Album "Ultimate Dolly Parton": Những đứa con tinh thần sẽ sống mãi

Tuần qua, tuyển tập các ca khúc hay nhất của Dolly Parton, mang tên Ultimate Dolly Parton, đã quay trở lại BXH album Billboard 200 sau khi nữ nghệ sĩ huyền thoại qua đời vào ngày 25/8.

Album hiện đang đứng No.5, là album có thành tích xếp hạng cao thứ 2 trong sự nghiệp của bà.

Những giai điệu bất hủ

Album Ultimate Dolly Parton từng đạt vị trí cao nhất là No.112 vào năm 2019. Trước tuần qua, album đã không còn xuất hiện trên Billboard 200 kể từ năm 2020.

Trong tuần theo dõi từ ngày 21 đến 27/8 - khoảng thời gian chỉ chưa đầy 3 ngày sau khi tin Dolly Parton qua đời được công bố - Ultimate Dolly Parton đã đạt 59.000 đơn vị album tương đương, tăng mạnh từ con số không đáng kể ở tuần trước đó. Con số này chủ yếu nhờ vào lượng người nghe trực tuyến các ca khúc trong album.

Với 20 ca khúc, Ultimate Dolly Parton bao gồm những hit quen thuộc của Parton. Nhiều ca khúc trong album cũng xuất hiện trong các dự án khác của bà, bao gồm các tuyển tập ca khúc hay nhất và các album phòng thu. Theo quy tắc xếp hạng, đối với các ca khúc xuất hiện trong nhiều album của cùng 1 nghệ sĩ, các đơn vị album tương đương từ lượt nghe trực tuyến và lượt tải ca khúc sẽ được tính cho album có doanh số bán đĩa vật lý/kỹ thuật số cao nhất trong tuần đó. Trong tuần theo dõi gần nhất, Ultimate Dolly Parton là album bán chạy nhất của nữ danh ca, với 7.000 bản được bán ra.

Nhìn chung, trước đó trên Billboard 200, Parton từng có 3 lần lọt top 10 khác. Trong đó, thứ hạng cao nhất thuộc về dự án hợp tác cùng nhiều ngôi sao, đạt No.3 hồi năm 2023.

Tuần qua, bà cũng lần đầu đứng đầu BXH Nhạc sĩ sáng tác ca khúc Hot 100 của Billboard, nhờ một mình sáng tác 3 ca khúc góp mặt trong Hot 100. Đó là Jolene trở lại BXH ở No.16, theo sau là 9 to 5 quay lại ở No.18 và I Will Always Love You lần đầu tiên lọt vào BXH ở No.27.

Trước đó, Jolene từng đạt vị trí cao nhất là No.60 trên Hot 100 vào năm 1974 còn 9 to 5 đứng đầu BXH trong 2 tuần vào năm 1981; chỉ có bản thu âm gốc năm 1974 của I Will Always Love You chưa từng lọt vào BXH trước đó (nhưng bản của Whitney Houston đã đứng No.1 suốt 14 tuần liên tiếp!).

"Tôi đã bắt đầu sáng tác từ khi mới 7 tuổi. Tôi sáng tác mọi lúc mọi nơi. Chắc giờ tôi phải có tới 3, 4, hoặc 5 triệu ca khúc rồi... Tất nhiên, không phải bài nào cũng hay... Có lẽ chỉ được 3 bài hay thôi" - Parton chia sẻ vào năm 2019 - "Nhưng tôi yêu công việc này vì tôi xuất thân từ 1 gia đình giàu truyền thống âm nhạc. Họ hàng bên ngoại của tôi ai cũng rất có năng khiếu âm nhạc. Tôi lớn lên trong môi trường mà mọi người đều chơi nhạc cụ, ca hát, sáng tác và hát trong nhà thờ. Vì thế, âm nhạc là một phần không thể thiếu trong con người tôi. Việc sáng tác đối với tôi rất dễ dàng. Đó không phải là quá trình gian nan đối với người sinh ra đã dành cho công việc này".

Những đứa con tinh thần

Nhưng rõ ràng là Dolly Parton đã quá khiêm tốn. Sự nghiệp của bà vô cùng vĩ đại với nhiều màu sắc rực rỡ. Điều này có thể thấy rõ qua album Ultimate Dolly Parton.

Phát hành ngày 3/6/2003, Ultimate Dolly Parton là tuyển tập bao quát các bản thu của Parton trong gần 20 năm, từ năm 1970 đến 1989. Bên cạnh phiên bản đĩa đơn tại Mỹ, album còn có bản đĩa đôi ở châu Âu, mở rộng phạm vi sự nghiệp của Parton từ năm 1967 đến 1991 với 36 ca khúc.

Không chỉ giới thiệu những ca khúc quen thuộc nhất của Parton, album còn cho thấy hành trình của bà, từ 1 cô gái ở miền núi Tennessee đến ngôi sao đồng quê có sức ảnh hưởng vượt ranh giới dòng nhạc.

Điểm hấp dẫn của album nằm ở sự đa dạng nhưng vẫn thống nhất trong cá tính của Parton. Mở đầu là những bản đồng quê mộc mạc, giàu chất kể chuyện của 1 Parton còn rất gần với những trải nghiệm và hình ảnh quê nhà. Trong đó, đặc biệt phải nhắc tới Coat of Many Colors với ký ức về chiếc áo mẹ may từ những mảnh vải vụn khi gia đình còn nghèo. Nhiều năm sau, bà vẫn kể lại câu chuyện này như 1 phần quan trọng trong sự nghiệp sáng tác, bởi ca khúc cho phép bà biến trải nghiệm từng khiến mình xấu hổ thành thông điệp về sự thấu hiểu và chấp nhận.

