Stevie Wonder và hành trình nửa thế kỷ của một album huyền thoại

Nhân kỷ niệm 50 năm ra mắt album ghi đậm dấu ấn lịch sử Songs in the Key of Life, Stevie Wonder vừa công bố lịch trình chuyến lưu diễn Songs in the Key of Life Performances - 50th Anniversary Tour (Các buổi biểu diễn Songs in the Key of Life - Chuyến lưu diễn kỷ niệm 50 năm).

Huyền thoại âm nhạc sẽ trình diễn toàn bộ album này trong tổng cộng 18 đêm diễn, tại các địa điểm lớn ở châu Âu và Mỹ.

Ngân vang suốt nửa thế kỷ

Chuỗi sự kiện này đánh dấu lần lưu diễn chính thức đầu tiên của Stevie Wonder kể từ mùa thu năm 2024 - khi ông thực hiện chuyến lưu diễn qua 11 thành phố, mang đến những ca khúc nổi tiếng nhất trong sự nghiệp cùng thông điệp về tình yêu, sự tử tế và hy vọng.

Kể từ đó, ông chỉ đôi khi biểu diễn tại một số sự kiện lớn có ý nghĩa, bao gồm 2 màn trình diễn tri ân năm 2025 tại lễ trao giải Grammy và lễ vinh danh của Đại sảnh Danh vọng Rock & Roll.

Bản thân các ca khúc của Songs in the Key of Life đã nhiều lần được trình diễn trong suốt nửa thế kỷ. Ngay từ khi ra mắt vào năm 1976, chúng đã nhanh chóng bước từ phòng thu lên sân khấu khi được Wonder đưa vào các chương trình biểu diễn của mình trong giai đoạn 1976-1977. Tuy nhiên, khi đó, album chưa có 1 chuyến lưu diễn riêng mang tên mình mà chỉ được trình diễn cùng nhiều hit khác trong sự nghiệp của Wonder.

Theo thời gian, cùng với di sản ngày càng rộng lớn, Songs in the Key of Life mới thật sự trở thành trung tâm của cả chuyến lưu diễn. Đáng chú ý nhất là Songs in the Key of Life Performance, kéo dài từ năm 2014 sang 2015. Do nhu cầu của khán giả quá lớn, chuyến lưu diễn khi đó đã phải tăng từ dự định ban đầu là 11 đêm lên 44 đêm, đi qua nhiều thành phố của Mỹ và Canada, trình diễn gần như trọn vẹn 21 ca khúc của album trước khi khép lại bằng những bản hit khác trong sự nghiệp của Wonder.

Cũng trong năm 2015, album tiếp tục được tôn vinh qua chương trình truyền hình Stevie Wonder: Songs in the Key of Life - An All-Star GRAMMY Salute, với nhiều nghệ sĩ hàng đầu thế giới như Beyonce, Lady Gaga, Ed Sheeran hay John Legend biểu diễn các ca khúc trong album.

Lần này, chuyến lưu diễn kỷ niệm 50 năm sẽ mở màn vào ngày 13/10 tại SVĐ Utilita ở Birmingham (Vương quốc Anh) và khép lại vào ngày 19/12 tại Intuit Dome ở Los Angeles (Mỹ).

Album vĩ đại nhất mọi thời đại

Phát hành ngày 28/9/1976, Songs in the Key of Life là album phòng thu thứ 18 của Stevie Wonder và cũng được xem là đỉnh cao trong "thời kỳ kinh điển" của ông hồi đầu thập niên 1970. Album được thu âm trong giai đoạn 1974-1976, chủ yếu tại các phòng thu ở Hollywood, Los Angeles và New York. Phiên bản gốc gồm 1 album đôi 17 ca khúc, đi kèm 1 EP gồm 4 ca khúc.

Songs in the Key of Life được làm ra trong giai đoạn nhiều biến động của Wonder. Vào năm 1974, ông là một trong những nhân vật thành công nhất cả về thương mại và phê bình trong âm nhạc đại chúng. Thế nhưng, đầu năm 1975, ông đã nghiêm túc cân nhắc việc rời bỏ ngành công nghiệp âm nhạc và đến Ghana giúp đỡ trẻ khuyết tật. Dù vậy, Wonder sau đó đổi ý và ký hợp đồng mới với Motown, cùng những điều khoản cực kỳ hào phóng về tiền bạc và đặc biệt là trao cho ông toàn quyền kiểm soát nghệ thuật. Đây là hợp đồng lớn nhất với 1 ngôi sao thu âm vào thời điểm đó.

Songs in the Key of Life ban đầu dự kiến phát hành từ năm 1975 nhưng bị trì hoãn vì Wonder không ngừng chỉnh sửa và hoàn thiện các bản thu. Ông gần như sống trong phòng thu, không ăn không ngủ, trong khi những người khác phải chật vật mới theo kịp tiến độ của ông. "Khi mạch cảm hứng đang tuôn trào, tôi cứ tiếp tục làm việc cho đến khi đạt đến đỉnh điểm" - theo lời Wonder.

Tổng cộng có 130 người - đều rất tài giỏi - thực hiện album, nhưng tầm nhìn nghệ thuật của Wonder vẫn được thể hiện rõ nét. Ông tự mình sáng tác phần lớn album, đồng thời tham gia sản xuất, phối khí cho hầu hết các ca khúc và chơi gần như tất cả các nhạc cụ.

