MC Mạnh Khang bảo vệ đề án Thạc sĩ: Đưa thổ cẩm M'Nông bước lên giảng đường

Không chỉ trình bày một đề án thạc sĩ về xây dựng thương hiệu dệt thổ cẩm M'Nông, MC Mạnh Khang còn đưa những giá trị của nghề dệt truyền thống đến gần công chúng bằng ngôn ngữ của thời trang và truyền thông. Buổi bảo vệ vì thế trở thành một cuộc gặp thú vị giữa học thuật, sáng tạo và văn hóa bản địa.

Không phải một buổi bảo vệ đề án thạc sĩ theo cách thường thấy, tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, MC Mạnh Khang lựa chọn đưa thổ cẩm M'Nông lên sân khấu như một phần của câu chuyện học thuật.

Đề án "Xây dựng thương hiệu dệt thổ cẩm của người M'Nông tỉnh Đắk Lắk trong bối cảnh hiện nay" đặt ra một vấn đề tưởng quen mà không dễ giải: làm thế nào để một nghề truyền thống vừa giữ được bản sắc, vừa tìm được chỗ đứng trong đời sống đương đại.

Điểm đặc biệt nằm ở cách Mạnh Khang trình bày. Thay vì để đề án khép lại trong những trang văn bản, anh tìm cách để hoa văn, chất liệu và câu chuyện của cộng đồng M'Nông hiện diện trực tiếp trước công chúng thông qua thời trang và những gương mặt quen thuộc của nghệ thuật, truyền hình.

Á hậu, BTV Thuỵ Vân, NSƯT Quách Thu Phương, hoa hậu Ngọc Hân, nghệ sĩ Tú Oanh, BTV Hoài Anh, nghệ sĩ Anh Thơ, BTV Thuỳ Linh, diễn viên MC Thục Anh, hoa hậu du lịch Đông Nam Á Vũ Quỳnh Trang, á khôi MC Ngô Mai Phương và NSƯT đàn nhị Thùy Anh cùng góp phần tạo nên một không gian khác biệt.

Điều đáng nói không phải ở sự xuất hiện của người nổi tiếng, mà ở việc họ trở thành những chủ thể kể chuyện bằng hình ảnh. Một vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý văn hóa vì thế trở nên trực quan hơn: di sản muốn tồn tại không chỉ cần được bảo tồn, mà còn cần được nhận diện, sử dụng và tạo ra giá trị.

Mạnh Khang có lợi thế của một người làm truyền thông lâu năm: hiểu công chúng và hiểu sức mạnh của hình ảnh. Tuy nhiên, anh không dùng truyền thông để làm nhẹ tính học thuật của đề án. Ngược lại, truyền thông được sử dụng như một cây cầu đưa tri thức đến gần đời sống.

Câu hỏi phía sau đề tài cũng rất thực tế: một tấm thổ cẩm có thể cần nhiều thời gian để hoàn thành, nhưng người làm ra nó lại chưa chắc có thể sống được bằng nghề. Từ đó, bài toán thương hiệu được đặt trong mối quan hệ giữa bảo tồn, thị trường, sáng tạo và sinh kế.

Trong quá trình tiếp cận, NTK Minh Hạnh góp phần mở ra cách nhìn về khả năng đưa hoa văn truyền thống vào ngôn ngữ thiết kế đương đại. Ở chiều ngược lại, nghệ nhân H'Kim Hoa Byă đại diện cho phần gốc rễ của câu chuyện: ký ức hoa văn, kỹ thuật dệt và sự trao truyền trong cộng đồng.

Á hậu Thụy Vân, diễn viên Tú Oanh, BTV Thùy Linh trình diễn các thiết kế lấy cảm hứng từ thổ cẩm M’Nông

Đề án không đặt bảo tồn và phát triển ở hai phía đối lập. Những giá trị nguyên bản cần được giữ gìn, trong khi các sản phẩm ứng dụng có thể giúp hoa văn truyền thống tiếp cận người tiêu dùng hôm nay. Đó là một tư duy đáng chú ý: bảo tồn không đồng nghĩa với đóng băng.

Kết quả 9,7 điểm là một dấu mốc đáng nhớ của buổi bảo vệ, chỉ cách điểm tuyệt đối 0,3. Con số ấy đủ để ghi nhận chất lượng của một quá trình nghiên cứu nghiêm túc, nhưng không làm lu mờ câu chuyện lớn hơn mà Mạnh Khang theo đuổi.

Bởi giá trị của đề án không chỉ nằm ở điểm số. Nó nằm ở việc một người làm truyền hình đã chuyển kinh nghiệm nghề nghiệp thành tư duy nghiên cứu, rồi tiếp tục tìm cách đưa nghiên cứu trở lại với công chúng.

Buổi bảo vệ vì thế có thể được nhìn như một "bản trình diễn" đặc biệt của một đề án quản lý văn hóa. Sân khấu không thay thế nghiên cứu; thời trang không thay thế di sản; nghệ sĩ không thay thế cộng đồng. Tất cả đóng vai trò cầu nối để công chúng nhìn thấy câu hỏi phía sau những tấm vải nhiều màu: làm thế nào để một nghề truyền thống có thể tiếp tục sống bằng chính giá trị của mình?

9,7 điểm khép lại một chặng đường học tập. Nhưng câu chuyện mà Mạnh Khang lựa chọn dường như mới chỉ bắt đầu.