Roland Garros 2026: Rafael Jodar và làn gió mới của quần vợt Tây Ban Nha

Khi khán đài Roland Garros vang lên những tiếng hô "Vamos, Rafa!!!", một cảm giác quen thuộc dâng lên với các fan của ông vua sân đất nện. Nhưng dưới sân là một Rafa khác: Rafael Jodar.

Trong lần đầu tiên dự giải Grand Slam trên đất Paris, Jódar đã tiến thẳng vào tứ kết bằng lối chơi đầy sức mạnh. Tất nhiên, con đường ấy cũng không hoàn toàn bằng phẳng.

Từ hiện tượng trẻ đến đối thủ đáng gờm

Ở vòng 4 hôm Chủ nhật, Jódar bị đồng hương Pablo Carreño Busta áp đảo. Carreño Busta, đại diện tiêu biểu cho trường phái quần vợt Tây Ban Nha truyền thống với sự tinh quái và giàu biến hóa, dẫn trước 2 set khi liên tục điều bóng và kéo Jódar di chuyển khắp mặt sân như một người thầy đang chỉ cho học trò cách chơi ở đẳng cấp cao nhất.

Nhưng rồi chấn thương vai xuất hiện khiến Carreño Busta mất phần lớn sức mạnh trong giao bóng và không còn đủ lực để tung ra các cú trái tay uy lực. Jódar lập tức tận dụng cơ hội. Anh kiên nhẫn đôi công cho đến khi xuất hiện một trái bóng nằm đúng "điểm rơi yêu thích", rồi tung cú đánh kết liễu ngoài tầm với của đối thủ. Hết trận, Jódar thắng ngược 4-6, 4-6, 6-1, 6-2, 6-2 để tiếp tục cuộc phiêu lưu tại Roland Garros. Đó là chiến thắng thứ 2 liên tiếp của anh sau những trận kéo dài 5 set. Trước đó hôm thứ Sáu, Jódar đã đánh bại Alex Michelsen nhờ nền tảng thể lực vượt trội trong giai đoạn quyết định.

Jódar lần đầu gây tiếng vang lớn khi đánh bại Learner Tien tại Next Gen ATP Finals 2025. Thời điểm đó, Tien vừa trải qua một mùa giải thăng tiến mạnh mẽ trên bảng xếp hạng. Khi ấy, Jódar vẫn là ngôi sao của đội quần vợt Đại học Virginia. Tuy nhiên, anh đã giành tới 3 danh hiệu ATP Challenger Tour trong mùa giải, đủ để giành quyền dự giải đấu dành cho các tay vợt dưới 20 tuổi.

Ngay trước thềm năm 2026, Jódar tuyên bố chuyển hẳn sang thi đấu chuyên nghiệp.

Và kể từ đó, anh chưa từng ngoái đầu nhìn lại. Jodar vượt qua vòng loại Australian Open rồi thắng ở vòng đấu chính Grand Slam sau 5 set căng thẳng. Tiếp đó là 2 chiến thắng tại Miami Open trước khi đoạt danh hiệu ATP Tour đầu tiên trong sự nghiệp ở Marrakech (Morocco) vào đầu tháng 4.

Trở lại sân đất nện quê nhà Madrid, Jódar lần đầu tiên lọt vào tứ kết một giải Masters 1000 sau chuỗi 4 chiến thắng liên tiếp. Đáng chú ý, anh đã đánh bại tay vợt số 8 thế giới Alex de Minaur ở vòng 2, vượt qua tiếp Joao Fonseca, Vit Kopriva, để giành quyền gặp Jannik Sinner, tay vợt số 1 thế giới đang sở hữu chuỗi 20 trận thắng liên tiếp.

Sinner đã trực tiếp theo dõi Jódar thi đấu tại Madrid và thức tới cuối trận để xem chiến thắng của Jódar trước Fonseca qua truyền hình. Anh đã phải thốt lên "Rất thú vị. Một tay vợt mới. Một tài năng cực lớn". Dù Sinner thắng 6-2, 7-6 (0) nhưng Jodar cũng nhiều lần đẩy đàn anh vào thế khó. Vấn đề là anh vẫn đang học cách cân bằng giữa mạo hiểm tấn công và sự kiên nhẫn cần thiết. Chính những quyết định ấy tạo nên khác biệt giữa việc kéo Sinner vào set quyết định và việc gục ngã trong loạt tie-break của set 2.

Tại Rome Masters, Jódar tiếp tục đánh bại Learner Tien 6-1, 6-4 chỉ sau 75 phút để lần thứ 2 lọt vào tứ kết một giải Masters 1000. "Tôi chỉ cố gắng tập trung vào từng trận đấu và những gì mình phải làm. Đó là ưu tiên lớn nhất của tôi tại giải đấu này", Jódar chia sẻ.

Một "Rafa" mới trên sân đất nện Tây Ban Nha

Trước trận gặp Fonseca ở Madrid Masters, người dẫn chương trình đã dành cho Jódar "nghi thức Nadal", kéo dài âm cuối trong cái tên "Rafael" trước khi để hàng nghìn khán giả trên sân Manolo Santana đồng thanh hô vang phần còn lại.

