Bóng chuyền Việt Nam 2026: Phép thử chuyên nghiệp hóa thể thao

Cuối tháng 5 vừa qua, Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam (VFV) đã chính thức khởi động chương trình "Hành trình Bóng chuyền Việt Nam 2026" tại Hà Nội. Đây được xem là một sáng kiến mới mẻ đến từ nhiệm kỳ mới, hứa hẹn "tăng thêm màu sắc" cho bộ môn đang ở giai đoạn hưng thịnh nhất lịch sử. Kỳ vọng vì thế cũng khá lớn.

Theo thông tin từ VFV, "Hành trình Bóng chuyền Việt Nam 2026" không chỉ dừng lại ở việc nhìn lại những bước tiến nổi bật của đội tuyển nữ trong giai đoạn 2023-2025, mà quan trọng hơn, nó mở ra một định hướng phát triển mới theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Tân Chủ tịch VFV, ông Dương Mạnh Tiến, đã công bố các tham vọng: Đưa những giải đấu và trận đấu trở thành "sản phẩm giải trí thể thao chuyên nghiệp", tạo nguồn thu bền vững từ truyền thông, thương mại và hệ sinh thái người hâm mộ. Khởi đầu sẽ là những profile cá nhân của các tuyển thủ sẽ được thu thập, lưu trữ và lan tỏa theo công nghệ số.

Hiểu đơn giản: Các cô gái bóng chuyền nữ của chúng ta sẽ là "hạt nhân" để thu hút mọi sự chú ý, tạo ra xung lực để đẩy các "nhánh" khác trong bóng chuyền phát triển. Đây là cách mà bóng đá Việt Nam đã làm sau "kỳ tích Thường Châu 2018", chỉ khác là với bóng đá, đó là một cơ hội đến bất ngờ, còn với bóng chuyền thì ý tưởng này là điểm khởi đầu cho một khối lượng công việc còn khá lớn phía sau.

Đó có thể là lý do mà "Hành trình bóng chuyền Việt Nam 2026" chỉ thấy nói đến các tham vọng mà chưa đề cập những chi tiết hoặc các chương trình cho những năm kế tiếp. Ví dụ như không thấy những "điểm nhấn" đi kèm, các sự kiện truyền thông, các hoạt động cộng đồng hay kế hoạch khai thác thương mại… Những gì có thể thấy rõ nhất lúc này chính là việc chương trình đang tập trung toàn bộ nguồn lực cho mục tiêu chuyên môn: hỗ trợ đội tuyển nữ Việt Nam thi đấu một loạt giải quốc tế quan trọng trong một năm cực kỳ bận rộn.

Nhưng như đã nói, với những ai yêu mến bóng chuyền Việt Nam, thì đây là chương trình nhận được nhiều kỳ vọng. Có người đã nói vui rằng bóng chuyền nữ là "Tài sản chưa được định giá đúng".

Đội tuyển nữ chúng ta đang nắm giữ: hạng 28 thế giới, vị trí chuyên môn thứ 4 châu Á sau Nhật Bản, Trung Quốc và Thái Lan, ba chức vô địch AVC Nations Cup liên tiếp, vào bán kết  ASIAD gần nhất, và lần đầu tiên trong lịch sử đặt chân tới Giải vô địch thế giới năm 2025. Đây là nền tảng mà bất kỳ chiến lược xây dựng hình ảnh nào cũng có thể bám vào để vận hành.

Năm 2026, chuỗi giải đấu trải dài từ AVC Cup tại Philippines, SEA V-League trên sân nhà tại Ninh Bình, VTV Cup tại Phú Thọ tháng 8, rồi Giải vô địch châu Á ở Trung Quốc và đích nhắm lớn nhất là ASIAD 20 tại Nhật Bản tháng 9. Mỗi giải là một cửa sổ để câu chuyện bóng chuyền Việt Nam được kể. Vấn đề bây giờ là… kể đúng cách và kể có kế hoạch.

Quan trọng hơn, nhiều môn thể thao khác đang "hồi hộp" dõi theo "Hành trình bóng chuyền". Ý tưởng xây dựng một chiến lược phát triển hình ảnh dài hạn, có dữ liệu, có hỗ trợ truyền thông và nhà tài trợ thực chất đã là một phần không thể thiếu của thể thao nhà nghề thế giới.

Đây là kiến trúc vận hành của các World Tour Series trong nhiều môn thể thao cá nhân, từ tennis, cầu lông, pickleball… đến thể thao tập thể như bóng chuyền, bóng rổ: lịch thi đấu xây dựng quanh các điểm nhấn truyền thông, VĐV được đầu tư xây dựng hình ảnh cá nhân, dữ liệu người hâm mộ được khai thác có hệ thống để nuôi dưỡng cộng đồng và thu hút nhà tài trợ dài hạn.

Nhưng ở Việt Nam, đây là mô hình còn xa lạ. Ngay cả bóng đá, môn thể thao được đầu tư tài chính lớn nhất, cũng chưa thật sự vận hành theo logic thương mại bền vững mà một nền thể thao chuyên nghiệp đòi hỏi. Việc bóng chuyền đặt vấn đề theo hướng này, dù còn ở bước sơ khởi, là một dấu hiệu đáng ghi nhận.

"Hành trình Bóng chuyền Việt Nam 2026" dù còn những bước đi đầu tiên và nhiều khoảng trống cần lấp đầy, nhưng xét về tư duy, nó đã mở ra một hướng đi tích cực. Nó cho thấy thể thao không chỉ là tập luyện và thi đấu, mà còn là câu chuyện kể, là sản phẩm giải trí và là một ngành công nghiệp.