Isabella Rossellini: Khi biểu tượng điện ảnh được LHP Locarno vinh danh

Tại lễ khai mạc Liên hoan phim Locarno lần thứ 79 diễn ra tối 5/8 (giờ địa phương), nữ diễn viên Isabella Rossellini được trao Excellence Award - giải thưởng tôn vinh những nghệ sĩ có đóng góp nổi bật cho điện ảnh thế giới.

Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động, Rossellini không chỉ được nhớ đến như con gái của hai huyền thoại Roberto Rossellini và Ingrid Bergman, mà còn là một nghệ sĩ độc lập, luôn dám bước khỏi vùng an toàn để theo đuổi những lựa chọn táo bạo, khác biệt và đầy cá tính.

Tự viết nên tên tuổi giữa di sản của những huyền thoại

Sinh năm 1952 tại Rome (Italia), Isabella Rossellini gần như được định sẵn sẽ sống cùng điện ảnh. Bà là con gái của đạo diễn huyền thoại Roberto Rossellini – người góp phần khai sinh trào lưu tân hiện thực Italia – và minh tinh Ingrid Bergman, một trong những biểu tượng lớn nhất của Hollywood thế kỷ 20.

Đó vừa là đặc ân, vừa là gánh nặng. Trong nhiều năm đầu sự nghiệp, công chúng thường nhắc đến Rossellini bằng cụm từ "con gái của Roberto Rossellini và Ingrid Bergman" nhiều hơn là tên của chính bà. Những kỳ vọng khổng lồ khiến bất cứ thành công nào cũng bị xem là "thừa hưởng", còn mọi thất bại lại bị phóng đại.

Rossellini từng thừa nhận bà phải mất nhiều năm mới học được cách chấp nhận di sản ấy thay vì cố chạy trốn nó. "Tôi không thể thay đổi việc mình là con của ai. Điều duy nhất tôi có thể làm là sống cuộc đời của chính mình".

Chính suy nghĩ ấy đã định hình con đường nghệ thuật rất khác của bà: không cố trở thành "Ingrid Bergman thứ hai", cũng không đi theo dấu chân của Roberto Rossellini, mà xây dựng một bản sắc hoàn toàn riêng.

Trước khi trở thành diễn viên nổi tiếng, Isabella Rossellini là một trong những gương mặt người mẫu được săn đón nhất thế giới.

Năm 1982, bà trở thành đại sứ toàn cầu của Lancôme, mở ra một trong những mối quan hệ dài lâu và mang tính biểu tượng nhất giữa một thương hiệu mỹ phẩm với người mẫu đại diện. Gương mặt thanh lịch, vẻ đẹp pha trộn giữa nét cổ điển châu Âu và sự hiện đại giúp Rossellini trở thành biểu tượng thời trang của thập niên 1980.

Tuy nhiên, Rossellini chưa bao giờ muốn chỉ được nhớ đến bởi nhan sắc. Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 1986 khi bà nhận lời tham gia Blue Velvet của David Lynch.

Trong vai Dorothy Vallens – một nữ ca sĩ hộp đêm vừa quyến rũ vừa đầy tổn thương – Rossellini tạo nên màn trình diễn gây chấn động. Bộ phim không chỉ trở thành tác phẩm kinh điển của điện ảnh Mỹ mà còn giúp bà bước vào hàng ngũ những diễn viên có khả năng hóa thân vào các nhân vật phức tạp, nhiều lớp tâm lý.

Rossellini từng kể rằng Lynch luôn khuyến khích diễn viên khám phá những cảm xúc sâu kín nhất. "David không bao giờ bảo bạn phải diễn thế nào. Ông ấy khiến bạn đủ can đảm để tự tìm ra câu trả lời".

Nhiều nhà phê bình đến nay vẫn coi Dorothy Vallens là vai diễn xuất sắc nhất trong sự nghiệp của bà.

Không ngại già đi

Khác với nhiều minh tinh Hollywood luôn tìm cách níu kéo tuổi trẻ, Isabella Rossellini lại coi tuổi tác là món quà.

Sau khi Lancôme chấm dứt hợp đồng với bà vào giữa thập niên 1990 vì muốn trẻ hóa hình ảnh thương hiệu, Rossellini từng khiến nhiều người bất ngờ khi phản ứng rất bình thản. "Nếu họ muốn một người trẻ hơn thì điều đó hoàn toàn hợp lý".

Hơn hai thập kỷ sau, chính Lancôme lại mời bà trở lại làm đại sứ thương hiệu. Rossellini coi đó là minh chứng rằng xã hội đang dần thay đổi cách nhìn về vẻ đẹp.

"Làm phụ nữ lớn tuổi không phải là điều đáng xấu hổ. Đó là một đặc ân" – bà khẳng định.

