John Herdman: Kiến trúc sư mới của bóng đá Indonesia

Khi Liên đoàn Bóng đá Indonesia (PSSI) quyết định bổ nhiệm John Herdman làm HLV trưởng đội tuyển quốc gia hồi đầu năm 2026, lựa chọn này tạo ra không ít bất ngờ.

Chiến lược gia người Anh không sở hữu sự nghiệp cầu thủ lẫy lừng, cũng chưa từng dẫn dắt một CLB hàng đầu châu Âu. Tuy nhiên, Herdman lại là một trong những HLV giàu kinh nghiệm nhất ở cấp độ đội tuyển.

Từ chuyên gia xây dựng đội tuyển đến lựa chọn của PSSI

Sinh năm 1975 tại Consett (Anh), Herdman không có sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp đáng chú ý. Ông sớm chuyển sang công tác huấn luyện trước khi gia nhập Liên đoàn Bóng đá New Zealand năm 2003. Ba năm sau, Herdman được bổ nhiệm làm HLV trưởng đội tuyển nữ New Zealand, rồi chuyển sang dẫn dắt đội tuyển nữ Canada năm 2011.

Đây là giai đoạn giúp tên tuổi của chiến lược gia người Anh được biết đến rộng rãi. Ông đưa tuyển nữ Canada giành 2 tấm Huy chương Đồng Olympic liên tiếp tại London 2012 và Rio 2016, đồng thời xây dựng một tập thể giàu bản lĩnh, luôn nằm trong nhóm ứng cử viên hàng đầu ở các giải đấu lớn.

Năm 2018, Liên đoàn Bóng đá Canada giao cho Herdman nhiệm vụ còn khó khăn hơn khi bổ nhiệm ông dẫn dắt đội tuyển nam. Chỉ sau 4 năm, ông giúp Canada giành vé tham dự World Cup 2022, chấm dứt quãng thời gian 36 năm vắng mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Đây được xem là cột mốc lịch sử của bóng đá Canada, đồng thời khẳng định năng lực của Herdman trong việc xây dựng một tập thể giàu tính cạnh tranh từ những cầu thủ không được đánh giá quá cao.

Sau quãng thời gian làm việc tại Toronto FC, Herdman nhận lời mời của PSSI để bắt đầu chương mới trong sự nghiệp. Theo Chủ tịch PSSI Erick Thohir, Indonesia không đơn thuần tìm kiếm một HLV giỏi chuyên môn mà cần một người có khả năng xây dựng nền tảng phát triển lâu dài cho đội tuyển quốc gia.

Đó cũng là điểm mạnh lớn nhất của Herdman. Trong suốt sự nghiệp, ông luôn được đánh giá cao về khả năng quản trị con người hơn là những ý tưởng chiến thuật mang tính cách mạng.

Dấu ấn đầu tiên của Herdman

Dù mới nắm quyền chưa lâu, Herdman đã bắt đầu tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong cách vận hành đội tuyển Indonesia.

Theo truyền thông Indonesia, ban huấn luyện mới tăng cường thời lượng phân tích video, tổ chức các buổi họp chiến thuật thường xuyên hơn và dành nhiều thời gian trao đổi trực tiếp với từng cầu thủ. Mỗi thành viên đều được giải thích rõ vai trò, nhiệm vụ cũng như yêu cầu chuyên môn thay vì chỉ tiếp nhận chỉ đạo từ ban huấn luyện.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là cách Herdman quản trị phòng thay đồ. Trong bối cảnh Indonesia sở hữu ngày càng nhiều cầu thủ nhập tịch, đặc biệt là nhóm cầu thủ gốc Hà Lan, chiến lược gia người Anh luôn nhấn mạnh yếu tố cạnh tranh công bằng. Tiêu chí lựa chọn đội hình dựa trên phong độ, khả năng đáp ứng yêu cầu chiến thuật và sự cống hiến trong tập luyện, thay vì danh tiếng hay xuất thân của cầu thủ.

Ở góc độ chuyên môn, Herdman ưu tiên xây dựng một lối chơi giàu năng lượng với khả năng chuyển đổi trạng thái nhanh, pressing có tổ chức và tính linh hoạt trong cách tiếp cận từng đối thủ. Thay vì đóng khung vào một sơ đồ cố định, ông thường xuyên điều chỉnh hệ thống để phù hợp với đặc điểm nhân sự cũng như yêu cầu của từng trận đấu, dù các sơ đồ 3 trung vệ vẫn xuất hiện khá thường xuyên.

Những thay đổi đó bước đầu được phản ánh trên sân cỏ. Indonesia thể hiện bộ mặt tích cực hơn trong giai đoạn chuẩn bị cho ASEAN Cup 2026, với khả năng tổ chức phòng ngự chặt chẽ hơn, cường độ thi đấu cao hơn và sự gắn kết rõ nét giữa các tuyến. Đội bóng không còn phụ thuộc quá nhiều vào những khoảnh khắc tỏa sáng của các cá nhân mà hướng tới lối chơi tập thể, nơi mọi vị trí đều tham gia vào cả khâu phòng ngự lẫn tấn công. ASEAN Cup 2026 là giải đấu lớn đầu tiên của Herdman trên cương vị HLV trưởng Indonesia, nhưng mục tiêu của ông không dừng ở sân chơi khu vực. Chiến lược gia người Anh nhiều lần khẳng định tham vọng xây dựng nền tảng đủ vững chắc để Indonesia hướng tới Asian Cup 2027 và xa hơn là cuộc đua giành vé tham dự World Cup 2030.

Vũ Mạnh