Bóng đá Việt Nam và chiếc Cúp cuối cùng

Mùa giải 2025/26 khép lại theo một cách ngổn gang cảm xúc với bóng đá TP.HCM. Becamex TP.HCM xuống hạng còn Công an TP.HCM thì làm cú ngược dòng cuối mùa và thắng Cúp quốc gia. Đó là danh hiệu đầu tiên sau 13 năm tính từ sau chiếc Cúp quốc gia của Xuân Thành Sài Gòn (2013) và là 8 năm kể từ ngày Becamex Bình Dương nâng Cúp nếu tính theo địa phương vừa sáp nhập.

Không biết sự trùng hợp này nói lên điều gì. Những danh hiệu cuối cùng của bóng đá TP.HCM, đều là Cúp quốc gia và một thống kê không may: Tất cả các đội TP.HCM đoạt Cúp quốc gia trước đó đều xuống hạng rồi… biến mất. Từ Navibank Sài Gòn (2012), đến Becamex TP.HCM (2018). Ngay cả tiền thân của Công an TP.HCM, tức là đội... Công an TP.HCM gốc trước đây, cũng đã đoạt Cúp quốc gia hồi năm 2001 trước khi chuyển tên thành Ngân hàng Đông Á và… biến mất.

Không nói nhiều về cái "huông" đó, vì dù sao, với bóng đá TP.HCM hiện nay, danh hiệu nào cũng quý, vì nó cho thấy làng cầu này vẫn còn có thể trở lại, vẫn có khao khát danh hiệu, vẫn đủ sức để chinh phục một mục tiêu cụ thể. Chiếc Cúp quốc gia cũng đồng nghĩa với tấm vé dự những giải quốc tế, một động lực để bản thân CLB đầu tư mạnh hơn cho lực lượng mùa sau.

Nhưng thực tế cũng không nên trốn tránh. Chiếc Cúp của Công an TP.HCM không khỏa lấp được nỗi buồn xuống hạng của Becamex TP.HCM và việc thành phố chỉ còn 1 đại diện tại V-League mùa sau. Nghĩa là đội bóng Công an thành phố phải chịu một áp lực khủng khiếp để giữ chỗ đứng cho làng cầu, phải dàn trải trên nhiều mặt trận. Đầu tư bao nhiêu và như thế nào thì mới đủ? Bài toán đó chưa từng dễ và thật không may, đa số các nỗ lực của bóng đá TP.HCM trước đó đều thất bại để dẫn đến kết cục hiện tại.

Hoàn cảnh lại là một thách thức. Đội thua Công an TP.HCM trong trận chung kết Cúp quốc gia là Ninh Bình FC vốn đã có sự đầu tư ồ ạt kể từ ngay thăng hạng, nhưng vẫn không thể vượt ngưỡng trong cuộc đua vô địch cả V-League lẫn đấu trường Cúp.

Ở giai đoạn hiện tại của bóng đá Việt Nam, không phải cứ mở hầu bao là sẽ có người giỏi. Trong khi đó, những CLB phía Bắc vẫn không ngừng mở rộng quy mô, mà cầu thủ giỏi thì cũng đa phần ở trong khu vực đấy, và việc chọn TP.HCM là điểm đến lại không thật hấp dẫn.

Ấy là nhìn lên, còn nhìn xuống thì vấn đề còn nặng nề hơn. Mới tuần trước, có cuộc hội thảo với chủ đề "hiến kế cho bóng đá TP.HCM" được tổ chức ấm cúng, người tham dự cũng tâm huyết, nhưng đa số ý kiến đều chỉ làm nặng nề thêm các vấn đề.

Hệ thống đào tạo trẻ của TP.HCM không thiếu, nhưng manh mún, phân tán và "vướng" rất nhiều. Cựu trung vệ Lương Trung Tuấn cho biết, dù có nhiều trung tâm, nhưng TP.HCM vẫn thiếu những trung tâm đủ mạnh để giữ chân các cầu thủ sau khi đào tạo. Hiện nhiều tài năng trẻ phải gia nhập các lò đào tạo lớn và chuyên nghiệp hơn, khiến thành phố khó giữ lực lượng kế thừa.

Cũng cần nhắc lại: Tròn 10 năm trước, CLB TP.HCM từ hạng Nhất lên V-League. Đội bóng ngày đó chính là Công an TP.HCM hiện nay. 10 năm qua, từ một đội bóng do Liên đoàn bóng đá TP.HCM quản lý, phát triển từ bóng đá trẻ, rồi chuyển cho tư nhân đầu tư ồ ạt mà thành tích cũng chỉ là ngôi á quân V-League mùa 2018.

Tròn 10 năm, đội cũng đã có danh hiệu đầu tiên, âu cũng là một cột mốc nhưng rõ ràng, mọi bài học vẫn còn đó. Và quan trọng hơn, nguyên nhân của sự bất ổn, của những khó khăn dường như không thay đổi so với trước.

Thế nên chỉ hy vọng, chiếc Cúp quốc gia không phải là niềm vinh quang cuối cùng!