U20 Việt Nam và những điều đáng suy ngẫm

Ba trận toàn thua, đứng cuối bảng C vòng loại U20 châu Á 2027, phải xuống nhóm Phát triển ở kỳ vòng loại tiếp theo là kết quả đáng thất vọng của U20 Việt Nam. Thất bại này cũng có thể coi là khoảng lùi cần thiết để bóng đá Việt Nam nhìn lại chất lượng đào tạo, môi trường thi đấu và cách chuẩn bị cho tương lai.

Thất bại 1-3 trước U20 Iran tối 6/9 khép lại chiến dịch đáng quên của U20 Việt Nam. Trước đó, đội bóng của HLV Yutaka Ikeuchi lần lượt thua U20 CHDCND Triều Tiên 0-3 và U20 Palestine 1-2. 

Ba trận toàn thua, hiệu số -6 và vị trí cuối bảng C là kết quả phải thẳng thắn nhìn nhận. Nếu thất bại trước U20 CHDCND Triều Tiên hay U20 Iran có thể lý giải phần nào vì khoảng cách về chất lượng và kinh nghiệm, trận thua U20 Palestine rõ ràng khó chấp nhận hơn, nhất là khi U20 Việt Nam được thi đấu trên sân nhà và đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Theo chuyên gia Đoàn Minh Xương, thất bại lần này có trách nhiệm của ban huấn luyện, nhưng đồng thời phản ánh hạn chế từ công tác đào tạo. 

U20 Việt Nam đã tuyển chọn lực lượng tinh gọn, tập trung dài ngày, thậm chí sang Nhật Bản giao hữu, nhưng ngoài Đức Vũ và đội trưởng Quốc Khánh, đội gần như không có nhiều cá nhân đủ nổi bật để tạo khác biệt.

Đáng nói hơn, ở tuổi U20, thời gian để chờ đợi sự trưởng thành cũng không còn nhiều. Cả giải đấu, U20 Việt Nam thiếu cả kinh nghiệm lẫn bản lĩnh chịu áp lực. Nhiệt huyết là đáng quý, nhưng không thể thay thế chất lượng chuyên môn.

Đây cũng là bài toán lớn của bóng đá trẻ Việt Nam khi cầu thủ thiếu trận đấu để trưởng thành, trong khi cánh cửa lên V-League ngày càng hẹp. HLV Ikeuchi thừa nhận các học trò thiếu trải nghiệm thực chiến. 

HLV U17 Việt Nam là ông Cristiano Roland trước đó cũng từng chỉ ra nhiều cầu thủ trẻ chỉ có khoảng 12-15 trận chính thức mỗi năm. Trong khi đó, V-League hiện có mức cạnh tranh khắc nghiệt hơn khi các CLB được sử dụng nhiều ngoại binh, cùng cầu thủ nhập tịch và Việt kiều ngày càng đông. 

Một cầu thủ trẻ không đủ chất lượng rất khó có suất lên đội 1, nhưng không được thi đấu thì lại càng khó phát triển. Vòng luẩn quẩn ấy cần được tháo gỡ. Các CLB vì thế phải nâng cấp mạnh hơn công tác đào tạo, đồng thời xây dựng lộ trình đưa cầu thủ trẻ lên đội một. 

Không thể mỗi năm đào tạo hàng chục cầu thủ nhưng cuối cùng chỉ sử dụng được vài ba cái tên. Đó không chỉ là sự lãng phí tiền bạc mà còn là dấu hiệu cho thấy chất lượng đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu. 

Bóng đá Việt Nam cũng cần nhìn lại cách lựa chọn HLV cho các đội trẻ. Thất bại của Ikeuchi không đồng nghĩa HLV Nhật Bản không phù hợp, nhưng chắc chắn đặt ra yêu cầu đánh giá nghiêm túc hơn về phương pháp huấn luyện và khả năng thích ứng với cầu thủ Việt Nam.

Thành tích một giải trẻ không quyết định toàn bộ tương lai của một cầu thủ. Những Quang Hải, Văn Hậu, Bùi Tiến Dũng, Duy Mạnh... từng trải qua những thất bại ở cấp độ trẻ nhưng sau đó vẫn vươn lên trở thành những nhân tố quan trọng của đội tuyển Việt Nam. 

Bóng đá Việt Nam không thể chỉ chờ một thế hệ "vàng" xuất hiện. Điều cần thiết là xây dựng hệ thống đủ tốt để mỗi lứa cầu thủ đều được đào tạo đúng, thi đấu đủ và liên tục cạnh tranh. 

Thất bại của U20 Việt Nam vì thế nên được xem là một khoảng lùi để nhìn lại gốc rễ, từ đào tạo, khoa học thể thao đến môi trường thi đấu và biết bóng đá Việt Nam ở đâu so với mặt bằng châu lục. Để tiệm cận top đầu châu Á đòi hỏi rất nhiều việc phải làm.