"The Muppet Show" - Sức hút của những chú rối sau nửa thế kỷ

Sau nửa thế kỷ ra mắt, các chú rối Muppet trong The Muppet Show vẫn tiếp tục chinh phục khán giả và các nhà phê bình. Mới nhất, ngày 5/9, chương trình đặc biệt The Muppet Show vừa đại thắng tại giải Emmy Sáng tạo Nghệ thuật.

Làm thế nào mà các chú rối có thể duy trì sức nóng sau thời gian dài như thế?

Đại thắng tại Emmy

Chương trình đặc biệt The Muppet Show đã có màn tái xuất đầy ấn tượng vào đầu năm nay. Và giờ đây, các nhân vật Kermit, Miss Piggy, Fozzie Bear, Gonzo cùng nhóm bạn có thể chính thức tự hào là những người chiến thắng giải Emmy một lần nữa!

Chương trình đã thắng 4 giải trong đêm đầu tiên của lễ trao giải Emmy Sáng tạo Nghệ thuật năm 2026. Đó là giải Chương trình tạp kỹ đặc biệt nổi bật (được ghi hình trước), Kịch bản nổi bật cho Chương trình tạp kỹ đặc biệt, Biên tập hình ảnh nổi bật cho Chương trình tạp kỹ và Thiết kế sản xuất nổi bật cho Chương trình tạp kỹ đặc biệt.

Thật đáng nể khi thắng 4 trong 6 đề cử! Trước đó, loạt chương trình gốc The Muppet Show từng nhận 21 đề cử Emmy, thắng 4.

Nỗ lực mới nhất của Disney nhằm đưa nhóm Muppet trở lại tâm điểm chú ý đã ra mắt trên kênh Disney+ và ABC vào ngày 4/2 vừa qua, như một phần trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm ra mắt The Muppet Show.

Trong chương trình đặc biệt, chú ếch Kermit cùng các thành viên Muppet trở lại sân khấu quen thuộc của Nhà hát Muppet để thực hiện một chương trình tạp kỹ đặc biệt, với hàng loạt tiết mục ca hát, hài kịch và những màn tung hứng hậu trường. Có điều, buổi diễn liên tục đi chệch khỏi kế hoạch, tạo nên những tình huống bất ngờ và hài hước!

Như vậy, chương trình đã tái hiện thành công sự hỗn loạn đầy thú vị và có kiểm soát của loạt phim gốc, đồng thời chứng minh rằng nhóm Muppet vẫn có thể kết nối với khán giả hiện đại mà không cần đánh mất những nét đặc trưng đã làm nên tên tuổi của họ ngay từ đầu.

Ban đầu, có thông tin cho rằng chương trình đặc biệt The Muppet Show này sẽ đóng vai trò như một tập thí điểm không chính thức cho việc hồi sinh loạt phim gốc. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có xác nhận về tương lai của bất kỳ loạt phim Muppet nào.

Với 4 giải Emmy Sáng tạo Nghệ thuật, Viện Hàn lâm Truyền hình - tổ chức đứng sau giải - có vẻ đã gửi đến Disney thông điệp khó có thể phớt lờ: Mọi người đều muốn xem nhiều hơn nữa về nhóm Muppet!

50 năm huyền thoại

Cách đây nửa thế kỷ, thật khó để thuyết phục nhà đài về một chương trình truyền hình giờ vàng do những chú rối dẫn dắt.

Jim Henson - cha đẻ của rối Muppet - thậm chí còn không phải người đam mê rối cuồng nhiệt. Ông chỉ học làm rối, năm 17 tuổi, để thi tuyển vào một chương trình truyền hình ở Washington D.C.

Một trong những nhân vật đầu tiên ông mày mò làm ra chính là chú ếch Kermit. Phiên bản Kermit nguyên thủy được Henson tạo ra từ quần jean của mình, áo khoác cũ của mẹ và 2 nửa quả bóng bàn. Phần đầu rỗng để bàn tay người điều khiển có thể tạo ra nhiều biểu cảm trên khuôn mặt.

Quan trọng hơn, Henson sớm từ bỏ kiểu sân khấu múa rối truyền thống vốn luôn bị khung cố định bao quanh. Ông nhận ra rằng trên truyền hình, chính khung màn hình đã là sân khấu. Nhờ vậy, những con rối có thể xuất hiện và chuyển động tự nhiên hơn, thay vì bị giới hạn trong một sân khấu thu nhỏ.

Đến năm 1969, Henson nổi tiếng rộng rãi nhờ chương trình giáo dục trẻ nhỏ Sesame Street - nơi ông tạo ra những nhân vật như Bert, Ernie, Big Bird, Cookie Monster và Oscar the Grouch. Nhưng thành công này cũng khiến ông đứng trước nguy cơ bị đóng khung là người làm chương trình cho trẻ em. Henson muốn nhiều hơn thế. Ông muốn những con rối bước vào truyền hình giờ vàng và hướng tới khán giả trưởng thành.

Ý tưởng ấy ban đầu gặp không ít hoài nghi. Những người trong ngành truyền hình không chắc khán giả sẽ chấp nhận những con rối xuất hiện vào giờ vàng, kể chuyện châm biếm và làm những trò hài đôi khi rất phi lý.

