Lionel Richie - cháy hết mình trong hơn nửa thế kỷ âm nhạc đỉnh cao

Mới đây, danh ca Lionel Richie đã phải nhập viện và xét nghiệm chuyên sâu sau buổi hòa nhạc tại St. Louis, Mỹ. Trước đó, nghệ sĩ từng đoạt giải Grammy cũng có nhiều dấu hiệu suy giảm sức khỏe.

Thật đáng kinh ngạc khi nhìn lại lịch trình dày đặc của Richie trong năm 2026, sau hơn nửa thế kỷ hoạt động âm nhạc.

Hết mình vì đam mê

Nghệ sĩ gạo cội Lionel Richie - hiện đã 77 tuổi - đang có 1 năm rất bận rộn. Ông vừa bắt đầu chặng thứ 3 trong chuyến lưu diễn Sing a Song All Night Long vào hôm 24/6 vừa qua.

Chuyến lưu diễn này đã được Richie và ban nhạc huyền thoại Earth, Wind & Fire khởi động từ năm 2023, đưa khán giả trở lại những hit kinh điển của 2 nghệ sĩ, đồng thời cho thấy sức hút bền bỉ của dòng nhạc soul, R&B và funk. Nhiều đêm trong chuyến lưu diễn đã cháy vé.

Tuy vậy, ngay từ đêm mở màn năm nay, Richie đã thấy không khỏe. Ông chia sẻ mình cảm thấy chóng mặt nhưng vẫn dí dỏm rằng chưa từng biểu diễn ca khúc rộn ràng Dancing on the Ceiling ở tư thế ngồi. "Khi thấy chóng mặt thì cứ ngồi xuống thôi" - ông vui vẻ nói, rồi ngồi vào đàn piano và diễn ca khúc tiếp theo sau khi tạm nghỉ một lúc. Nhưng cuối cùng, ông vẫn phải cáo lỗi và xin kết thúc sớm hòa nhạc.

Sau đó, Richie buộc phải hoãn 2 buổi diễn tiếp theo theo lời khuyên "nghỉ ngơi và hồi phục sức khỏe hoàn toàn" của bác sĩ. Nhưng ông đã nhanh chóng trở lại vào ngày 30/6 và nói đùa với khán giả: "Tôi đã làm các bạn phải lo lắng ít nhiều phải không nào?" và rằng: "Các bạn không thể tưởng tượng nổi tôi đã trải qua những gì trong 24 giờ qua khi phải nghe bạn bè đưa ra đủ loại lời khuyên về việc tôi nên làm gì".

Ông tiếp tục khiến mọi người an tâm với những màn diễn giàu năng lượng suốt tháng 7 và tháng 8. Thế nhưng, trong buổi diễn cuối tuần qua tại St. Louis, ông đã phải yêu cầu ê-kíp mang ghế ra cho mình khi đang hát ca khúc cuối cùng.

Dù vẫn tươi tỉnh và vui vẻ nhưng ông liên tục bị hụt hơi. May là khán giả đã hát giúp ông phần thiếu hụt. Ngay sau buổi diễn, ông lập tức nhập viện, vào khoa hồi sức tích cực, để đề phòng rủi ro. Theo thông tin mới nhất, ông đã phải thực hiện các xét nghiệm về tim mạch.

"Gia đình, bạn bè và thậm chí cả các thành viên trong ban nhạc của Lionel Richie rõ ràng đều lo lắng cho sức khỏe của ông, nhưng chẳng ai định khuyên ông nên giảm bớt cường độ làm việc cả" - theo một nguồn tin thân cận - "Họ đều mong ông khỏe mạnh và được tiếp tục làm công việc mà mình đam mê".

Sự nghiệp lừng lẫy

Lionel Richie tên đầy đủ là Lionel Brockman Richie Jr., sinh năm 1949 tại Tuskegee, bang Alabama, Mỹ. Dù cha mẹ không hoạt động nghệ thuật nhưng bà ngoại Richie là 1 nghệ sĩ piano cổ điển. Bà ngoại chính là người dạy ông chơi piano từ nhỏ. Nhờ bà, Richie sớm được tiếp xúc với các nghệ sĩ cổ điển như Bach, Mozart hay Beethoven.

Thú vị là từ thời chơi đàn với bà ngoại, ông đã thường tự nghĩ ra những giai điệu riêng thay vì chơi đúng như bài được dạy. Dù không hài lòng với điều này, bà ngoại cũng nhận thấy tư chất âm nhạc đặc biệt ở cháu mình.

Nhưng Richie ngày nhỏ không có ý định theo đuổi nghiệp âm nhạc. Thời trung học, ông là vận động viên có tiếng, từng nhận học bổng thể thao để theo học tại Viện Tuskegee. Ông tốt nghiệp ngành kinh tế, học thêm ngành phụ về kế toán và cũng từng cân nhắc theo học thần học để trở thành linh mục.

Có vẻ mọi thứ là số phận, khi tại trường đại học, Richie lại tham gia các nhóm nhạc sinh viên, chơi saxophone và biểu diễn tại các buổi tiệc. Khi ngày một gắn bó với nhạc, ông quyết định theo đuổi con đường này.

