Clint Eastwood dừng sự nghiệp ở tuổi 96, khép lại hành trình huyền thoại

Khi con trai ông, nhạc sĩ/diễn viên Kyle Eastwood, xác nhận rằng Clint Eastwood đã chính thức nghỉ hưu ở tuổi 96, Hollywood dường như khép lại một chương lịch sử kéo dài hơn 7 thập kỷ.

Người đàn ông từng bước ra từ miền Tây hoang dã trên màn ảnh, trở thành biểu tượng của điện ảnh Mỹ, rồi vươn lên thành một trong những đạo diễn xuất sắc nhất thế giới, cuối cùng cũng chọn dừng lại sau một hành trình mà rất ít nghệ sĩ có thể sánh kịp.

Ở tuổi mà nhiều người đã rời xa công việc từ hàng chục năm trước, Eastwood vẫn còn làm phim. Bộ phim cuối cùng ông đạo diễn là Juror No. 2, tác phẩm được nhiều nhà phê bình xem như một lời chia tay lặng lẽ nhưng đầy phẩm giá của một bậc thầy kể chuyện. 

Và giờ đây, khi tin tức nghỉ hưu được xác nhận, người hâm mộ trên toàn thế giới mới thực sự cảm nhận rằng một trong những tượng đài cuối cùng của thời kỳ vàng son Hollywood đã bước vào chương cuối của sự nghiệp.

Người không ngừng tái sinh chính mình

Sinh năm 1930 tại San Francisco, Clint Eastwood không phải là mẫu diễn viên được Hollywood ưu ái từ đầu. Trong những năm đầu sự nghiệp, nhiều nhà sản xuất từng cho rằng ông không có tương lai vì giọng nói đặc biệt, khuôn mặt ít biểu cảm và phong cách diễn xuất quá khác biệt. Thế nhưng chính những điều đó lại trở thành thương hiệu giúp ông nổi bật giữa hàng trăm ngôi sao cùng thời.

Bước ngoặt đến khi Eastwood tham gia loạt phim truyền hình Rawhide. Tuy nhiên, phải đến khi hợp tác với đạo diễn huyền thoại Sergio Leone trong bộ ba phim cao bồi miền Tây, tên tuổi ông mới thực sự bùng nổ trên toàn cầu. Những tác phẩm như A Fistful of Dollars, For a Few Dollars More và đặc biệt là The Good, the Bad and the Ugly đã biến Eastwood thành biểu tượng của hình tượng "người đàn ông không tên" lạnh lùng, ít nói nhưng đầy uy lực.

Từ đó, hình ảnh Clint Eastwood gắn liền với những nhân vật cô độc, mạnh mẽ và sống theo nguyên tắc riêng. Vai thanh tra Harry Callahan trong loạt phim Dirty Harry tiếp tục đưa ông trở thành một trong những ngôi sao ăn khách nhất Hollywood. Nhân vật Harry với khẩu súng Magnum và những câu thoại sắc lạnh đã trở thành biểu tượng văn hóa đại chúng của nước Mỹ trong suốt nhiều thập niên.

Nhưng nếu chỉ dừng lại ở vai trò diễn viên, Eastwood có lẽ đã không trở thành huyền thoại. Điều khiến ông khác biệt là khả năng tái sinh bản thân.

Ngay từ đầu thập niên 1970, Eastwood đã bắt đầu cầm máy quay. Khi nhiều ngôi sao nổi tiếng cùng thời vẫn mải mê tận hưởng hào quang trước ống kính, ông lại âm thầm học cách kể chuyện từ phía sau máy quay. Tác phẩm đầu tay Play Misty for Me cho thấy một tài năng đạo diễn đầy hứa hẹn. Từ đó, Eastwood liên tục phát triển và dần trở thành một trong những đạo diễn đáng kính nhất của điện ảnh thế giới.

Ông không phải mẫu đạo diễn thích phô trương kỹ thuật. Phim của Eastwood thường giản dị, tiết chế nhưng giàu cảm xúc. Ông nổi tiếng với phong cách quay nhanh, ít quay lại nhiều lần và luôn giữ ngân sách ở mức hợp lý. Theo nhiều nhà nghiên cứu điện ảnh, Eastwood là một trong số rất ít ngôi sao Hollywood vừa thành công thương mại vừa đạt được sự thừa nhận tuyệt đối về nghệ thuật ở vai trò đạo diễn.

Đỉnh cao trong sự nghiệp đạo diễn của ông đến với Unforgiven. Bộ phim không chỉ làm mới thể loại cao bồi mà còn giành giải Oscar Phim hay nhất. Nhiều năm sau, Eastwood tiếp tục chinh phục Oscar với Million Dollar Baby, tác phẩm mang về cho ông thêm tượng vàng ở hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất.