Sau đó là giai đoạn giữa thập niên 1970 với Jolene - ca khúc đưa bà trở thành ngôi sao solo đồng quê. Hơn thế, nó cho thấy sự phát triển rõ rệt nơi bà: sắc sảo hơn trong quan sát tình yêu và tâm lý con người.

Cột mốc quan trọng nữa là khi bà tách khỏi chương trình tạp kỹ từng là bệ đỡ của bà để theo đuổi con đường riêng. Ca khúc chia tay mà bà viết trong thời điểm ấy sau này trở thành một trong những sáng tác nổi tiếng nhất của bà. Đó là I Will Always Love You. Khi đó, người cộng sự thân thuộc không muốn nghe bà giải thích, thế là bà đã về nhà, viết ca khúc và mang nó trở lại vào sáng hôm sau. Bà hát cho cộng sự nghe và "ông ấy đã khóc" rồi đồng ý để bà ra đi.

Đến cuối thập niên 1970, âm nhạc của Parton bắt đầu thay đổi rõ rệt. Ultimate Dolly Parton dành một phần quan trọng cho những bản thu đánh dấu việc bà chủ động tiến rất gần thị trường pop mà không từ bỏ đồng quê. Đây cũng là thời kỳ Parton ngày càng chứng minh rằng bà có khả năng biến những sáng tác của người khác thành một phần trong thế giới âm nhạc của mình.

Thập niên 1980 lại mở thêm một hướng khác khi bà gắn âm nhạc với điện ảnh, điển hình là ca khúc 9 to 5. Đây cũng chính là lúc bà bước hẳn ra ngoài khuôn khổ nhạc đồng quê, đồng thời khẳng định vị thế của 1 ngôi sao đại chúng và diễn viên điện ảnh.

Tuyển tập sau đó dành chỗ cho những màn kết hợp quan trọng trong sự nghiệp của Parton thời kỳ sau. Nó cho thấy bà rất cởi mở trong âm nhạc và có mạng lưới cộng sự rộng đáng nể.

Đáng chú ý, Ultimate Dolly Parton đánh dấu lần đầu tiên và duy nhất Parton trực tiếp tham gia làm album tuyển tập. Bà đã thực hiện buổi chụp hình dành riêng cho phần hình ảnh của album và viết lời nhắn cá nhân.

Bà chia sẻ rằng việc lựa chọn danh sách ca khúc cho album giống như chuyến hành trình nhìn lại toàn bộ sự nghiệp. Đó không chỉ là những bản hit lớn nhất mà còn là những ca khúc chứa đựng nhiều kỷ niệm cá nhân nhất với bà.

Bà cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người yêu âm nhạc đã đồng hành, ủng hộ và cho phép bà được sống với đam mê ca hát trong suốt nhiều thập niên. Theo đó, mỗi ca khúc trong album đều mang một phần tâm hồn và tình yêu mà bà dành tặng người nghe.

"Tôi vẫn thường nói rằng những ca khúc giống như những đứa con của mình, và tôi hy vọng chúng sẽ nâng đỡ, nuôi dưỡng tôi sau này trong cuộc đời. Cảm ơn các bạn vì đã luôn yêu thương và đối xử tốt với những đứa con của tôi" - bà tri ân.

Giai điệu cuối cùng

Dolly Parton qua đời vào ngày 25/8/2026 ở tuổi 80, sau một thời gian ngắn chống chọi với căn bệnh ung thư.

Những vấn đề sức khỏe của Parton thực tế đã xuất hiện trong khoảng 1 năm trước khi bà qua đời. Trong thời gian này, bà dần hạn chế các hoạt động công khai, đồng thời phải hoãn rồi hủy kế hoạch tổ chức chuỗi chương trình tại Las Vegas vào năm 2025. Tuy nhiên, nguyên nhân sức khỏe khi đó chưa được công bố cụ thể, khiến thông tin bà mắc ung thư và qua đời đến quá bất ngờ với công chúng.

Trước khi mất, Parton cũng đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho ngày cuối đời. Bà nhắn nhủ rằng muốn được an nghỉ trên 1 "chiếc giường" bằng bông mềm mại, bởi sau cả đời khoác lên mình những bộ trang phục nặng trĩu đá lấp lánh, bà xứng đáng được thoải mái và nghỉ ngơi.

Ngoài ra, Parton cũng không muốn tang lễ trở thành sự kiện lớn dành cho công chúng. Thể theo nguyện vọng của bà, bà được an táng trong 1 tang lễ riêng tư dành cho gia đình tại Nashville ngày 28/8. Bà được chôn cất bên cạnh người chồng Carl Dean tại Công viên Tưởng niệm và Lăng mộ Woodlawn.

Bất ngờ là bà không chọn nhạc của mình để diễn trong tang lễ. Khi được hỏi trước đây, bà nói nhiều người có lẽ sẽ nghĩ đến I Will Always Love You, nhưng lựa chọn thực sự của bà là If We Never Meet Again - giai điệu đồng quê - phúc âm cổ điển mà cha bà rất yêu thích và cũng được diễn tại tang lễ của ông. Parton cho biết ca khúc nói về niềm hy vọng những người thân yêu sẽ gặp lại nhau ở "bờ biển đẹp đẽ" sau khi chia lìa.