Khai giảng năm học mới - gieo những hạt mầm cho tương lai đất nước

Vào mỗi mùa tựu trường, những con đường đến trường lại rộn ràng bước chân học sinh, sân trường lại vang lên tiếng nói cười xen lẫn niềm vui đón chào năm học mới của cô và trò. 

Tiếng trống khai giảng vang lên trong những ngày đầu thu luôn gợi nên một cảm xúc đặc biệt. Đó không chỉ là niềm vui được "gặp lại bạn, gặp lại cô" sau những ngày hè, mà còn là khoảnh khắc cả xã hội cùng hướng về giáo dục - sự nghiệp có ý nghĩa đặc biệt đối với tương lai mỗi con người và vận mệnh của đất nước.

Cách đây 81 năm, nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho học sinh. Bức thư chứa đựng niềm tin sâu sắc vào thế hệ trẻ và tương lai dân tộc: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em". Lời căn dặn ấy, qua hơn tám thập niên, vẫn vang vọng trong mỗi mùa tựu trường, bởi đó không chỉ là lời nhắn gửi dành cho học sinh trong một thời điểm lịch sử, mà còn là sự gửi gắm niềm tin của cả dân tộc vào thế hệ tương lai. 

Nhìn lại chặng đường phát triển của đất nước, có thể thấy giáo dục luôn giữ một vị trí quan trọng. Với quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, Đảng, Nhà nước và toàn xã hội luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục và đào tạo. Từ một đất nước phải đối mặt với muôn vàn khó khăn trong những năm đầu giành độc lập, Việt Nam đã từng bước xây dựng và phát triển hệ thống giáo dục, mở rộng cơ hội học tập, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Những thành quả ấy không chỉ được thể hiện ở những ngôi trường ngày càng khang trang, những thế hệ học sinh được tiếp cận với tri thức ngày càng rộng mở, mà quan trọng hơn là ở chất lượng nguồn nhân lực ngày càng được nâng lên, đóng góp trực tiếp vào những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Trong giai đoạn phát triển mới, vai trò ấy càng trở nên quan trọng. Thế giới đang chứng kiến những biến chuyển nhanh chóng dưới tác động của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Những ngành nghề mới xuất hiện, phương thức lao động thay đổi, yêu cầu đối với người lao động ngày càng cao. Trong bối cảnh đó, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được quyết định bởi tài nguyên hay quy mô nền kinh tế, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng con người, khả năng sáng tạo và năng lực làm chủ khoa học, công nghệ. Muốn vươn lên mạnh mẽ, muốn nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đất nước phải có một nguồn nhân lực đủ về số lượng, mạnh về chất lượng và có khả năng thích ứng với những thay đổi.

Càng bước vào thời đại công nghệ, giáo dục càng phải chú trọng đến những giá trị làm nên con người. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ con người xử lý thông tin, thực hiện nhiều công việc nhanh chóng và chính xác, nhưng không thể thay thế hoàn toàn những giá trị được hình thành từ nhân cách, trách nhiệm, lòng nhân ái, ý thức cộng đồng và khát vọng cống hiến. Một thế hệ trẻ có tri thức nhưng thiếu bản lĩnh, có năng lực nhưng thiếu trách nhiệm sẽ khó trở thành nguồn lực bền vững cho đất nước. Vì vậy, đổi mới giáo dục phải hướng đến sự phát triển toàn diện, để mỗi học sinh không chỉ học giỏi hơn mà còn biết sống đẹp, sống có trách nhiệm và có ý thức hơn về vai trò của mình đối với cộng đồng, đất nước.

Muốn thực hiện tốt sứ mệnh ấy, trước hết cần tiếp tục xây dựng môi trường học tập thực chất, nhân văn và an toàn. Nhà trường, bên cạnh truyền đạt tri thức, còn phải giúp người học hình thành năng lực tự học, tư duy độc lập, khả năng sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Bởi tri thức của nhân loại không ngừng được mở rộng, công nghệ không ngừng thay đổi, những kiến thức từng được coi là mới có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu.

Mỗi nhà trường phải là nơi học sinh được khuyến khích đặt câu hỏi, được tôn trọng sự khác biệt, được phát huy năng lực và được trao cơ hội để trưởng thành. Mỗi người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người truyền cảm hứng, định hướng và nâng đỡ học sinh trên hành trình tìm kiếm tri thức. Trong một xã hội mà thông tin có thể đến với người học từ vô số nguồn, vai trò của người thầy càng trở nên quan trọng trong việc giúp học sinh biết lựa chọn, biết kiểm chứng, biết tư duy phản biện và sử dụng tri thức một cách có trách nhiệm.

Cùng với nhà trường, gia đình giữ vai trò không thể thay thế trong việc hình thành nhân cách của trẻ. Một đứa trẻ không chỉ học từ sách vở mà còn học từ cách cha mẹ ứng xử, từ thái độ của người lớn đối với lao động, tri thức và những người xung quanh. Khi gia đình đồng hành với nhà trường, tôn trọng quá trình trưởng thành của con trẻ và khuyến khích việc học, mỗi học sinh sẽ có thêm một điểm tựa để phát triển. 

Một nền giáo dục tốt phải là nền giáo dục mở ra cơ hội phát triển cho mọi trẻ em, không để hoàn cảnh gia đình, điều kiện kinh tế hay nơi sinh sống trở thành rào cản trên con đường tiếp cận tri thức. Quan điểm ấy được thể hiện nhất quán trong chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục. Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tiếp tục khẳng định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, đồng thời đặt yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục ở mọi vùng, miền, tạo cơ hội học tập và phát triển cho mọi người. 

Năm học 2026-2027 mở ra trong niềm tin và kỳ vọng. Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai năm học 2026-2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ đây phải là năm học chuyển trạng thái: từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ những đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy, mỗi người học và toàn ngành giáo dục. Mục tiêu cuối cùng là người học tốt hơn, người thầy tốt hơn, nhà trường tốt hơn và nguồn nhân lực của đất nước tốt hơn. Thủ tướng Chính phủ mong muốn và tin tưởng rằng toàn ngành giáo dục sẽ phát huy truyền thống tốt đẹp, vẻ vang và những kết quả quan trọng đạt được; với nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm, quyết tâm, khát vọng đổi mới; luôn đoàn kết, chung sức, đồng lòng, hành động quyết liệt, để năm học 2026-2027 thực sự là năm học "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất", tạo nền tảng vững chắc đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đưa đất nước ngày càng phát triển trong thời gian tới.

Từ những mái trường thân yêu trên khắp mọi miền Tổ quốc, những hạt mầm của tương lai đang được gieo xuống trong mỗi bài học mới. Những hạt mầm ấy sẽ lớn lên bằng tri thức, được nuôi dưỡng bằng nhân cách, được tiếp sức bằng khát vọng và trách nhiệm. Và từ đó, những thế hệ trẻ sẽ tiếp tục viết nên những trang sử mới trong hành trình phát triển của đất nước.