Làm sâu sắc thêm nhiều nhận thức khoa học về danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

"Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - Di sản và giá trị thời đại" là chủ đề Hội thảo khoa học quốc gia do Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức ngày 30/7, tại tỉnh Hưng Yên. 

Đây là sự kiện nhằm tôn vinh thân thế, sự nghiệp và những cống hiến to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn - người đã được UNESCO vinh danh, khẳng định sức sống và ý nghĩa thời đại của di sản mà danh nhân Lê Quý Đôn đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Tham dự hội thảo có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành, cơ quan, tổ chức ở Trung ương, địa phương và đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia...

Các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận 5 nhóm vấn đề chính: Lê Quý Đôn với lịch sử, địa lý và chủ quyền quốc gia; Lê Quý Đôn với tư tưởng canh tân và phát triển đất nước; Lê Quý Đôn với văn hóa và văn minh Việt Nam; Lê Quý Đôn với chủ nghĩa yêu nước và tinh thần thời đại; Lê Quý Đôn với quê hương Hưng Yên và sự lan tỏa của di sản văn hóa.

Các tham luận, ý kiến đã góp phần làm sâu sắc thêm nhiều nhận thức khoa học quan trọng về danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, qua đó khẳng định tầm vóc học thuật bách khoa và phương pháp tư duy vượt trước thời đại, làm rõ tư tưởng canh tân và quản trị quốc gia của ông. Các đại biểu đã bổ sung luận cứ khoa học về tư tưởng đối ngoại và giá trị lịch sử - pháp lý trong khẳng định chủ quyền quốc gia; đề xuất định hướng bảo tồn và phát huy di sản trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nêu rõ, đất nước ta đang đứng trước thời cơ, vận hội lớn cùng không ít thách thức. Phát triển nhanh và bền vững đòi hỏi phát huy mạnh mẽ hơn nữa lòng yêu nước, tự tôn dân tộc, vai trò của văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ. Nghiên cứu của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn có ý nghĩa thiết thực đối với việc xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới. Những chuẩn mực chúng ta đang xây dựng hôm nay - yêu nước, trách nhiệm, trung thực, hiếu học, sáng tạo, khát vọng vươn lên không xa lạ, không áp đặt, mà đã kết tinh trong nhân cách tiền nhân, trong nếp sống mỗi gia đình Việt Nam. Chúng ta trân trọng lịch sử, trân trọng giá trị mà các danh nhân văn hóa dân tộc để lại, chúng ta học tập tinh thần thực học của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để có những tri thức mới, học bản lĩnh của ông để giải quyết những vấn đề mới; học khát vọng của ông để xây dựng đất nước, xã hội, con người Việt Nam hiện đại, hội nhập, sáng tạo, phát triển, đứng vững trên nền văn hóa, văn hiến ngàn năm của dân tộc.

Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc cho rằng, trải qua hơn 300 năm, cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn luôn thu hút sự quan tâm của các học giả trong và ngoài nước, đã diễn ra nhiều cuộc hội thảo khoa học, công trình nghiên cứu về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Hội thảo hôm nay góp phần tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ hơn cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và những đóng góp to lớn của ông với dân tộc, qua đó khẳng định giá trị trường tồn của di sản mà ông để lại đối với công cuộc xây dựng, phát triển đất nước trong thời kỳ mới. Tỉnh Hưng Yên tiếp thu ý kiến khoa học, kiến nghị tại hội thảo và mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan, tổ chức, cộng đồng trong quá trình bảo tồn, phát huy các giá trị di sản mà danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá, hội thảo đã góp phần tiếp tục khẳng định Lê Quý Đôn là một biểu tượng trí tuệ, tinh thần tự cường Việt Nam. Di sản tinh thần đồ sộ của ông tiếp tục tạo nguồn cảm hứng và bài học quý báu cho công cuộc xây dựng đất nước trong kỷ nguyên mới. Việc UNESCO thông qua Nghị quyết cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là cơ hội quan trọng để quảng bá trí tuệ, bản sắc và truyền thống văn hiến của Việt Nam ra thế giới. Bộ Ngoại giao và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với tỉnh Hưng Yên tổ chức triển lãm về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn tại Trụ sở UNESCO ở Paris (Pháp) vào tháng 10/2026 và mong các bộ, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ các hoạt động hưởng ứng hiệu quả...