Kết nối truyền thống và tương lai qua các Ngày hội văn hóa dân gian

Thanh Bồng được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba xã Trà Thanh, Trà Hiệp và Trà Lâm, là vùng đất có truyền thống cách mạng, nơi đồng bào Co sinh sống lâu đời. Cùng với quá trình xây dựng quê hương, những phong tục, lễ hội, nghệ thuật trang trí cây nêu, các làn điệu dân gian và nét văn hóa trong đời sống cộng đồng vẫn được gìn giữ, tạo nên bản sắc riêng của địa phương.

Những giá trị ấy không đơn thuần là dấu ấn của quá khứ mà còn là tài sản tinh thần quý báu, gắn kết cộng đồng và góp phần bồi đắp niềm tự hào về quê hương, dân tộc. Trong nhịp sống hiện đại, việc bảo tồn và phát huy bản sắc Co vì thế càng mang ý nghĩa thiết thực, nhất là trong việc giúp thế hệ trẻ hiểu, trân trọng và tiếp nối di sản của cha ông.

Gìn giữ hồn cội nguồn

Với mong muốn đưa văn hóa truyền thống trở thành một phần sinh động trong đời sống cộng đồng, Ngày hội Văn hóa dân tộc Co lần thứ I, năm 2026 với chủ đề "Thanh âm nguồn cội - Kết nối tương lai" được tổ chức tại Thanh Bồng trong hai ngày 27 và 28/8. Không chỉ là dịp hội ngộ, ngày hội còn mở ra không gian để người dân các thôn cùng giao lưu, chia sẻ và giới thiệu những nét đặc sắc của dân tộc mình. Qua đó, truyền thống được nhắc nhớ, niềm tự hào được khơi dậy, tình đoàn kết trong cộng đồng được củng cố và thế hệ trẻ có thêm cơ hội tiếp cận những giá trị văn hóa của dân tộc Co.

Các hoạt động được xây dựng phong phú, gắn với cả đời sống tinh thần lẫn sinh hoạt thường ngày. Những màn trình diễn cồng chiêng, dân ca, dân vũ mang đến không khí rộn ràng; trong khi phần giới thiệu văn hóa, ẩm thực và sản vật địa phương giúp người tham dự cảm nhận rõ hơn nét đặc trưng của vùng đất và con người Thanh Bồng.

Sức hấp dẫn của ngày hội còn đến từ các môn thể thao dân gian như đẩy gậy, kéo co, nhảy bao bố... Những trò chơi quen thuộc được tổ chức thành các phần thi sôi nổi, tạo sân chơi lành mạnh, rèn luyện sức khỏe; tăng cường giao lưu, gắn bó giữa các thôn.

Văn hóa cộng đồng cũng được gắn với tuyên truyền pháp luật. Trong chương trình khai mạc Ngày hội, Ban Tổ chức tổ chức các phần thi tìm hiểu Luật phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ phụ nữ và trẻ em năm 2026 với chủ đề "Gia đình an toàn - Sẻ chia yêu thương". Cách tiếp cận gần gũi, sinh động giúp những nội dung pháp luật đến với người dân dễ dàng hơn, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong xây dựng gia đình an toàn, hạnh phúc.

Kết nối truyền thống với tương lai

Không gian ngày hội tiếp tục được mở rộng với những hoạt động gắn trực tiếp với đời sống và sinh kế của người dân. Hội thi giới thiệu, quảng bá vườn quế, hình ảnh quê hương, cảnh đẹp và bản sắc văn hóa xã Thanh Bồng vừa góp phần giới thiệu tiềm năng địa phương vừa tôn vinh những hộ gia đình tiêu biểu trong trồng, chăm sóc và phát triển cây quế.

Từ vườn quế đến gian bếp, từ công việc lao động đến phong tục cộng đồng, những nét văn hóa quen thuộc được tái hiện qua hoạt động trình diễn giã gạo, gói bánh lá đót và Hội thi Ẩm thực truyền thống. Những món ăn, cách chế biến và tập quán sinh hoạt trở thành câu chuyện trực quan về đời sống của đồng bào Co, giúp người tham dự hiểu hơn về giá trị được hình thành từ chính cuộc sống lao động của người dân.

Đặc biệt, Tết Ngã rạ (Sa Aní) được tái hiện, tạo điểm nhấn cho chương trình. Đây là dịp để những phong tục, tập quán và không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống của đồng bào Co được giới thiệu một cách sinh động hơn. Qua đó, góp phần khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng.

Ông Lê Anh Chiến, Chủ tịch UBND xã Thanh Bồng nhấn mạnh, việc tổ chức ngày hội là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Co; đồng thời tạo không gian giao lưu, tăng cường đoàn kết giữa các thôn và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Qua đó, địa phương mong muốn quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người Thanh Bồng, phát huy nội lực và tạo thêm động lực xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Từ góc nhìn của thế hệ trẻ, anh Hồ Văn Dé (35 tuổi), Trưởng thôn Trà Thanh, xã Thanh Bồng chia sẻ, việc trực tiếp tham gia các hoạt động giúp người trẻ hiểu rõ hơn về văn hóa dân tộc mình. Với anh, tiếng cồng chiêng, điệu múa Cà đáo, Tết Ngã rạ, những món ăn và phong tục truyền thống không chỉ tạo nên không khí đặc sắc cho ngày hội mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ những giá trị do cha ông để lại.

Sự gặp gỡ giữa những người đang gìn giữ truyền thống và thế hệ trẻ đang tiếp nhận, trao truyền những giá trị ấy cho thấy văn hóa Co ở Thanh Bồng không phải là những ký ức đứng yên trong quá khứ. Qua mỗi hoạt động, di sản được thực hành, được chia sẻ và tiếp tục tìm thấy vị trí trong đời sống hôm nay.

Ngày hội vì thế không chỉ tạo nên một không gian vui tươi, đoàn kết mà còn mở ra cơ hội quảng bá cảnh sắc, sản vật, văn hóa và con người Thanh Bồng. Khi bản sắc được trân trọng, cộng đồng được gắn kết và thế hệ trẻ chủ động tiếp nối, những giá trị văn hóa truyền thống sẽ có thêm sức sống, trở thành "điểm tựa" tinh thần để người dân phát huy nội lực, chung sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển.