiên, sau khi cùng hội ý với các thành viên trong nhóm và ê-kíp đạo diễn, producer âm nhạc, bản demo đầu tiên được nhận định chưa truyền tải đúng tinh thần mà mọi người mong muốn.

Mew Amazing, Jun Phạm cùng Liên minh Quý Tử - Bềnh Bồng quyết định “đập hết xây lại”. Trong khoảng 24 giờ, ê-kíp không chỉ thay đổi phần âm thanh mà còn phải nhìn lại toàn bộ câu chuyện, viết lại lời, bổ sung những câu vọng cổ, đờn ca tài tử và tính toán cách đưa cải lương vào tổng thể sao cho tự nhiên.

Cải lương cũng trở thành một thử thách đối với các nghệ sĩ. Jun Phạm, Huỳnh Lập, Mew Amazing và BB Trần trực tiếp thực hiện phân đoạn này với sự hỗ trợ của nghệ sĩ cải lương Tiêu Minh Phụng, từ khâu sáng tác đến hướng dẫn cách nhả chữ, luyến láy và xử lý cảm xúc.

Huỳnh Lập chia sẻ rằng khi nghe các nghệ sĩ gạo cội hát cải lương, anh cảm thấy mọi thứ rất tự nhiên. Nhưng khi trực tiếp bước vào phòng thu, anh mới nhận ra sự phức tạp trong từng cách nhả chữ và xử lý câu hát.

Một điểm đặc biệt khác của Trên đất mình là sự xuất hiện trực tiếp của các nghệ sĩ Đờn ca tài tử trên sân khấu. Ban đờn ca tài tử, cải lương gồm các nghệ sĩ Trần Văn Sơn (NSƯT, thổi sáo), Quốc Đại (nghệ sĩ guitar phím lõm), Tứ Đức (nghệ sĩ đàn bầu), Nguyễn Sự (nghệ sĩ đàn tranh), Nguyễn Nghiệp (nghệ sĩ đàn kìm) tạo nên cuộc gặp gỡ giữa thế hệ nghệ sĩ trẻ và những người đang tiếp nối dòng âm nhạc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. 

Thánh Gióng bay lên bằng lũy tre làng

Không chỉ làm mới bằng âm nhạc, Trên đất mình còn tìm một hướng đi riêng trong ngôn ngữ sân khấu. Khi nhắc đến việc đưa Thánh Gióng lên sân khấu, khán giả có thể nghĩ đến những màn đu dây, bay lượn nhằm tái hiện màu sắc thần thoại. Tuy nhiên, đây cũng là hình thức từng xuất hiện trong nhiều chương trình. Trên đất mình lựa chọn một cách thể hiện khác: biến chính cây tre thành phương tiện để kể câu chuyện về người anh hùng.

Dưới bàn tay đạo diễn Đinh Hà Uyên Thư cùng ý tưởng của Liên minh Quý Tử Bềnh Bồng, cây tre xuất hiện xuyên suốt phần nhìn của tiết mục. Từ bụi tre đầu làng, áo giáp cho đến đạo cụ biểu diễn, tre trở thành một phần của thế giới Thánh Gióng.

Đặc biệt, ê-kíp sử dụng hệ thống cẩu kết hợp với hình ảnh cây tre để đưa Mew Amazing bay lên. Trong khi ở trên không trung, Mew vẫn trực tiếp hát và kết hợp múa gậy tre, khiến chuyển động bay không còn là một màn trình diễn kỹ thuật đơn thuần mà trở thành một phần của câu chuyện. Nếu truyền thuyết kể rằng Gióng cần ngựa sắt, roi sắt và áo giáp sắt để ra trận, Trên đất mình hình tượng hóa sức mạnh ấy bằng tre – vật liệu gần gũi với làng quê Việt Nam.

Trên đất mình: Làm mới mà không mất đi bản sắc 

Trong một sân khấu văn hóa, việc đưa chất liệu dân gian vào tiết mục không còn là điều mới. Điều khó hơn là làm sao để những chất liệu ấy không trở thành phần minh họa, càng không biến thành một phép cộng đơn thuần giữa truyền thống và hiện đại. Trên đất mình tạo được lợi thế ở chỗ mọi yếu tố đều quy về một câu chuyện thống nhất.

Thánh Gióng được kể bằng âm nhạc Nam Bộ nhưng không biến thành một nhân vật xa lạ với truyền thuyết. Cải lương và đờn ca tài tử tạo nên căn tính vùng miền, trong khi Rap và Hip-hop giúp câu chuyện có nhịp điệu của hiện tại. Cây tre thay cho những hình ảnh quen thuộc của sắt thép, nhưng lại làm nổi bật hơn tinh thần “trên đất mình” – một người anh hùng được sinh ra, nuôi dưỡng và lớn lên từ chính quê hương.