Truyền thông Campuchia đề cao hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer ở Việt Nam

Trong những ngày qua, Thông tấn xã Campuchia (AKP) và nhiều cơ quan báo chí truyền thông trên đất nước Chùa Tháp đăng tải nhiều bài viết đề cao hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer ở quốc gia láng giềng Việt Nam.

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, trong bài viết xuất bản ngày 6/6, AKP cho biết dân tộc Khmer là một trong những dân tộc thiểu số có dân số đông tại Việt Nam, với hơn 1,3 triệu người, cư trú tập trung chủ yếu tại các tỉnh, thành phía Nam như: An Giang, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Vĩnh Long và Thành phố Hồ Chí Minh; đồng thời nhấn mạnh trong tiến trình xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn khẳng định văn hóa các dân tộc thiểu số là một bộ phận cấu thành của nền văn hóa dân tộc; là nguồn lực nội sinh quan trọng và là di sản quý báu, góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc và thống nhất của nền văn hóa dân tộc Việt Nam.

Đề cập tới Hội nghị “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Khmer” diễn ra trong tháng 5/2026 tại thành phố Cần Thơ, hãng thông tấn quốc gia Campuchia dẫn phát biểu của bà Trịnh Thị Thủy - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam nêu rõ đây là dịp để cùng nhìn nhận, đánh giá toàn diện thực trạng công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer trong thời gian qua, làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, khó khăn và nguyên nhân; trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các mô hình, giải pháp phù hợp, gắn với công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc Khmer.

Trong khuôn khổ Hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp - Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Cần Thơ là địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó, đồng bào dân tộc Khmer là 543.266 người chiếm 14,11% dân số. Trên địa bàn thành phố hiện có 120 ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Trong số này, có 2 ngôi chùa được xếp hạng di tích cấp quốc gia là chùa Kh’Leang và chùa Dơi hay còn gọi là chùa Mã Tộc; 9 ngôi chùa được xếp hạng di tích cấp thành phố.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer được quan tâm và đạt nhiều kết quả tích cực. Đặc biệt, vai trò của các chức sắc tôn giáo, nghệ nhân, người có uy tín trong cộng đồng tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong việc truyền dạy, gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Bài viết của AKP còn dẫn phát biểu của Tiến sĩ Ngô Sô Phe, Hiệu trưởng Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn (Đại học Trà Vinh) cho biết phát huy vai trò của các cơ sở giáo dục trong thực hiện nhiệm vụ bảo tồn các giá trị văn hóa của đồng bào Khmer, Nhà trường tiếp tục tập trung đào tạo nguồn nhân lực trình độ đại học với các ngành học đặc thù như Sư phạm tiếng Khmer, ngôn ngữ Khmer, văn hóa học và biểu diễn nhạc cụ truyền thống, cũng như đào tạo bậc Thạc sĩ, Tiến sĩ về văn hóa học…

Bên cạnh đó, Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn (Đại học Trà Vinh) còn tăng cường hợp tác quốc tế trong chương trình giảng dạy và nghiên cứu, mở rộng hợp tác nghiên cứu về ngôn ngữ, văn hóa, nghệ thuật Khmer Nam Bộ; đẩy mạnh chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao có trình độ Tiến sĩ là người dân tộc Khmer hoặc người tốt nghiệp Tiến sĩ các ngành liên quan đến ngôn ngữ, văn hóa, nghệ thuật Khmer về công tác trong các cơ sở giáo dục.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng đề xuất nhiều nhóm giải pháp cần tập trung trong thời gian tới. Trong đó, nhiều ý kiến đề xuất các địa phương cần tập trung phát huy giá trị văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần đồng bào dân tộc thông qua các lễ hội; phát huy hệ thống chùa Khmer không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh mà còn là không gian văn hóa gắn kết cộng đồng.

Theo hãng thông tấn quốc gia Campuchia, các lễ hội truyền thống như Chôl Chnăm Thmây, Sen Đôn Ta, Cúng Trăng, Đua ghe Ngo, Oóc Om Bóc... vẫn được duy trì tại các địa phương có đông đồng bào Khmer sinh sống ở Việt Nam. Bên cạnh đó, nhiều loại hình di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Khmer đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như Nghệ thuật sân khấu Dù kê Khmer Nam Bộ, Nghệ thuật múa Robam, Lễ hội Oóc Om Bóc, Nghệ thuật trình diễn dân gian nhạc Ngũ âm, nghề làm cốm dẹp, nghệ thuật múa dân gian Khmer. AKP nêu rõ: “Đây là cơ sở quan trọng để triển khai các hoạt động bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”.

Trước đó, ngày 5/6, tờ Koh Santepheap (Đảo Hòa Bình) của Campuchia cũng đăng tải bài viết giới thiệu về hoạt động giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer tại các địa phương ở Nam Bộ của Việt Nam. Trong đó, tập trung giới thiệu các hoạt động văn hóa truyền thống được lan tỏa trong cộng đồng người Khmer tại tỉnh Vĩnh Long, về miền di sản Khmer giữa lòng Bảy Núi An Giang và tiếng hát, điệu múa dân gian Khmer giữa nhịp sống đô thị hiện đại của thành phố Cần Thơ.

Theo bài viết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính ở tỉnh Vĩnh Long, một trong những điểm nhấn của địa phương này là Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Lễ hội Óoc Om Bóc năm 2025, sự kiện đầu tiên được tổ chức quy mô cấp tỉnh mở rộng, với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa như liên hoan múa không chuyên dân tộc Khmer, hội thi trình diễn nhạc cụ truyền thống, triển lãm sản phẩm đặc trưng, trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ và trang phục truyền thống, đua ghe Ngo, thi đấu bóng chuyền, bóng đá thanh niên dân tộc Khmer.

Tờ Koh Santepheap cho biết trong những năm qua, cùng với việc thực hiện nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer, tỉnh Vĩnh Long luôn chú trọng việc giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào. Cụ thể, trong 5 năm qua, địa phương này đã tổ chức 7 liên hoan văn hóa quy mô cấp tỉnh và liên tỉnh; tổ chức 55 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và truyền dạy các giá trị văn hóa phi vật thể.

Theo truyền thông Campuchia, tại tỉnh Vĩnh Long, các loại hình nghệ thuật truyền thống như Chomrieng Chapei, múa Robam, hát dân ca Khmer, múa dân gian, hòa nhạc Ngũ âm... cùng các kỹ thuật làng nghề thủ công như đan tre nứa, dệt chiếu, làm mão mặt nạ đã được truyền dạy bài bản. Đặc biệt, địa phương này có 5 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia là Lễ hội Óoc Om Bóc, Lễ hội Đom Lơng Neak Ta, Nghệ thuật diễn xướng Chomrieng Chapei, nghệ thuật múa Robam và Nghề làm mão (mũ), mặt nạ.

Sau khi điểm lại hoạt động giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer tại các tỉnh, thành phía Nam của Việt Nam, tờ Koh Santepheap nhận định với sự quan tâm của các cấp, các ngành và ý thức chủ động của cộng đồng, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số nói chung và dân tộc Khmer ở khu vực phía Nam của Việt Nam nói riêng không chỉ đang từng bước đi vào chiều sâu, mà còn tạo nền tảng vững chắc để phát triển du lịch bền vững, góp phần nâng cao giá trị di sản văn hóa và phát triển kinh tế địa phương.