Henson thực hiện một số chương trình đặc biệt để thử nghiệm ý tưởng, nhưng các đài truyền hình Mỹ vẫn chưa thấy thuyết phục. Cuối cùng, cơ hội mới đến từ nhà sản xuất người Anh Lew Grade - người mời Henson mang chương trình sang quê hương mình.

Ngày 5/9/1976 - tức 50 năm trước - tập đầu tiên của The Muppet Show lên sóng tại Anh với gần như đầy đủ khung sườn kinh điển: Nhạc hiệu, Nhà hát Muppet, khách mời nổi tiếng và một nhóm nhân vật cùng nhau thực hiện chương trình tạp kỹ hàng tuần. Ở trung tâm là Kermit - người dẫn chương trình luôn phải cố gắng kiểm soát cả tập thể hỗn loạn. Chuyện bất ngờ có thể xảy ra bất cứ lúc nào nhưng Kermit luôn cố đưa buổi diễn trở lại quỹ đạo.

Sự khác lạ và thú vị này nhanh chóng biến các chú rối Muppet thành hiện tượng. Chưa đầy 2 năm sau khi ra mắt, tờ The New York Times đã gọi The Muppet Show là "chương trình truyền hình đương đại có lẽ là phổ biến nhất thế giới". Ở thời kỳ đỉnh cao, chương trình ước tính tiếp cận 235 triệu khán giả tại hơn 100 quốc gia.

Sau 5 mùa, The Muppet Show đã kết thúc vào năm 1981. Nhưng đó không phải dấu chấm hết. Các nhân vật tiếp tục xuất hiện trong điện ảnh và truyền hình, ngay cả sau khi Henson qua đời năm 1990.

Bí quyết trường tồn với thời gian

Năm 2026, chương trình đặc biệt The Muppet Show tiếp tục đưa các Muppet trở lại Nhà hát Muppet. Việc những khán giả ở độ tuổi 20 vẫn quan tâm đến một chương trình mang dáng dấp sân khấu tạp kỹ kiểu cũ với những con rối là điều khá kỳ lạ, nhưng chính điều đó cho thấy những phẩm chất căn bản của Muppet vẫn còn nguyên sức hấp dẫn.

Thứ nhất, Muppet không biến những khuyết điểm thành điểm yếu mà thành cá tính và dần dần hóa thành điểm mạnh. Khi phát triển các nhân vật Muppet mới, nghệ sĩ múa rối Dave Goelz thường bắt đầu bằng việc tìm một khuyết điểm, phóng đại nó rồi tìm cách biến nó thành thứ đáng yêu. Đây là cách tiếp cận quan trọng với thế giới Muppet: Các nhân vật không cần phải hoàn hảo để được yêu thích.

Fozzie Bear là ví dụ điển hình. Ban đầu, nhân vật chỉ được xây dựng như anh diễn viên hài thất bại và luôn đau khổ khi bị khán giả chế giễu. Sau đó, Fozzie dần thay đổi với triết lý đơn giản: Thành một người chỉ muốn kể chuyện cười để làm mọi người vui. Gonzo cũng trưởng thành theo thời gian: Từ kẻ thiếu tự tin thành người sôi nổi rồi cuối cùng trở thành một nhân vật sâu sắc và giàu cảm xúc.

Thứ hai, Muppet luôn đặt sự khác biệt vào trung tâm câu chuyện. Trong thế giới của Muppet, hầu như không ai là nhân vật "bình thường". Kermit là người cố giữ trật tự giữa một tập thể kỳ quặc. Gonzo là kẻ lập dị. Sam the Eagle lại đại diện cho những giá trị cứng nhắc và thường xuyên trở thành đối tượng của sự châm biếm.

Nhưng điều quan trọng là những nhân vật khác biệt ấy vẫn có thể cùng nhau tạo nên một chương trình. Như Goelz nhận xét, Kermit tập hợp những con người kỳ quặc lại với nhau và chính họ tạo thành một tập thể lớn mạnh, dù có lẽ chẳng ai trong số họ có thể thành công nếu hoạt động một mình. Đó cũng là lý do những nhân vật này dễ tạo ra sự đồng cảm. Khán giả sẽ luôn nhìn thấy chính mình trong các nhân vật và trong những mối quan hệ của họ.

Thứ ba, Muppet có sức sống vượt qua cả người tạo ra chúng. Đây có lẽ là thử thách lớn nhất với một thương hiệu được xây dựng quanh tài năng và phong cách rất riêng của một nghệ sĩ. Sau khi Jim Henson qua đời năm 1990, những người biểu diễn gắn bó với ông vẫn quyết định tiếp tục công việc. Họ coi Muppet là thành quả của cả cuộc đời mình và muốn thử đưa những nhân vật ấy bước tiếp mà không có Henson.

Từ đó, Muppet không ngừng phát triển qua bàn tay và khối óc của nhiều thế hệ nghệ sĩ khác, rồi bước sang những bộ phim và chương trình truyền hình mới. Disney mua lại thương hiệu vào năm 2004, và các nhân vật tiếp tục xuất hiện trong nhiều bộ phim, chương trình truyền hình và dự án mới.

Có thể thấy, sau nửa thế kỷ, The Muppet Show vẫn tiếp tục phát triển và được đón nhận bởi phía sau nó không chỉ là chương trình truyền hình gốc huyền thoại, mà còn là một di sản đủ lớn để nhiều thế hệ tiếp tục kể câu chuyện của mình.