Giải Báo chí toàn quốc 'Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam': Không xét tác phẩm do AI tạo hoàn toàn

Sáng 12/8, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" lần thứ Tư - năm 2026. Giải năm nay được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và quy định cụ thể về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong tác phẩm dự thi.

Giải thưởng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức, Báo Văn Hóa là cơ quan thường trực. Đây là hoạt động nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp của đội ngũ những người làm báo đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời giới thiệu những kết quả, thành tựu trong các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Bổ sung tiêu chí mới với tác phẩm báo chí sử dụng AI

Theo ban tổ chức, những điều chỉnh của Giải năm nay, là việc bổ sung Giải Đặc biệt trị giá 100 triệu đồng và cơ cấu lại hệ thống giải thưởng, nhằm nâng cao giá trị tôn vinh đối với những tác phẩm thực sự nổi bật.

Đặc biệt, trong bối cảnh AI đang ngày càng được sử dụng rộng rãi trong hoạt động báo chí, Thể lệ Giải thưởng lần thứ Tư cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể nhằm bảo đảm tính chân thực, chính xác và khách quan của tác phẩm.

Ban Tổ chức không xét những tác phẩm do AI tạo hoàn toàn. Những nội dung sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi nhãn hoặc có thông báo phù hợp. Đối với ảnh báo chí, Giải không chấp nhận ảnh do AI tạo ra, ảnh bị can thiệp qua AI hoặc xử lý kỹ thuật làm thay đổi nội dung, bản chất sự việc.

Quy định này cho thấy yêu cầu về tính minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp được đặt song hành với quá trình ứng dụng công nghệ mới trong báo chí. Tác phẩm tham dự cũng phải bảo đảm không có tranh chấp và không vi phạm bản quyền.

Báo chí đồng hành cùng sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam

Theo nhà báo Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa, mùa giải lần thứ Tư diễn ra trong bối cảnh lĩnh vực văn hóa có nhiều dấu mốc quan trọng, với những chủ trương, chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa Việt Nam. "Thông qua các tác phẩm báo chí, chúng tôi mong muốn tiếp tục lan tỏa những câu chuyện kiến tạo, những cách làm hay, đồng thời phát huy vai trò của báo chí trong đồng hành với ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, qua đó góp phần vào sự phát triển chung của đất nước", nhà báo Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh.

Một trong những định hướng được Ban Tổ chức nhấn mạnh tại mùa giải năm nay là mở rộng sự quan tâm của báo chí tới toàn bộ các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Nhà báo Phan Thanh Nam, Phó Tổng Biên tập Báo Văn hóa, cho biết qua ba mùa giải, các tác phẩm về văn hóa chiếm tỷ lệ cao, trong khi các lĩnh vực như thể thao, du lịch, gia đình còn khá ít. Vì vậy, Ban Tổ chức mong muốn mùa giải lần thứ Tư có thêm nhiều tác phẩm phản ánh toàn diện hơn các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch.

Không chỉ biểu dương những gương người tốt, việc tốt, các tác phẩm được khuyến khích đi sâu phản ánh thực trạng về cơ chế, chính sách, chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Đây cũng là sự chuyển dịch đáng chú ý trong cách tiếp cận của Giải: báo chí không chỉ phản ánh thành tựu mà còn phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp và đồng hành với quá trình hoàn thiện chính sách.

Theo nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, phạm vi đề tài của Giải rất rộng, song bên cạnh nội dung và hình thức, yếu tố quan trọng để đánh giá một tác phẩm là tính mới và tính phát hiện.

Định hướng này đặt ra yêu cầu đối với người làm báo không chỉ dừng lại ở việc đưa tin, phản ánh những gì đang diễn ra, mà cần tìm kiếm những vấn đề mới, những câu chuyện có chiều sâu và những góc nhìn có khả năng tạo ra tác động xã hội.

Các tác phẩm dự thi phải được đăng, phát trong thời gian từ ngày 1/8/2025 đến hết ngày 31/8/2026. Hồ sơ tham dự được tiếp nhận đến hết ngày 5/9/2026 tại Báo Văn Hóa, số 141 Nguyễn Thái Học, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội.

Lễ tổng kết và trao Giải dự kiến được tổ chức tại Hà Nội vào dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Với việc tiếp tục mở rộng phạm vi đề tài, đề cao tính phát hiện, sự dấn thân của người làm báo và nâng cao giá trị tôn vinh, Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" lần thứ Tư được kỳ vọng tạo thêm động lực để báo chí phát huy vai trò phát hiện, phản biện, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và đồng hành với sự nghiệp phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong giai đoạn mới.