34 người tử vong vì bệnh dại chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026

Trước tình hình diễn biến bệnh còn nhiều phức tạp, Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế vừa ban hành chỉ đạo khẩn yêu cầu các địa phương tăng cường công tác giám sát, đẩy mạnh hoạt động truyền thông và rà soát kỹ lưỡng quy trình xử trí phơi nhiễm nhằm hạn chế đến mức thấp nhất số ca tử vong.

Bệnh dại vẫn đang là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay. Dù y học đã có vaccine phòng ngừa vô cùng hiệu quả nhưng sự chủ quan của nhiều người dân trước các vết cắn hoặc vết cào từ động vật vẫn liên tục dẫn đến sự việc thương tâm. Trước tình hình diễn biến bệnh còn nhiều phức tạp, Cục Phòng bệnh vừa ban hành chỉ đạo khẩn yêu cầu các địa phương tăng cường công tác giám sát, đẩy mạnh hoạt động truyền thông và rà soát kỹ lưỡng quy trình xử trí phơi nhiễm nhằm hạn chế đến mức thấp nhất số ca tử vong.

Trẻ em là nạn nhân hàng đầu của mầm bệnh dại

Theo số liệu thống kê mới nhất được Cục Phòng bệnh, tính từ đầu năm nay đến hết tháng 6, toàn quốc đã ghi nhận 34 trường hợp tử vong do bệnh dại. Mặc dù con số này đã giảm 10 trường hợp so với cùng kỳ năm trước, đây vẫn là một hồi chuông cảnh báo thực sự đối với toàn xã hội. Đáng chú ý nhất là riêng khu vực phía Nam đã chiếm tới 23 ca tử vong, cho thấy sự lưu hành và lây lan phức tạp của mầm bệnh tại khu vực này.

Bệnh dại cực kỳ nguy hiểm ở chỗ một khi các triệu chứng lâm sàng đã phát tác ra bên ngoài, tỷ lệ tử vong đối với người bệnh gần như là tuyệt đối. Tổ chức Thú y Thế giới từng chỉ ra những con số biết nói về tính chất tàn khốc của căn bệnh này. Theo đó, 99 phần trăm số người mắc bệnh dại trên toàn cầu bắt nguồn từ vết cắn của những con chó mang virus. Hơn 95 phần trăm các trường hợp tử vong tập trung ở khu vực châu Á và châu Phi.

Đau lòng hơn cả chính là tỷ lệ nạn nhân nhỏ tuổi chiếm một phần rất lớn. Thống kê cho thấy cứ mười ca tử vong do bệnh dại thì có tới 4 ca rơi vào trẻ em. Các em thường chưa có đủ nhận thức và kỹ năng tự vệ trước động vật, đồng thời rất dễ mang tâm lý sợ hãi, giấu giếm gia đình khi bị chó mèo cắn. Bên cạnh đó, hơn 80% số ca mắc bệnh tập trung ở các vùng nông thôn, nơi tập quán nuôi chó thả rông còn rất phổ biến và nhận thức về việc tiêm phòng cho vật nuôi cũng như con người còn nhiều hạn chế. Những con số thống kê này cho thấy một lỗ hổng lớn trong công tác quản lý đàn vật nuôi và ý thức phòng bệnh tại nhiều cộng đồng dân cư.

Sơ cứu đúng giảm bớt lượng virus dại xâm nhập vào cơ thể

Chìa khóa duy nhất để giữ lại mạng sống trước mầm bệnh nguy hiểm này là tiến hành điều trị dự phòng sau phơi nhiễm một cách kịp thời nhất. Các chuyên gia y tế liên tục khuyến cáo người dân tuyệt đối không được mang tâm lý chủ quan khi bị chó hoặc mèo cắn cào, cho dù vết thương có vẻ ngoài chỉ là vết xước nhẹ ngoài da.

Ngay sau khi bị động vật tấn công, người bệnh cần thực hiện khâu sơ cứu đúng cách bằng việc rửa ngay vết thương dưới vòi nước sạch cùng với xà phòng trong nhiều phút liên tục. Thao tác tưởng chừng rất đơn giản này lại đóng vai trò tối quan trọng trong việc làm giảm bớt lượng virus dại xâm nhập vào cơ thể. Sau bước sơ cứu cơ bản, nạn nhân phải lập tức di chuyển đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được đội ngũ y bác sĩ chuyên môn thăm khám, đánh giá mức độ nguy cơ. 

Dựa trên tình trạng thực tế của vết thương, các bác sĩ sẽ tư vấn và chỉ định tiêm vaccine phòng dại hoặc kết hợp sử dụng thêm huyết thanh kháng dại. Bệnh nhân tuyệt đối không tìm đến các phương pháp chữa mẹo hay đắp lá theo lời truyền miệng dân gian vì điều đó sẽ tự tước đi cơ hội sống sót duy nhất của chính mình.

Siết chặt hệ thống giám sát bệnh dại từ cấp cơ sở

Nhằm hướng tới Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại diễn ra vào ngày 28/9 sắp tới, Cục Phòng bệnh đã gửi công văn đề nghị Giám đốc Sở Y tế các tỉnh thành phố khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao nhận thức cộng đồng và đảm bảo sẵn sàng nguồn lực y tế ứng phó.

Ngành y tế các cấp cần chủ động phối hợp chặt chẽ cùng cơ quan thú y để đa dạng hóa các hình thức truyền thông. Trọng tâm công tác tuyên truyền sẽ hướng đến khu vực trường học và những địa bàn đang được xếp vào nhóm có rủi ro cao. Song song với hoạt động truyền thông, việc tăng cường giám sát, phát hiện sớm và quản lý chặt chẽ các trường hợp phơi nhiễm được ưu tiên đặt lên hàng đầu. Các cơ sở y tế phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình đánh giá mức độ rủi ro, xử trí vết thương và điều trị dự phòng cho người dân theo đúng quy định.

Ngoài ra, hệ thống y tế và lực lượng thú y cần tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kịp thời dữ liệu về tình hình dịch bệnh trên cả người và động vật. Việc chủ động nắm bắt tổng hợp tình hình sẽ giúp các cơ quan chức năng đưa ra những cảnh báo sớm cho các khu vực điểm nóng, từ đó triển khai những biện pháp khoanh vùng và dập dịch phù hợp nhất. Sự phối hợp chặt chẽ này chính là lá chắn thép bảo vệ sinh mạng người dân trước lưỡi hái tử thần của bệnh dại.