Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Quảng Ninh, Bắc Ninh cần chuyển mạnh sang quản trị đô thị hiện đại

Tiếp tục chương trình Kỳ họp, sáng 12/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh.

Theo tờ trình của Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay; thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh; việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 5/5 điều kiện quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và đã đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Thảo luận tại phiên họp, đa số ý kiến các đại biểu Quốc hội bày tỏ hoàn toàn đồng thuận với việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc trung ương, các đại biểu cũng tập trung cho ý kiến về triển khai hiệu quả Nghị quyết của Quốc hội.

Theo đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) đề nghị hai địa phương cần có cơ chế tài chính điều tiết nguồn thu từ các khu vực phát triển mạnh sang hỗ trợ hạ tầng an sinh xã hội cho vùng khó khăn, tránh tình trạng đô thị hóa chỉ tập trung ở một số cực tăng trưởng mà bỏ lại phía sau các địa bàn gặp khó khăn. Đồng thời, Quảng Ninh và Bắc Ninh cần tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp để bảo đảm quản lý chặt chẽ quy hoạch trật tự xây dựng, kiểm soát môi trường, giữ gìn, bảo tồn, phát huy các di tích, di sản bản sắc văn hóa đặc sắc riêng có.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh nêu ý kiến, hai địa phương cần đặc biệt quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ quản lý đô thị, một lĩnh vực đòi hỏi năng lực tư duy khác biệt so với quản lý hành chính nông thôn trước đây.

Tại phiên họp, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) đề nghị hai địa phương cần tạo đột phá về tư duy quản trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, phải chuyển đổi triệt để sang quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả. Trong đó, cần áp dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả công cụ đo lường KPI và OKR để tiếp cận hiệu quả đến tận cấp cơ sở. Bên cạnh đó, Quảng Ninh và Bắc Ninh cần đánh giá thực chất bộ máy, mọi chính sách phát triển phải bảo đảm chuyển đổi thủ tục hành chính thuận tiện, tuyệt đối không làm xáo trộn đời sống của nhân dân và hoạt động của doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đắk Lắk) đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành khi xây dựng và triển khai cơ chế chính sách phát triển hai thành phố sau khi được Quốc hội thông qua cần quan tâm mạnh hơn đến liên kết vùng, liên kết giữa các cực tăng trưởng này với các địa phương có nhiều tiềm năng nhưng còn hạn chế về hạ tầng công nghệ và thị trường. Đây chính là ý nghĩa quan trọng của việc hình thành một cực tăng trưởng mới, không phải để các địa phương phát triển biệt lập mà để tạo ra một mạng lưới liên kết, trong đó sự phát triển của một địa phương trở thành cơ hội phát triển cho nhiều địa phương khác.

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã thay mặt Chính phủ giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp phát huy, khai thác các tiềm năng, lợi thế để đạt được các mục tiêu đã đề ra, đặc biệt là yêu cầu phát triển cân đối, hài hòa giữa các khu vực của tỉnh, thành phố. Trong đó, tập trung chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu; phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo; tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu là cực tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia. Chính phủ cũng sẽ tiếp tục chỉ đạo hai địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng việc tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc.

Trong sáng 12/8, thảo luận về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội, các đại biểu đặc biệt lưu ý bài toán nguồn vốn, hiệu quả đầu tư và khai thác nguồn lực. Bên cạnh yêu cầu lựa chọn hạng mục ưu tiên, bảo đảm kết nối đồng bộ, các đại biểu đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa, khai thác nguồn thu từ quỹ đất và tín chỉ carbon, qua đó giảm áp lực ngân sách và nâng cao hiệu quả dự án.

Thảo luận ở hội trường việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Nhiều đại biểu đề nghị tính toán đầy đủ nguồn lực cho dự án trong cả vòng đời, từ đầu tư, vận hành, bảo trì đến trả nợ, đồng thời kiểm soát chặt tổng mức đầu tư và mở không gian lựa chọn công nghệ.

Thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.