Diễn đàn văn hóa: Lời nhắc từ "Ngày Gia đình"

Chúng ta đang chuẩn bị đón Ngày Gia đình Việt Nam 28/6. Tròn 25 năm trước (2001), Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 72/2001/QĐ-TTg về việc lấy ngày này hằng năm làm Ngày Gia đình Việt Nam. Quyết định nêu rõ: "Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc là góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc".

Để rồi, suốt một phần tư thế kỷ qua, Ngày Gia đình Việt Nam đã trở thành một sự kiện quen thuộc trong đời sống xã hội. Sự đón nhận của cộng đồng dành cho ngày này diễn ra khá tự nhiên khi nó gắn với một giá trị đã hiện diện từ rất lâu trong văn hóa Việt Nam: gia đình luôn giữ vị trí trung tâm trong nhiều phong tục, lễ tết và những dịp đoàn viên như Tết Trung thu hay Tết Nguyên đán.

Cũng chính bởi sự quá đỗi quen thuộc ấy, chúng ta đôi khi dễ xem gia đình như một điều đương nhiên của cuộc sống. Chúng ta thường dành nhiều sự quan tâm cho những mục tiêu phía trước, cho công việc và những đổi thay hằng ngày, trong khi những gắn kết gần gũi nhất vẫn âm thầm hiện diện bên cạnh mỗi người.

Nhưng xét cho cùng, vai trò của gia đình không hề giảm đi trong xã hội hiện đại. Trái lại, khi nhịp sống ngày càng nhanh, áp lực công việc ngày càng lớn, còn các mối quan hệ xã hội có xu hướng đa dạng và phức tạp hơn, nhu cầu tìm kiếm một điểm tựa tinh thần lại càng trở nên rõ nét. Bởi gia đình trước hết là nơi con người được yêu thương, chia sẻ và nâng đỡ; là nơi mỗi người học những bài học đầu tiên về ứng xử, trách nhiệm và sự quan tâm đến người khác. Và cũng từ gia đình, những giá trị văn hóa, đạo đức và lối sống được trao truyền qua từng thế hệ.

Dĩ nhiên, sẽ không ai tin rằng gia đình ngày nay hoàn toàn giống với gia đình của nhiều thập kỷ trước, khi cấu trúc gia đình, điều kiện sống và cách các thế hệ giao tiếp với nhau đều đang thay đổi. Nhưng chính trong bối cảnh ấy, nhu cầu gìn giữ sự gắn kết gia đình lại càng trở nên quan trọng. Bởi những thách thức của cuộc sống hiện đại đôi khi không đến từ các biến cố lớn. Chúng có thể xuất hiện từ sự thiếu thời gian dành cho nhau, từ khoảng cách vô hình giữa các thế hệ hay việc mỗi người dần bị cuốn vào công việc và những mối bận tâm riêng của mình.

Có một nghịch lý dường như luôn tồn tại: những điều quan trọng nhất đôi khi lại ít được nhắc tới nhất. Và có lẽ, sau 25 năm, điều mà chúng ta cần nhìn thấy trước tiên ở Ngày Gia đình Việt Nam vẫn rất giản dị: hãy dành sự quan tâm nhiều hơn cho những gì gần gũi nhất với mỗi người.

Năm nay, ngày 28/6 trùng vào Chủ nhật. Sự trùng hợp ấy lại rất thích hợp để chúng ta dành thời gian cho gia đình, cho một buổi đi chơi, một bữa cơm đông đủ hay đơn giản là vài giờ thư giãn cùng nhau sau những ngày bận rộn. Bởi giữa nhịp sống ngày càng gấp gáp, những giá trị nâng đỡ con người thường bắt đầu từ chính mái ấm của mình.