Giữa hai chiến thắng đó là hàng loạt bộ phim xuất sắc như Mystic River, Letters from Iwo Jima, Gran Torino, American Sniper hay Sully. Mỗi tác phẩm đều cho thấy khả năng quan sát sâu sắc về con người của Eastwood, từ những tội lỗi, sự chuộc lỗi cho tới những lựa chọn đạo đức khó khăn trong cuộc đời.

Bản lĩnh của một huyền thoại

Có một điều thú vị là dù nổi tiếng với hình tượng mạnh mẽ trên màn ảnh, Eastwood lại luôn xem việc học hỏi là yếu tố quan trọng nhất trong nghề.

Trong một phát biểu từng được trích dẫn rộng rãi, ông nói: "Tôi sẽ làm việc chừng nào còn có thể học được điều gì đó mới".

Đó có lẽ là triết lý giải thích vì sao ông vẫn tiếp tục làm phim khi đã ngoài 90 tuổi.

Eastwood cũng nhiều lần bày tỏ sự tiếc nuối trước việc Hollywood ngày càng phụ thuộc vào các phần tiếp theo, phim làm lại và những thương hiệu có sẵn. Ông từng nói rằng mình nhớ thời kỳ mà các biên kịch liên tục đưa ra những ý tưởng mới và nhấn mạnh triết lý sáng tạo nổi tiếng: "Hãy làm điều gì đó mới, hoặc ở nhà".

Câu nói ấy gần như tóm gọn toàn bộ sự nghiệp của Clint Eastwood.

Trong hơn 70 năm làm nghề, ông hiếm khi chạy theo xu hướng. Thay vào đó, ông chọn kể những câu chuyện mình tin tưởng. Ông không cố gắng làm hài lòng tất cả khán giả. Ông cũng không tìm cách trở thành người hùng của thời đại mạng xã hội. Điều Eastwood theo đuổi luôn là sự chân thật trong nghệ thuật kể chuyện.

Một trong những phát biểu nổi tiếng nhất của ông về tuổi tác là: "Không có lý do gì để một người không thể giỏi hơn khi nhiều tuổi hơn". Ông cho rằng kinh nghiệm là tài sản quý giá nhất của người nghệ sĩ và tuổi tác không đồng nghĩa với sự suy giảm sáng tạo.

Thực tế, những bộ phim được đánh giá cao nhất của Eastwood lại xuất hiện khi ông đã bước sang tuổi xế chiều. Điều đó khiến ông trở thành minh chứng sống cho việc nghệ thuật không có giới hạn tuổi tác.

Sự bền bỉ ấy còn truyền cảm hứng cho nhiều đồng nghiệp. Nam diễn viên Morgan Freeman từng nhắc đến Eastwood như một hình mẫu về tinh thần lao động không ngừng nghỉ. Thông điệp "Đừng để sự già nua xâm chiếm tâm hồn" của Eastwood được nhiều nghệ sĩ xem như kim chỉ nam để tiếp tục sáng tạo và cống hiến.

Dĩ nhiên, hành trình của Eastwood không phải lúc nào cũng thuận lợi. Ông từng đối mặt với những tranh cãi về quan điểm chính trị, đời sống cá nhân và cả phong cách làm phim. Nhưng ngay cả những người không đồng tình với ông cũng khó phủ nhận tầm ảnh hưởng khổng lồ mà ông để lại cho điện ảnh thế giới.

Điều đáng nể nhất ở Eastwood có lẽ là sự nhất quán. Từ chàng diễn viên cao bồi trẻ tuổi của thập niên 1960 đến nhà làm phim lão luyện ở tuổi 90, ông luôn giữ được bản sắc riêng. Ông không chạy theo thời đại, nhưng thời đại lại phải ghi nhớ ông.

Giờ đây, khi Clint Eastwood chính thức nghỉ hưu ở tuổi 96, Hollywood mất đi một người kể chuyện vĩ đại, nhưng di sản ông để lại sẽ còn tồn tại rất lâu sau đó. Hơn 70 năm sự nghiệp, hàng chục bộ phim kinh điển, bốn giải Oscar và vô số dấu ấn văn hóa đã biến ông thành một trong những nhân vật quan trọng nhất lịch sử điện ảnh hiện đại.

Có lẽ cách thích hợp nhất để nói về Clint Eastwood là ông chưa bao giờ thực sự thuộc về bất kỳ thời đại nào. Ông là một nghệ sĩ bước ra từ Hollywood cổ điển, chinh phục Hollywood hiện đại và rồi rời sân khấu khi đã trở thành chính lịch sử của nền điện ảnh ấy.

Ở tuổi 96, người cao bồi cuối cùng cuối cùng cũng buông dây cương. Nhưng huyền thoại mang tên Clint Eastwood sẽ còn tiếp tục rong ruổi trên màn ảnh nhiều thế hệ sau này.