20 năm bóng đá Việt Nam

Hà Nội, ngày 8/3/2013, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 419/QĐ-TTg, phê duyệt "Chiến lược phát triển bóng đá Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030" với rất nhiều mục tiêu đề ra. Chiến lược ấy còn bao gồm cả thực trạng và giải pháp của nền bóng đá, trước, trong và sau thời điểm ký Quyết định phê duyệt.

Về mục tiêu đến năm 2020 với riêng bóng đá nam thì xem như đã hoàn thành. Cụ thể, chúng ta đã vô địch Đông Nam Á (1 lần, năm 2018), giành HCV SEA Games (1 lần, năm 2019), thậm chí còn "dôi ra" với ít nhất 2 hạng mục: Lọt vào chung kết U23 châu Á 2018 và bán kết Đại hội Thể thao châu Á ASIAD 18.

Từ những cơ sở này, bóng đá Việt Nam tiếp tục gặt hái những thành công sau đó, vẫn dưới thời HLV Park Hang Seo: ĐTQG lọt vào tới Vòng loại thứ 3 FIFA World Cup 2022, cạnh tranh trực tiếp suất dự VCK ở Qatar với Nhật Bản, Australia và Saudi Arabia...; đội tuyển U22+3 giành HCV SEA Games 31 năm 2022 trên sân nhà (lần thứ 2 trong vòng 3 năm)…

Bỏ qua giai đoạn ngắn thất bại với HLV Philippe Troussier (người kế nhiệm Park Hang Seo), đến thời HLV Kim Sang Sik (từ 2024 đến nay), bóng đá Việt Nam có thêm 1 chức vô địch Đông Nam Á nữa (năm 2024) với cấp ĐTQG, còn đội tuyển U23 có đến 3 lần liên tiếp vô địch Đông Nam Á, vào đến bán kết U23 châu Á 2026, và hiện đang khởi đi mạnh mẽ trên con đường bảo vệ ngai vàng Đông Nam Á - ASEAN Cup 2026.

Trên bảng xếp hạng FIFA Ranking mới nhất, tại khu vực châu Á, chúng ta đang xếp thứ 17 (hạng 99 thế giới), tất nhiên là sau nhóm 8 đại diện mạnh nhất châu lục vừa trở về từ VCK FIFA World Cup 2026. Nhiệm vụ của bóng đá Việt Nam trong 4 năm còn lại của "tầm nhìn 20-30" là chen chân vào tốp 2 của nhóm 2 với thứ tự lần lượt: UAE (đối thủ đầu tiên của chúng ta tại bảng E, VCK Asian Cup 2027), Jordan, Oman, Syria, Trung Quốc, Bahrain, Thái Lan và Palestine.

Điều này hoàn toàn có thể xảy ra, nếu Việt Nam vượt qua vòng bảng, đồng thời tiến sâu tại VCK Asian Cup Saudi Arabia 1/2027. Xét về chất lượng đội hình (nhân hòa), cũng như "thiên thời", chúng ta có cơ sở để kỳ vọng vào Quang Hải, Xuân Son và đồng đội. Thành tích tốt tại Saudi Arabia tới đây sẽ là bệ phóng hoàn hảo cho một chiến lược phát triển khác sau đó đến năm 2045.

Tuy nhiên vẫn cần lưu ý rằng, giữa việc giành được thành tích tại một hay vài giải đấu cụ thể, không đồng nghĩa với khái niệm "ổn định trong Top 10" nền bóng đá mạnh nhất châu lục, để có thể tấn công cho mục tiêu World Cup, mà châu Á đang có 8 vé. Nền bóng đá muốn hướng tới sự tự cường cần thêm rất nhiều yếu tố và giải pháp thực tế. Cần phải hiểu cơ thể của chính mình, tức nội lực, mới tính xa được. "Chiến thuật" chuẩn bị rất quan trọng cho mục tiêu ngắn hạn hay dài hơi.

Cụ thể là hệ thống đào tạo trẻ và thi đấu quốc gia, các giải bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam và hạ tầng phục vụ tập luyện - tổ chức thi đấu, cần phải được cải thiện, nâng cấp. Một số SVĐ sức chứa lớn đã và đang được xây dựng, tiến đến hoàn thiện, điều này mở ra những cơ hội lớn hơn về khả năng đăng cai các sự kiện thể thao tầm vĩ mô, giúp kích cầu phát triển. Băn khoăn còn lại ở 2 yếu tố đầu: Con người và phương pháp làm bóng đá chuyên nghiệp.

Lại nhắc đến chuyện 20 năm. Bóng đá không thể đi tắt đón đầu, mà phải trải qua quá trình tích lũy có căn cơ. Chúng ta luôn đưa ra một cam kết, còn thực hiện như thế nào và có đi cùng với nhau trọn vẹn hay không lại là việc khác. Chỉ thời gian mới cho câu trả lời!

Cơ hội đang mở ra với bóng đá Việt Nam, ít nhất ở cấp độ ĐTQG, với thế hệ cầu thủ hay nhất trong 30 năm qua, lại đang vào độ chín. Hãy nắm lấy!