Âm nhạc của Songs in the Key of Life trải rộng từ R&B, soul, pop đến funk và jazz. Các chủ đề cũng rất đa dạng, bao gồm niềm tin tôn giáo, tình yêu, gia đình, hoài niệm. Có thể nói, đây là hành trình khám phá sâu rộng các phong cách âm nhạc cũng như thế giới nội tâm và cuộc đời của Wonder.

Ngay khi phát hành, album nhận được phản hồi tích cực và nhanh chóng đạt thành công thương mại lớn. Nó đứng đầu Billboard Pop Albums (tiền thân của Billboard 200) suốt 14 tuần và 2 đĩa đơn đầu tiên lần lượt đứng đầu Hot 100.

Tại giải Grammy năm 1977, Songs in the Key of Life mang về cho Wonder giải Album của năm lần thứ 3 liên tiếp (ông là nghệ sĩ duy nhất đạt được điều này), bên cạnh 3 giải khác. Năm 2002, album được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Grammy và vào năm 2005, được đưa vào Danh mục Ghi âm Quốc gia của Thư viện Quốc hội Mỹ vì giá trị lớn lao về văn hóa, lịch sử và thẩm mỹ.

Theo thời gian, Songs in the Key of Life được coi là album tiêu biểu nhất trong sự nghiệp của Wonder. Chính ông cũng thừa nhận điều này: "Trong số tất cả các album, Songs in the Key of Life là album khiến tôi cảm thấy hạnh phúc nhất. Chỉ đơn giản là vì tôi đã được sống trong thời kỳ ấy, được làm cha, rồi sau đó biết buông bỏ và để Chúa ban cho tôi nguồn năng lượng cũng như sức mạnh mà tôi cần".

Songs in the Key of Life được đánh giá là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất trong lịch sử âm nhạc đại chúng, nhiều lần xuất hiện trong các BXH album vĩ đại nhất, như đứng thứ 4 trong 500 Album vĩ đại nhất mọi thời đại của Rolling Stone. Năm 2008, theo bình chọn của Yahoo, nó là "Album hay nhất mọi thời đại".

Nhiều nghệ sĩ lớn cũng thừa nhận ảnh hưởng và không tiếc lời ca ngợi Songs in the Key of Life. "Dù đi đâu trên thế giới, tôi cũng luôn mang theo 1 bản sao của Songs in the Key of Life. Đối với tôi, đó là album hay nhất từng được thực hiện, và tôi luôn kinh ngạc sau mỗi lần nghe nó" - Elton John chia sẻ.

Tất nhiên rồi, đây là album lớn nhất của một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất lịch sử âm nhạc!

Nghệ sĩ vĩ đại nhất mọi thời đại

Stevie Wonder tên thật là Stevland Hardaway Morris, sinh năm 1950 tại Michigan, Mỹ. Bị sinh non và mất thị lực ít lâu sau đó nhưng Wonder là thần đồng âm nhạc. Từ nhỏ, ông đã chơi được nhiều nhạc cụ như piano, harmonica và trống. Ông cũng sở hữu giọng ca trời phú khi mới 8 tuổi đã là ca sĩ solo trong dàn hợp xướng nhà thờ.

Wonder có được hợp đồng với Motown khi mới 11 tuổi! Ngay từ thời đó, ông đã nhanh chóng trở thành hiện tượng của hãng. Ở tuổi thiếu niên, ông đã khẳng định vị thế là một trong những nghệ sĩ thành công nhất của Motown, nổi tiếng với lối chơi kèn harmonica đầy hứng khởi và chất giọng cao vút. Năm 13 tuổi, ông đứng đầu Billboard Hot 100 với 1 bản thu trực tiếp, trở thành nghệ sĩ solo trẻ nhất từng đạt No.1 trên BXH danh giá này vào thời điểm đó.

Bước ngoặt lớn đến khi Wonder trưởng thành. Năm album liên tiếp trong giai đoạn 1972-1976 đánh dấu thời kỳ sáng tác được xem là đỉnh cao của ông. Trong đó, Songs in the Key of Life chính là kết tinh quan trọng nhất.

Đến những năm 1980, Wonder đã lừng danh thế giới với những màn cộng tác đỉnh cao nhất (như với Paul McCartney). Các album của ông cũng tiếp tục đạt thứ hạng cao trên Billboard 200. Ông còn là nghệ sĩ đầu tiên có No.1 Hot 100 trong 3 thập kỷ liên tiếp. Album mới nhất của ông, A Time to Love (2005) tiếp tục lọt top 5 Billboard 200.

Tới nay, Wonder đã phát hành 23 album phòng thu, là một trong những nghệ sĩ bán chạy nhất lịch sử với hơn 100 triệu đĩa được tiêu thụ trên toàn thế giới. Ông sở hữu tới 25 giải Grammy (nhiều nhất trong số các nghệ sĩ solo nam) cùng 1 giải Oscar.

Wonder đã được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Rhythm and Blues, Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll và Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ. Năm 2009, ông được vinh danh là Sứ giả Hòa bình của Liên Hợp Quốc và vào năm 2014, được trao Huân chương Tự do của Tổng thống.

Hiện nay, ở tuổi 76, Wonder hoạt động âm nhạc rất chọn lọc sau nhiều năm không phát hành album phòng thu mới. Khán giả không thể vui mừng hơn khi ông sắp trở lại sân khấu với chuyến lưu diễn Songs in the Key of Life Performances - 50th Anniversary Tour!