Khi còn là sinh viên, ông đã thành lập một số nhóm R&B. Năm 1968, ông trở thành ca sĩ và chơi saxophone cho Commodores - ban nhạc vốn được hình thành từ nhiều nhóm sinh viên và dần được biết đến rộng rãi. Sau đó, Richie đảm nhận ngày càng nhiều vai trò sáng tác và thể hiện các bản ballad.

Ngoài hoạt động nhóm, từ giữa thập niên 1970, Richie đã bắt đầu có những thành công với tư cách nhạc sĩ sáng tác cho nghệ sĩ khác. Cuối thập niên này, ông tiếp tục mở rộng hoạt động sang sản xuất nhạc. Năm 1980, ông đã có ca khúc vươn lên No.1 Billboard Hot 100 với tư cách nhạc sĩ và nhà sản xuất.

Đặc biệt, năm 1981, Richie đồng sáng tác và thể hiện Endless Love - ca khúc đứng đầu các BXH tại nhiều quốc gia và trở thành một trong những đĩa đơn thành công nhất thời kỳ đó. Đây cũng là bước đệm quan trọng trước khi ông chính thức bước vào sự nghiệp solo.

Năm 1982, Richie phát hành album đầu tay mang tên mình. Album đạt No.3 Billboard 200, bán được hơn 4 triệu bản và có loạt đĩa đơn thành công, vươn lên No.1 Hot 100. Sau album, ông nhanh chóng trở thành một trong những giọng ca nổi bật của dòng nhạc pop và R&B.

Đỉnh cao nhanh chóng đến chỉ 1 năm sau. Album thứ 2, phát hành năm 1983, đứng đầu Billboard 200, bán được hơn 20 triệu bản trên toàn thế giới và trở thành một trong những album bán chạy nhất lịch sử. Album cũng mang về cho Richie 2 giải Grammy, trong đó có Album của năm.

Sau đó, nhiều ca khúc khác của Richie liên tiếp đạt thứ hạng cao tại Mỹ. Năm 1985, ông viết và thể hiện Say You, Say Me. Ca khúc đứng đầu Hot 100 trong 4 tuần, giành cả Oscar và Quả cầu vàng cho Ca khúc gốc xuất sắc. Cũng trong năm này, Richie đồng sáng tác We Are the World - ca khúc nằm trong dự án âm nhạc gây quỹ nhân đạo và bán được hơn 20 triệu bản.

Album phát hành năm 1986 của Richie tiếp tục mang đến nhiều ca khúc ăn khách. Nhưng sau đó, ông giảm tốc độ thu âm và biểu diễn trong một thời gian. Từ giữa thập niên 1990, ông trở lại với các album mới và tiếp tục hoạt động âm nhạc sôi nổi tới tận bây giờ.

Biểu tượng âm nhạc đại chúng

Riêng sự nghiệp solo, Richie bán được hơn 90 triệu đĩa trên toàn thế giới, đưa ông vào nhóm những nghệ sĩ có doanh số cao nhất lịch sử. Ông giành tổng cộng 4 giải Grammy, trong đó có Album của năm, Ca khúc của năm và các giải dành cho trình diễn, sản xuất âm nhạc. Richie cũng là nghệ sĩ đầu tiên nhận chứng nhận album kim cương của Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ.

Các vinh danh dành cho Richie tiếp tục xuất hiện trong những thập niên sau. Năm 2008, ông nhận giải thưởng thành tựu trọn đời của Đại học California. Năm 2016, ông nhận giải Johnny Mercer - danh hiệu cao nhất của Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ. Ngay năm sau, ông lại được Trường Âm nhạc Berklee trao bằng tiến sĩ danh dự về âm nhạc và được trao huân chương Vinh danh Trung tâm Kennedy - một trong những danh hiệu nghệ thuật uy tín bậc nhất của Mỹ.

Năm 2022 tiếp tục là một năm nhiều dấu mốc với Richie. Ông nhận Giải Gershwin dành cho Ca khúc đại chúng của Thư viện Quốc hội Mỹ và Giải Biểu tượng của giải Âm nhạc Mỹ. Ông cũng được ghi danh vào Đại sảnh Danh vọng Âm nhạc và Giải trí của người da màu và Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll.

Ở tuổi ngoài 60, Richie tiếp tục mở rộng sự hiện diện trước công chúng. Năm 2015, ông biểu diễn tại lễ hội đình đám Glastonbury ở Anh trước hơn 100.000 khán giả. Từ năm 2018, ông trở thành giám khảo American Idol. Năm 2023, ông tham gia chương trình hòa nhạc nhân lễ đăng quang của Vua Charles III. Tháng 9/2025, Richie phát hành hồi ký, đứng No.3 trong danh sách sách bán chạy của The New York Times.

Bước sang năm 2026, ở tuổi 77, Richie vẫn duy trì lịch hoạt động dày đặc. Ngoài Sing a Song All Night Long, ông tiếp tục ngồi ghế giám khảo American Idol mùa thứ 24. Từ tháng 10, ông sẽ trở lại với chuỗi chương trình King of Hearts, kéo dài sang năm 2027.

Không ngạc nhiên khi Richie vẫn được khán giả đón nhận nồng nhiệt như vậy sau hơn 50 năm sự nghiệp. Ai có thể không ngưỡng mộ 1 nghệ sĩ quá tài năng và luôn đam mê cháy bỏng với nghề như vậy?