Không có nhiều hình ảnh khiến người hâm mộ Madrid rung động hơn việc một tay vợt tuổi teen tên Rafa lao đi trên mặt sân đất nện đỏ rực và mang đến hy vọng về những vinh quang trong tương lai. Tuy nhiên, nếu chỉ mải mê nghĩ tới việc Jódar sẽ trở thành ai trong tương lai, người ta có thể bỏ lỡ những gì anh đang thể hiện ngay lúc này. Trận đấu với Fonseca kết thúc gần 1 giờ sáng với chiến thắng 7-6(4), 4-6, 6-1 thuộc về Jódar.

Trong hơn 2 giờ, Fonseca và Jódar đã mang đến một màn so tài hoàn toàn khác với kiểu "ván cờ đất nện" mà người ta thường hình dung khi nhắc đến một tay vợt Brazil và một tay vợt Tây Ban Nha. Thay vào đó là những cú winner liên tiếp, những sai lầm tuổi trẻ, sự non nớt trong chiến thuật, những tiếng hét, những cái lắc đầu đầy thất vọng.

Đó là cuộc chiến giữa 2 tay vợt luôn tìm kiếm cơ hội đầu tiên để tung cú đánh quyết định vượt qua đối thủ, phần lớn vì họ vẫn chưa hoàn thiện đầy đủ những công cụ để ngăn điều tương tự xảy ra với mình. Cả hai liên tục dâng cao tấn công vào những cú giao bóng hai, lao vào trả giao và cố gắng ép bóng vào các góc sân.

Jódar thậm chí còn năng động hơn đối thủ, liên tục lao người vào những cú trả giao trái tay. Các cú đánh cuối sân của anh xuyên phá mặt sân với tốc độ đáng kinh ngạc. Điều đặc biệt là sức mạnh ấy đến từ khả năng căn thời điểm và chuỗi chuyển động cơ thể hoàn hảo, chứ không phải từ việc dùng sức cơ bắp đơn thuần. Những pha bóng đẹp mắt cũng vì thế mà đọng lại lâu hơn trong ký ức người xem.

Hãy xem lại thống kê của trận này. Tốc độ trung bình của cú thuận tay Fonseca là 78 mph (khoảng 125km/h), thấp hơn đôi chút so với mức trung bình thường thấy là 81 mph. Độ xoáy trung bình cũng chỉ ở mức gần 2.800 vòng/phút, thấp hơn mức hơn 3.000 vòng/phút quen thuộc. Trong khi đó, cú thuận tay của Jódar đạt tốc độ trung bình tới 85 mph (137km/h) cùng gần 3.200 vòng/phút.

Con đường riêng tạo nên khác biệt

Theo Brian Rasmussen, trợ lý HLV đội nam Đại học Virginia, việc luôn làm mọi thứ theo cách riêng là yếu tố cốt lõi trong thành công của Jódar. Phẩm chất ấy có lẽ được thừa hưởng từ người cha Rafael Jódar, một HLV bóng rổ nữ, chuyên gia vật lý trị liệu và sau này là HLV quần vợt tự học. Ông đã đưa con trai mình tiến sát Top 40 thế giới dù một năm trước, Jódar còn đứng tận hạng 687 ATP.

Người cha ấy cũng không đi theo khuôn mẫu quen thuộc. Trong trận gặp Fonseca, ông ngồi một mình lặng lẽ trong khu vực dành cho đội ngũ hỗ trợ, không có bất kỳ đoàn tùy tùng quê nhà nào xung quanh. Ngay cả khi trận đấu trở nên căng thẳng, ông vẫn gần như bất động và im lặng. "Ông ấy muốn Rafa đối mặt với nghịch cảnh, muốn con trai tự mình giải quyết mọi vấn đề", Rasmussen nói.

Jódar cũng chưa bao giờ có ý định sao chép hình mẫu tay vợt Tây Ban Nha truyền thống. Anh có thể phòng ngự và cứu bóng rất tốt, nhưng bản năng của anh là áp sát vạch cuối sân và tấn công phủ đầu bằng những cú đánh có thể khiến đối thủ không kịp trở tay.

Hè 2024, Jódar tập luyện tại Virginia, thi đấu tốt ở một giải tại Maryland rồi vô địch US Open trẻ. Nhiều tay vợt trẻ, như Fonseca, ở hoàn cảnh đó sẽ bỏ qua quãng thời gian thi đấu đại học. Jódar thì không. Anh gia nhập đội vào tháng 1/2025, đạt thành tích 19 thắng - 3 thua, được vinh danh All-American và nhận giải Tân binh xuất sắc nhất trong toàn bộ hệ thống thể thao của trường. Ngoài sân đấu, anh còn có tên trong danh sách sinh viên xuất sắc của ACC và được Hiệp hội Quần vợt Liên trường Mỹ công nhận là VĐV học tập tiêu biểu. Nhưng khi những chiến thắng ở hệ thống ATP Challenger ngày càng nhiều, đã đến lúc anh bước tiếp. "Khi được đối đầu với những tay vợt hàng đầu thế giới, bạn chắc chắn sẽ tiến bộ", Jodar lý giải ngắn gọn.

Phương Chi