Pickleball và thách thức từ điểm xuất phát cao

Liên đoàn Pickleball Việt Nam nhiệm kỳ I (2026-2031) tiến hành Đại hội cách đây hơn một tháng, ở khoảng thời gian mà không khí bóng đá của ASEAN Cup 2026 đang sôi động nên cũng không thu hút nhiều sự quan tâm. Nhưng còn một lý do khác: Sự ra đời của tổ chức quản lý này lại đến sau sự nổi tiếng và phổ biến của pickleball nên đôi khi, cái đáng chờ đợi không phải là ngày ra mắt, mà là những gì họ phải đối mặt phía sau.

Ở hầu hết các môn, tổ chức quản lý ra đời từ đòi hỏi phong trào, để tiến hành việc gieo hạt, chăm bón, rồi nhiều năm sau mới gặt được một nhà vô địch. Với pickleball, trình tự ấy bị đảo ngược. Liên đoàn pickleball ra đời sau, khi pickleball Việt Nam đã có những tay vợt tranh chấp sòng phẳng ở đỉnh cao thế giới. Ông Lê Văn Thành nhậm chức Chủ tịch trong tư thế của người tiếp quản một cỗ máy đang chạy ở công suất cao nhất, không phải người đặt viên gạch đầu tiên.

Đây là vạch xuất phát cao chưa từng có tiền lệ. Xét ở các môn chơi cá nhân, chưa có môn nào Việt Nam sở hữu dàn VĐV ở tốp đầu thế giới như vậy, chưa kể, đây là những VĐV đang chơi ở đẳng cấp Pro, "World Class", điều gần như không có môn thể thao nào ở Việt Nam tiếp cận một cách đúng nghĩa dù chúng ta không thiếu các nhà vô địch thế giới hay châu Á. Nghĩa là kinh nghiệm để quản lý các "tay chơi" đó đã khó, xây dựng chiến lược thúc đẩy trình độ của họ còn khó hơn. Trên thế giới, người ta thậm chí còn phải có những tổ chức riêng dành cho nhóm VĐV này.

Hiểu theo một cách nào đó, pickleball Việt Nam đã "đi tắt, đón đầu". Giờ là lúc, phải quy hoạch và phát triển hệ thồng nền tảng. Cái khó không còn nằm ở sự lớn mạnh của phong trào, mà là làm sao vừa duy trì cùng lúc hoạt động nền tảng, vừa phải tận dụng các ưu thế có sẵn từ việc "đi tắt" ấy trong một khoảng thời gian ngắn.

Lấy một sự việc cụ thể: Ngay lúc này, tại Đà Nẵng, Pickleball World Cup 2026 đang diễn ra. Nghe cái tên thì rất kêu, nhưng trên thực tế, World Cup này không thể có quy mô về chuyên môn ngang với các giải nằm trong hệ thống Pro Tour mà Việt Nam đã đăng cai trong 2 năm qua. Mặc dù theo thông tin từ nhà tổ chức thì có đến 5.000 VĐV đến từ 81 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới tham dự, thì ở nội dung đơn nam chuyên nghiệp, vẫn là hai cái tên Việt: Phúc Huỳnh và Lý Hoàng Nam vào đánh chung kết. Trước đó, một giải đấu cũng rất "kêu" khác diễn ra ở TP.HCM, Lý Hoàng Nam vẫn là cái tên chiến thắng.

Nhìn chung, đó là lợi ích và đồng thời cũng là vấn đề của pickleball Việt Nam mà tổ chức quản lý vừa được thành lập phải tìm cách giải quyết. Giải đấu nào cũng cố gắng có sự tham gia của những ngôi sao, rồi chiến thắng cũng sẽ thuộc về họ. Tên tuổi của họ giúp các giải đấu được quảng bá, nhưng cũng vì thế, từ yếu tố tài chính cho đến thời gian tổ chức rồi cũng sẽ phụ thuộc vào các cái tên vốn từ quần vợt chuyển sang. Sự phụ thuộc này sẽ kéo dài bao lâu? Trong khi đó, bản thân những Lý Hoàng Nam hay Trương Vinh Hiển, Phúc Huỳnh… vẫn còn việc phải làm là tìm cách tăng điểm xếp hạng Pro ở các giải quốc tế nhà nghề. 

Cầu lông là bài học nhãn tiền. Một thế hệ ngôi sao đơn lẻ kéo dài quá lâu, trong khi lớp kế cận không kịp hình thành, để lại một khoảng trống khó lấp sau khi ánh hào quang của những cái tên quen thuộc lịm dần. Pickleball Việt Nam đang đứng trước đúng cái bẫy ấy, chỉ khác là nó đến sớm hơn. Hoạt động đào tạo của pickleball hiện chỉ mới bắt đầu. Liên đoàn thì cũng chỉ mới thành lập. Hệ thống giải thì vẫn còn chờ sắp xếp. Thời gian thì chẳng chờ đợi ai.

Sự ra đời của Liên đoàn là kịp thời, nhưng năng lực hoạt động thì vẫn còn phải chờ. Chủ tịch Lê Văn Thành là người được tín nhiệm vì ông có hàng chục năm tham gia vận hành các Liên đoàn thể thao, từ bóng đá đến bóng chuyền, bóng rổ…

Nhưng công bằng mà nói, pickleball là một thách thức chưa có tiền lệ vì với điểm xuất phát khá cao như hiện nay, để tạo được dấu ấn mới mẻ hay thành tựu nổi bật, đó là việc rất khó với Liên đoàn pickleball Việt Nam. Đó là chưa kể, họ phải làm việc trong hoàn cảnh bị "soi" khi kỳ vọng từ người hâm mộ môn chơi này đang rất cao.