Quan điểm ấy khiến bà trở thành tiếng nói có sức ảnh hưởng trong các cuộc thảo luận về tuổi tác, vẻ đẹp và vị thế của phụ nữ trong ngành công nghiệp giải trí.

Nếu chỉ nhìn vào các bộ phim thương mại, nhiều người sẽ nghĩ Rossellini có sự nghiệp khá lặng lẽ sau Blue Velvet. Thực tế hoàn toàn ngược lại.

Bà liên tục thử sức với sân khấu, phim độc lập, phim châu Âu, truyền hình và đặc biệt là các dự án mang tính thể nghiệm.

Loạt phim ngắn Green Porno, trong đó Rossellini hóa thân thành nhiều loài động vật để giải thích tập tính sinh sản bằng lối kể hài hước, từng khiến khán giả toàn thế giới kinh ngạc.

Ý tưởng tưởng như kỳ quặc ấy lại phản ánh đúng con người bà: luôn tò mò, luôn muốn học hỏi và không ngại phá bỏ khuôn mẫu.

Rossellini từng nói: "Tò mò là động lực lớn nhất của sáng tạo".

Ngoài nghệ thuật, bà còn theo học ngành hành vi động vật và dành nhiều thời gian nghiên cứu mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Ít có minh tinh Hollywood nào vừa đóng phim, vừa diễn thuyết về động vật học, vừa viết sách, vừa làm phim ngắn giáo dục như Isabella Rossellini.

Ở tuổi ngoài 70, Isabella Rossellini lại có một trong những giai đoạn rực rỡ nhất sự nghiệp.

Vai sơ Agnes trong Conclave giúp bà nhận được hàng loạt đề cử giải thưởng lớn, trong đó có Oscar, BAFTA và Quả cầu Vàng ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc. Các nhà phê bình đánh giá Rossellini chứng minh rằng một diễn viên không cần nhiều lời thoại để tạo nên sức nặng cho nhân vật.

Chính thành công này khiến thế hệ khán giả trẻ khám phá lại toàn bộ sự nghiệp kéo dài hàng chục năm của bà.

Rossellini chia sẻ: "Diễn xuất không phải là việc chứng minh mình giỏi. Đó là việc học cách lắng nghe".

Đó cũng là triết lý giúp bà luôn mới mẻ sau hàng chục năm đứng trước ống kính.

Vinh danh tại Locarno – sự ghi nhận dành cho một nghệ sĩ tự do

Tối 5/8, tại quảng trường Piazza Grande của Liên hoan phim Locarno lần thứ 79, Isabella Rossellini được trao Excellence Award, giải thưởng dành cho những nghệ sĩ có dấu ấn đặc biệt đối với điện ảnh quốc tế. Ban tổ chức ca ngợi bà là một nghệ sĩ có khả năng di chuyển linh hoạt giữa điện ảnh thương mại và nghệ thuật, giữa Hollywood và châu Âu, giữa diễn xuất, thời trang và sáng tạo đa ngành.

Trong bài phát biểu nhận giải, Rossellini xúc động tưởng nhớ người cha Roberto Rossellini và nhắc lại những bài học đầu tiên về điện ảnh mà bà được chứng kiến từ thuở nhỏ. Theo truyền thông quốc tế, bà coi giải thưởng này không chỉ là sự ghi nhận dành cho bản thân mà còn là lời tri ân đối với truyền thống điện ảnh mà gia đình mình đã góp phần xây dựng.

Sự tôn vinh tại Locarno cũng mang ý nghĩa đặc biệt khi lễ trao giải diễn ra ở một liên hoan phim vốn nổi tiếng với việc đề cao điện ảnh tác giả và những nghệ sĩ luôn dám đổi mới. Trong bối cảnh đó, Rossellini là lựa chọn gần như hoàn hảo: một diễn viên chưa bao giờ để bản thân bị đóng khung trong hình ảnh minh tinh Hollywood hay biểu tượng thời trang.

Nhìn lại hành trình hơn 50 năm, điều khiến Isabella Rossellini trở nên khác biệt không chỉ là những bộ phim bà góp mặt, mà còn là cách bà sống với nghệ thuật. Bà chấp nhận thay đổi, không sợ thất bại, không sợ già đi và luôn giữ sự tò mò như một nguồn năng lượng sáng tạo.

Có lẽ chính vì thế, ở tuổi 74, Rossellini vẫn tiếp tục xuất hiện trong các dự án mới, vẫn được các đạo diễn hàng đầu mời hợp tác và vẫn nhận được những tràng pháo tay dài từ khán giả khắp thế giới.

Giải thưởng tại Locarno vì thế không đơn thuần là phần thưởng cho một vai diễn hay một giai đoạn sự nghiệp, mà là lời khẳng định dành cho một nghệ sĩ đã chứng minh rằng sức sống của điện ảnh không nằm ở tuổi trẻ, mà ở khả năng không ngừng khám phá và làm mới chính mình.