Đạo diễn phim "Em và Trịnh" mang câu chuyện về Phan Xích Long tới DANAFF IV

Sau dấu ấn với nhiều tác phẩm điện ảnh ăn khách, đạo diễn Phan Gia Nhật Linh tiếp tục thử sức với một nhân vật lịch sử nhiều bí ẩn trong dự án Phan Xích Long và cuộc biến loạn lục tỉnh Nam Kỳ.

Từng ghi dấu với những bộ phim như Em là bà nội của anh, Cô gái đến từ hôm qua hay Em và Trịnh, Phan Gia Nhật Linh là một trong những đạo diễn nổi bật của điện ảnh Việt trong việc đưa các câu chuyện giàu cảm xúc đến gần hơn với khán giả đại chúng.

Năm nay, dự án mới của anh được lựa chọn tham gia Vườn ươm dự án thuộc DANAFF Talents 2026, trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV).

Với Phan Gia Nhật Linh, sức hút lớn nhất của Phan Xích Long không chỉ nằm ở những sự kiện lịch sử xoay quanh nhân vật này mà còn đến từ khoảng giao thoa giữa sự thật, huyền thoại và niềm tin của con người trong một giai đoạn nhiều biến động.

"Rất nhiều người biết đến tên ông qua con đường Phan Xích Long ở TP.HCM, nhưng lại ít người thực sự biết câu chuyện cuộc đời ông" - đạo diễn chia sẻ.

Theo Phan Gia Nhật Linh, anh bị cuốn hút bởi dự án ngay từ lần đầu nghe hai biên kịch trẻ Nguyễn Đình Minh Vũ và Tạ Thanh Hoa Phượng trình bày trong khuôn khổ lớp đào tạo biên kịch của hãng phim Ảnh Tễu. Điều hấp dẫn anh là Phan Xích Long không phải một vị vua hay danh tướng theo nghĩa truyền thống, mà là nhân vật đứng giữa ranh giới của lịch sử và huyền thoại.

"Một người dân thường có thể khiến hàng nghìn người tin tưởng, một tù nhân có thể tạo nên phong trào khiến chính quyền thực dân phải lo ngại" - đạo diễn nói.

Một nhân vật giữa lịch sử và huyền thoại

Trong cách tiếp cận của Phan Gia Nhật Linh, Phan Xích Long và cuộc biến loạn lục tỉnh Nam Kỳ không hướng tới việc đưa ra một kết luận cuối cùng về nhân vật lịch sử này. Thay vào đó, bộ phim muốn khám phá khoảng không phức tạp giữa con người thật và hình ảnh được tạo dựng trong trí tưởng tượng tập thể.

"Ở góc độ lịch sử, Phan Xích Long là thủ lĩnh của một phong trào chống thực dân có thật. Ở góc độ xã hội, ông phản ánh tâm trạng của một dân tộc đang sống dưới ách đô hộ. Còn trong tâm thức quần chúng, ông lại được bao phủ bởi nhiều lớp huyền thoại và niềm tin khác nhau" - đạo diễn phân tích.

Quá trình nghiên cứu tư liệu cũng mang đến cho ê-kíp nhiều phát hiện thú vị. Phan Gia Nhật Linh cho biết điều khiến anh bất ngờ nhất là quy mô của phong trào gắn với Phan Xích Long. Đằng sau hình ảnh một nhân vật mang nhiều màu sắc huyền bí là một mạng lưới tổ chức trải rộng khắp Nam Kỳ, gắn với sự giao thoa giữa tín ngưỡng dân gian, các hội kín, tinh thần đấu tranh chống ngoại bang và đời sống xã hội đầu thế kỷ XX.

Theo đạo diễn, đây là một thế giới rất giàu chất liệu điện ảnh nhưng chưa được khai thác nhiều trên màn ảnh Việt.

"Chúng tôi mong muốn xây dựng một tác phẩm tôn trọng tư liệu lịch sử, đồng thời tái hiện được đời sống tinh thần và những niềm tin đã góp phần tạo nên phong trào Phan Xích Long. Bộ phim sẽ kết hợp các yếu tố lịch sử, chính trị và tâm lý xã hội, được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh đương đại" - anh nói.

Đưa lịch sử đến gần hơn với khán giả trẻ

Những năm gần đây, phim lịch sử Việt Nam vẫn được xem là một hướng đi nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức. Tuy nhiên, Phan Gia Nhật Linh cho rằng vấn đề không nằm ở việc khán giả quay lưng với đề tài lịch sử.

Theo anh, thực tế cho thấy công chúng vẫn đón nhận những bộ phim lịch sử đến từ nhiều quốc gia khác nhau nếu tác phẩm có câu chuyện hấp dẫn và tạo được kết nối cảm xúc.

"Thách thức không nằm ở đề tài mà ở cách kể chuyện, cách xây dựng nhân vật và khả năng đưa những giá trị lịch sử đến gần với cảm xúc của khán giả hôm nay" - đạo diễn nhận định.

Với riêng Phan Xích Long, ê-kíp lựa chọn nhìn nhân vật như một con người với những khát vọng, lựa chọn và cả những tranh cãi thay vì xây dựng một hình tượng hoàn hảo.

Đạo diễn tiết lộ trong kịch bản, Phan Xích Long là một thanh niên chỉ 19 tuổi. Chính yếu tố này khiến anh tin rằng nhân vật có khả năng tạo sự kết nối với thế hệ trẻ hôm nay.

"Họ không tìm kiếm tượng đài. Họ tìm kiếm những con người thực sự" - Phan Gia Nhật Linh nói.

"Giá trị lớn nhất của DANAFF Talents nằm ở sự đối thoại"

Dự án Phan Xích Long và cuộc biến loạn lục tỉnh Nam Kỳ là một trong những dự án thuộc hạng mục Genre Film Project (Dự án phim Việt Nam đa thể loại) tại Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026.

Năm nay, chương trình quy tụ 18 dự án điện ảnh triển vọng đến từ Việt Nam và nhiều quốc gia trong khu vực, chia thành hai hạng mục Art-house Film Project (Dự án phim nghệ thuật châu Á) và Genre Film Project. Các dự án có cơ hội được phát triển dưới sự hướng dẫn của chuyên gia quốc tế, đồng thời mở rộng mạng lưới hợp tác nghề nghiệp.

Với Phan Gia Nhật Linh, việc đưa dự án tới DANAFF Talents không chỉ nhằm tìm kiếm nguồn lực mà quan trọng hơn là đặt tác phẩm vào một môi trường phản biện chuyên nghiệp ngay từ giai đoạn phát triển.

"Giá trị lớn nhất của một chương trình như DANAFF Talents nằm ở sự đối thoại. Tôi muốn biết liệu một khán giả không có hiểu biết về lịch sử Việt Nam có thể bị cuốn hút bởi câu chuyện này hay không, và nếu có thì vì điều gì" - đạo diễn chia sẻ.

Trước đó, năm ngoái Phan Gia Nhật Linh từng tham gia Vườn ươm dự án với vai trò nhà sản xuất đồng hành cùng đạo diễn trẻ Hùng Trần. Đến nay, bộ phim đầu tay của Hùng Trần là Lầu Chú Hỏa đã tạo được những dấu ấn tích cực khi ra mắt khán giả.

Trở lại DANAFF Talents năm nay cùng một dự án lịch sử, Phan Gia Nhật Linh cho rằng điện ảnh luôn là hành trình học hỏi liên tục.

"Điều nguy hiểm nhất với một nhà làm phim là tin rằng mình không còn cần học hỏi nữa" - anh nói.