101 năm - Giữ lửa nghề, đổi phương thức

Một trăm lẻ một năm trước, báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã đặt nền móng cho nền Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Hơn một thế kỷ qua, cùng với hành trình đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Báo chí cách mạng luôn là một phần của lịch sử đất nước. Trên những chiến trường khốc liệt, giữa thiên tai, dịch bệnh hay những bước ngoặt lớn của thời cuộc, các thế hệ nhà báo đã có mặt ở tuyến đầu để ghi lại sự thật, phản ánh đời sống và chuyển tải hơi thở của đất nước đến với công chúng. Có người trở về với những tác phẩm để đời. Có người mãi mãi nằm lại trên đường tác nghiệp. Nhưng tất cả đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của nền Báo chí cách mạng: phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và kiên định với sự thật.

Bước sang tuổi 101, báo chí đang đứng trước những thay đổi sâu sắc của kỷ nguyên số. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông mới đang làm thay đổi căn bản cách sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. Chưa bao giờ thông tin được tạo ra nhanh đến thế. Nhưng cũng chưa bao giờ người làm báo phải đối mặt với nhiều thách thức đến vậy: sự cạnh tranh khốc liệt về niềm tin, áp lực đổi mới mô hình hoạt động, sự bùng phát của tin giả và những nội dung thiếu kiểm chứng trên không gian mạng.

Trong bối cảnh ấy, đổi mới phương thức là yêu cầu tất yếu. Báo chí phải chuyển đổi số, xây dựng tòa soạn hội tụ, ứng dụng công nghệ và tìm kiếm những mô hình phát triển phù hợp với thời đại.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ có ý nghĩa khi phục vụ cho những giá trị cốt lõi của nghề báo. Điều làm nên sức mạnh của báo chí không nằm ở tốc độ xử lý dữ liệu hay khả năng lan truyền thông tin, mà nằm ở năng lực tiếp cận thực tiễn, kiểm chứng sự thật và phản ánh trung thực đời sống xã hội. Không một thuật toán nào có thể thay thế góc nhìn của người phóng viên tại hiện trường. Không một công cụ nào có thể thay thế trách nhiệm xã hội, bản lĩnh nghề nghiệp và cảm xúc của con người trước những vấn đề của đất nước và nhân dân.

Bởi vậy, trong thời đại số, "xuống hiện trường, về cơ sở" không phải là câu chuyện của quá khứ mà càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Đó là con đường để người làm báo tiếp cận nguồn thông tin gốc, hiểu được những chuyển động thực sự của đời sống và giữ vững vai trò của báo chí chuyên nghiệp giữa một thế giới ngập tràn thông tin.

Đặc biệt, khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những chuyển động mạnh mẽ từ cơ sở, với bộ máy chính quyền địa phương hai cấp hướng tới phục vụ người dân tốt hơn, thì hiện trường chính là nơi đang diễn ra những câu chuyện đáng chú ý nhất của thời đại. Ở đó có những mô hình mới, những cách làm mới, những khát vọng mới và những con người đang góp phần tạo nên diện mạo Việt Nam hôm nay.

Từ cách tiếp cận đó, báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) thực hiện số đặc biệt "101 năm - Giữ lửa nghề, đổi phương thức" như một lời tri ân đối với các thế hệ nhà báo đã cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp cách mạng và cho nền báo chí nước nhà. Đồng thời, đây cũng là dịp để nhìn lại tinh thần dấn thân của người làm báo qua nhiều thế hệ, từ các phóng viên chiến trường năm xưa đến những nhà báo đang tác nghiệp giữa bão lũ, thiên tai, dịch bệnh hay các điểm nóng quốc tế hôm nay.

Qua những ký ức nghề nghiệp, những câu chuyện từ hiện trường và những suy ngẫm về tương lai báo chí trong kỷ nguyên số, chúng tôi mong muốn góp phần khẳng định rằng: phương thức làm báo có thể thay đổi, nhưng sứ mệnh của báo chí thì không thay đổi. Đó là phụng sự xã hội, bảo vệ sự thật và lan tỏa những giá trị tích cực.

Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, báo Thể thao và Văn hóa thành kính tưởng nhớ các thế hệ nhà báo đã cống hiến và hy sinh vì sự nghiệp cách mạng. Sự tri ân ấy cũng là lời nhắc nhở những người làm báo hôm nay tiếp tục gìn giữ bản lĩnh, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Với tinh thần đó, tập thể những người làm báo Thể thao và Văn hóa nguyện tiếp tục đổi mới, sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nội dung và hiệu quả truyền thông, để trở thành cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân; là diễn đàn của những giá trị văn hóa, thể thao và con người Việt Nam; góp phần lan tỏa đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Giữ lửa nghề để gìn giữ những giá trị đã làm nên Báo chí cách mạng Việt Nam. Đổi phương thức để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Đó không chỉ là lựa chọn của hôm nay, mà còn là con đường để báo chí tiếp tục đồng hành cùng đất nước trên chặng đường phía trước.