'Thanh xuân gửi lại' cho niềm tin thống nhất

Sáng 17/7, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ) khai mạc trưng bày tài liệu lưu trữ và kỷ vật của cán bộ đi B với chủ đề "Thanh xuân gửi lại". Đây là sự kiện hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Phát biểu khai mạc tại sự kiện, ông Đặng Thanh Tùng (Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) đã gửi lời tri ân tới các cán bộ đi B - những người đã gác lại tuổi trẻ, gia đình và sự nghiệp để lên đường vào chiến trường.

"Đây không chỉ là lời tri ân mà còn là sự khâm phục, tự hào của thế hệ hôm nay đối với các cô, các chú, các bác. Chúng tôi có trách nhiệm gìn giữ những hồ sơ, kỷ vật ấy và làm tất cả những gì tốt nhất để tinh thần Việt Nam, tinh thần quật cường của dân tộc được truyền lại cho các thế hệ trẻ", ông Đặng Thanh Tùng khẳng định.

Diễn ra tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, số 12 Đào Tấn (phường Giảng Võ, Hà Nội), cuộc trưng bày gồm 3 phần: Ký ức đi B, Kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm và Tra cứu hồ sơ cán bộ đi B.

Cụ thể, không gian Ký ức đi B là điểm nhấn của trưng bày, giới thiệu hơn 100 tài liệu, hình ảnh và kỷ vật gốc, từ những lá đơn tình nguyện, cuốn nhật ký, thư từ, ảnh gia đình đến các kỷ vật được cán bộ đi B mang theo hoặc gửi lại trước ngày lên đường. Nguồn tư liệu này được tuyển chọn từ khối tài liệu đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, tài liệu do các gia đình, cá nhân hiến tặng và một số hình ảnh, tài liệu được khai thác từ nguồn tư liệu của Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ, Đại học Công nghệ Texas (Hoa Kỳ).

Đáng chú ý, trong số này có nhiều hồ sơ, kỷ vật của những tên tuổi gắn với lịch sử văn học, nghệ thuật Việt Nam như các nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, Lê Anh Xuân; các nhà văn Nguyễn Quang Sáng, Dương Thị Xuân Quý; nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu; bác sĩ Đặng Thùy Trâm..., qua đó góp phần tái hiện những cống hiến và lý tưởng cách mạng của một thế hệ đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.

Bên cạnh đó, phần Kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm giới thiệu những kết quả ban đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm tập trung tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin; đồng thời giới thiệu những đóng góp của tài liệu lưu trữ trong việc phục vụ công tác xác minh thông tin và thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng.

Ngoài ra, công chúng có thể trực tiếp tra cứu hồ sơ cán bộ đi B đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thông qua hệ thống tra cứu điện tử. Hoạt động này tạo điều kiện để thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng và các nhà nghiên cứu tiếp cận tài liệu lưu trữ, phục vụ tìm kiếm thông tin, giải quyết chế độ, chính sách và nghiên cứu lịch sử, đồng thời góp phần phát huy giá trị tài liệu lưu trữ thông qua chuyển đổi số.

Lễ khai mạc trưng bày Thanh xuân gửi lại sáng 17/7 có sự tham dự của nhiều cán bộ đi B, cựu chiến binh, trong đó có đồng chí Phạm Quang Nghị - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội. Tại đây, ông xúc động chia sẻ niềm hạnh phúc khi sau hơn nửa thế kỷ được gặp lại chính những hồ sơ, kỷ vật của mình, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với những nỗ lực của ngành lưu trữ trong việc gìn giữ ký ức lịch sử.

Theo thống kê, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước hiện lưu giữ hơn 72.000 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B thuộc nhiều tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính các thời kỳ giai đoạn 1945 - 1975. Khối tài liệu đặc biệt này gồm hồ sơ cán bộ, đơn tình nguyện, thư từ, nhật ký, ảnh gia đình, thẻ Đảng, sổ Đoàn, huân chương, huy chương, giấy khen, bằng khen cùng nhiều giấy tờ và tài sản cá nhân khác. Đây là một trong những khối tài liệu lưu trữ quốc gia có giá trị đặc biệt, không chỉ phục vụ nghiên cứu lịch sử mà còn là nguồn tư liệu gốc để xác minh, giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng.

Và như chia sẻ của nhiều cựu chiến binh tại sự kiện, trong không khí cả nước hướng tới Ngày Thương binh - Liệt sĩ và triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, những tài liệu và kỷ vật được trưng bày càng có ý nghĩa đặc biệt khi nhắc nhớ về những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước. Đó là dịp để mỗi người hôm nay thêm trân trọng những giá trị của hòa bình, độc lập và những cống hiến thầm lặng đã làm nên lịch sử dân tộc.