"Chạm vào" Hà Nội của tương lai

3 ngày qua, kể từ chiều 29/6, qua những clip và hình ảnh được chia sẻ, nhiều người bất ngờ trước cảnh rất đông người dân xếp hàng trước Bảo tàng Hà Nội để vào tham quan Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. 

Bên trong, các khu vực trưng bày cũng luôn kín người, với từng nhóm khách tham quan chăm chú theo dõi hệ thống sa bàn, màn hình trình chiếu, bản đồ quy hoạch... rồi ghi chép và chụp lại thông tin để tiếp tục tìm hiểu sau khi rời triển lãm.

Những hình ảnh ấy khá thú vị, khi chúng không gắn với một sự kiện giải trí hay thương mại đại chúng mà thuộc về một triển lãm quy hoạch đô thị - lĩnh vực lâu nay vẫn được xem là tương đối giàu tính chuyên môn và khô khan. Tại đó, sự hào hứng của người dân cho thấy một nhu cầu tự nhiên và có thật của cộng đồng: được hình dung rõ hơn về tương lai của nơi mình đang sống.

Cũng cần nói thêm, lâu nay quy hoạch đô thị thường đến với công chúng qua các bản đồ kỹ thuật, văn bản hành chính hoặc những phối cảnh mang tính cục bộ. Còn triển lãm lần này mở ra một cách tiếp cận trực quan hơn, khi sa bàn tổng thể, công nghệ trình chiếu mapping 3D, hệ thống tra cứu điện tử cùng các mô hình không gian đã giúp tầm nhìn phát triển của Hà Nội trong 100 năm tới trở nên gần gũi.

Từ sự trực quan ấy, người xem có thể đặt mình vào bản quy hoạch để tìm khu vực đang sinh sống, theo dõi các tuyến giao thông tương lai, trục sông Hồng, những cực phát triển, không gian xanh hay các khu đô thị mới. Hệ thống quy hoạch vì thế cũng được tiếp cận qua những câu hỏi rất đời thường: khu vực mình sống sẽ thay đổi ra sao, tuyến đường nào sẽ đi qua nơi ở của mình và khu vực ấy có thuộc hướng phát triển mạnh của Hà Nội trong nhiều thập niên tới hay không.

Tất nhiên, một cuộc triển lãm không thể trả lời hết những câu hỏi ấy, cũng như một bản quy hoạch với tầm nhìn 100 năm sẽ rất khác với các đồ án chi tiết cho từng khu phố hay từng dự án cụ thể. Nhưng chính vì thế, triển lãm lần này vẫn là một sự kiện đáng ghi nhận, khi Hà Nội đã chủ động đưa những định hướng phát triển đến gần hơn với người dân bằng các hình thức trực quan, dễ tiếp cận. Xa hơn, đó cũng là bước đi cần thiết để rút ngắn khoảng cách giữa quy hoạch và cộng đồng, giúp những định hướng phát triển của thành phố trở thành mối quan tâm chung của người dân, thay vì chỉ thuộc về giới chuyên môn và các nhà quản lý.

Có lẽ, điều đọng lại sau triển lãm lần này không chỉ nằm ở hệ thống sa bàn hay những màn hình trình chiếu hiện đại. Trước tiên, đó là hình ảnh những người dân đã dành một buổi chiều đầu tuần để xếp hàng, tìm trên hệ thống quy hoạch vị trí ngôi nhà mình đang sống, rồi thử hình dung Hà Nội sẽ thay đổi ra sao trong nhiều thập niên tới.

Ngay từ những ngày này, khi tương lai của thành phố đã trở nên gần gũi hơn với người dân, quá trình hiện thực hóa những định hướng ấy cũng sẽ được theo dõi với tất cả sự quan tâm và kỳ vọng của cộng đồng.