“Đời đôi lần lúng túng”: Ông lão 75 tuổi lần đầu chạm ngõ “hôn nhân”

Lần đầu viết về góc khuất của những cuộc hôn nhân, về sự chung thuỷ của đàn ông được ví như bóng ma, chỉ nghe kể nhưng không thấy, về những người mẹ đơn thân, nhà văn kiêm nhà báo Nguyễn Đông Thức rụt rè gọi Đời đôi lần lúng túng là “ngôn tình” nhưng tác phẩm sâu sắc hơn thế.

Nhà xuất bản Tổng hợp TP.HCM tổ chức buổi giao lưu ký tặng sách Đời đôi lần lúng túng của tác giả Nguyễn Đông Thức trưa ngày 13/6 tại Đường sách TP.HCM.

Hạnh phúc ở “của lạ” hay “của quen”?

Đời đôi lần lúng túng là tác phẩm đầu tiên mà nhà văn Nguyễn Đông Thức viết về tình yêu, hôn nhân và gia đình. Trước đây, phần lớn nhà văn viết nhiều về tình yêu nhưng lần đầu chạm ngõ hôn nhân, ông rụt rè nói đây nói rằng “một ông già U80 viết về ngôn tình liệu có ổn không?”. Nhưng trên thực tế, ông chạm vào góc khuất của phụ nữ: những trắc trở, đổ vỡ trong tình yêu, trong hôn nhân mà phần lớn ông chỉ ra đó là lỗi của đàn ông.

Với Nguyễn Đông Thức, phụ nữ sinh ra để được yêu thương, ai cũng mong và xứng đáng có được “tình yêu chân thành và duy nhất”. Nhưng rồi nước mắt của “tỉ tỉ đàn bà đổ ra trên con đường đi tìm hạnh phúc có lẽ đã đủ làm nên các đại dương trên trái đất. Mặn chát”.

Truyện dài Đời đôi lần lúng túng vì thế đi sâu vào những tổn thương, va đập của hôn nhân và hành trình đi tìm hạnh phúc của con người giữa xã hội hiện đại đầy biến động. Ông không né tránh hiện thực phũ phàng, mà thẳng thắn đề cập đến những góc khuất trong đời sống: ngoại tình, sự ích kỷ trong các mối quan hệ, áp lực vật chất, cảm giác cô đơn ngay trong chính gia đình và cả tổn thương âm ĩ, sự thay đổi trong quan niệm từ tình yêu của tuổi mới lớn đến nhận thức của người trưởng thành.

Nhưng tác phẩm không chỉ có đổ vỡ, mất mát. Ngay cả trong tình cảnh gia đình chia ly, nhà văn đều nhắc nhở: “Mọi đổ vỡ đều có lý do, quan trọng là chúng ta sẽ xử lý như thế nào để có thể đứng dậy và đi tới, gác lại phiền muộn sau lưng”.

Tác giả Nguyễn Đông Thức nhắn nhủ phụ nữ “làm ơn tỉnh táo xíu trước lời đường mật giăng mắc của đàn ông”, và nếu lỡ không may lâm vào bể khổ thì có cơ hội nên thoát ra. Bởi “tình yêu không có nghĩa phải hy sinh bản thân”. Ông cũng khuyên đàn ông đi tìm hạnh phúc ngay chính “trong nhà mình”, và rằng “của lạ” chỉ hào nhoáng ban đầu, sẽ không giá trị lâu dài bằng “của quen”.

Những nguyên mẫu từ đời thực

Đời đôi lần lúng túng kể về 3 cô bạn thân thuở đại học là Hoa, Thu, Duyên. Mỗi người là một cá tính riêng biệt, không ai lẫn lộn. Nếu Hoa mạnh mẽ, tháo vát và sống tình cảm thì Thu lại phóng khoáng, quyết liệt trong khi Duyên có phần cam chịu, sống nhẫn nhịn và luôn hy sinh vì chồng con. Cả 3 đều có cuộc hôn nhân như mơ nếu nhìn từ bên ngoài. 

Nhưng thực chất, họ phải tự vật lộn với những mâu thuẫn, áp lực từ người bạn đời. Với tính cách đó, mỗi người lựa chọn một hướng đi khác nhau. Liệu họ có đủ can đảm và may mắn để tìm lại hạnh phúc đã bị rơi rớt?

Điều khá thú vị là nhà văn Nguyễn Đông Thức vốn là một nhà báo, ông có nhiều mối quan hệ xã hội rộng rãi, từng đến nhiều vùng đất khác, từng cùng bạn bè hỗ trợ những đứa trẻ nghèo hiếu học… nên ông gặp gỡ, quen biết nhiều bạn bè. Từ những cuộc trò chuyện, ông dần hình thành nguyên mẫu cho các nhân vật trong truyện dài.

Một trong số đó là Chi Sói Rider, được xem là cảm hứng xây dựng nên nhân vật Thu trong truyện. Chi Sói Rider có đam mê mô-tô, từng dẫn đầu đoàn mô-tô Việt Nam đi qua 5 nước châu Âu. “Tôi không nghĩ chỉ một buổi cà phê, ngồi kể anh Thức nghe một đoạn nhỏ trong câu chuyện về mô-tô mà anh lại đưa vào truyện một cách lãng mạn, thú vị như thế này”, cô cười nói tại buổi giao lưu. Nhiều độc giả cũng nhận ra hình mẫu Thu chính là Chi Sói Rider và dành nhiều lời khen ngợi về ngoại hình cá tính cùng phong cách sống năng động, hiện đại của cô.

Trong khi đó, đạo diễn, nhà văn kiêm bác sĩ Xuân Phượng rất được Nguyễn Đông Thức ngưỡng mộ vì ở tuổi 97 bà vẫn còn minh mẫn lại sáng tạo không ngừng. Có mặt tại buổi giao lưu, bà nói ở tuổi này mà “nói về tình yêu thì không mấy ai muốn nghe”. 

Nhưng khi đọc Đời đôi lần lúng túng của tác giả, Xuân Phượng bày tỏ sự tiếc nuối: “Cuộc hôn nhân tan rã nào cũng làm người trong cuộc chua xót. Chúng ta được nghe rất nhiều nỗi niềm của người chồng hoặc người vợ. Tôi thì không còn lo lắng vấn đề này. 

Nhưng trong gia đình tôi còn nhiều người đang bước vào giai đoạn nhạy cảm này như con cháu tôi. Giá như Thức nói về những bậc sinh thành, nỗi âu lo, muộn phiền của họ khi con cái có hôn nhân tan vỡ thì sẽ có giá trị hơn nữa. Liệu cha mẹ đau hơn con gấp bội phần hay nỗi đau đó sẽ được chia sẻ để vơi bớt đi? Tôi thật sự muốn được lắng nghe khía cạnh này nhiều hơn”.

Từng nhân vật trong truyện đều có hình mẫu riêng, nhưng khi được hỏi về “đôi lần lúng túng” của bản thân, nhà văn Nguyễn Đông Thức dí dỏm nói ông không dễ gì “mắc bẫy”, và xin trả lời vào một dịp “riêng tư”.

Khách mời khác là nhà thơ Lê Minh Quốc chia sẻ: “Anh Thức vốn là sếp của tôi khi làm báo. Có thể xem anh là quái kiệt vì giàu sức sáng tạo và bền bỉ trong lao động. Có những vấn đề ai cũng nhìn thấy trong hôn nhân nhưng không mấy ai dám thay đổi. Chỉ ở tuổi của anh hoặc chí ít là tôi, những góc khuất này mới được mang ra mổ xẻ, còn những người trẻ thì chưa đâu”.