Trí tuệ nhân tạo: Bốn năng lực cốt lõi để tồn tại trong thời đại AI

Chủ tịch Tập đoàn SK (Hàn Quốc) Chey Tae Won cho rằng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), những người có giá trị nhất sẽ không phải là các chuyên gia chỉ sở hữu kiến thức chuyên sâu trong một lĩnh vực, mà là những cá nhân đa năng, có khả năng kết nối con người với AI và tạo ra giá trị từ sự kết hợp đó.

Phát biểu trong chương trình truyền hình “Phân tích chuyên sâu – Cuộc chiến giành nhân tài” vào cuối tuần qua với cương vị Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc (KCCI), ông Chey đã chia sẻ quan điểm về cách AI sẽ định hình lại mô hình nhân lực, hệ thống giáo dục cũng như chiến lược phát triển quốc gia trong tương lai. Ông cho rằng công nghệ hiện đang ở giai đoạn “AI suy luận” (Reasoning AI), khi AI tạo ra câu trả lời dựa trên các câu hỏi do con người đặt ra. Tuy nhiên, xã hội sẽ sớm bước sang giai đoạn “Agentic AI” – thế hệ AI có khả năng tự đưa ra phán đoán và hành động dựa trên các mục tiêu được giao.

Theo ông Chey, khi Agentic AI trở nên phổ biến, khoảng cách về năng lực giữa những người sử dụng AI hiệu quả và những người không tận dụng công nghệ này sẽ ngày càng lớn. Sự phân hóa đó không chỉ diễn ra ở cấp độ cá nhân mà còn giữa các doanh nghiệp và quốc gia, tùy thuộc vào tốc độ và mức độ ứng dụng AI.

Tuy nhiên, về dài hạn, khi AI tổng quát (AGI) đạt đến trình độ tương đương con người, khoảng cách giữa các cá nhân có thể dần thu hẹp. Khi mọi người đều có khả năng tiếp cận các công cụ AI tiên tiến, mức độ tri thức và năng suất lao động sẽ trở nên tương đồng hơn. Trong bối cảnh đó, vai trò của những người có khả năng làm việc liên ngành, đa lĩnh vực và thiết kế các hệ thống để con người và AI cùng tồn tại sẽ trở nên đặc biệt quan trọng.

Để thích ứng với thời đại AI, Chủ tịch Tập đoàn SK cho rằng mỗi người cần rèn luyện bốn loại “cơ bắp” quan trọng. Thứ nhất là “cơ bắp tư duy” – khả năng tìm ra bản chất của vấn đề thông qua việc liên tục đặt câu hỏi về nguyên nhân và cốt lõi của các hiện tượng. Thứ hai là “cơ bắp thích nghi” – năng lực phản ứng linh hoạt trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và môi trường làm việc. Thứ ba là “cơ bắp đồng cảm” – khả năng thấu hiểu, kết nối với người khác và phát huy những giá trị nhân văn mà AI khó có thể thay thế. Cuối cùng là “cơ bắp thể chất”, được bồi đắp thông qua hoạt động nghệ thuật và thể thao, giúp con người duy trì sức khỏe và sự cân bằng trong cuộc sống.

Ở cấp độ quốc gia, ông Chey đề xuất chiến lược “3S” gồm Speed (tốc độ), Scale (quy mô) và Safety (an toàn) nhằm đưa Hàn Quốc trở thành một “quốc gia AI”. Theo đó, nước này cần đẩy nhanh phát triển công nghệ, mở rộng đầu tư vào hạ tầng AI quy mô lớn và hoàn thiện khung thể chế để người dân có thể sử dụng AI một cách an toàn.

Ông cũng kêu gọi thúc đẩy xây dựng các “nhà máy AI” – những trung tâm hạ tầng quy mô lớn chuyên phát triển và vận hành các hệ thống AI; triển khai mô hình “AI tổng thể” để đưa công nghệ vào đời sống hằng ngày; đồng thời phát triển các “thành phố AI” làm không gian thử nghiệm cho những công nghệ và chính sách mới.

Về giáo dục, Chủ tịch SK cho rằng nhân tài AI không chỉ giới hạn ở sinh viên các ngành kỹ thuật. Theo ông, trường học cần vượt ra ngoài vai trò truyền đạt kiến thức đơn thuần để trở thành môi trường giúp học sinh trải nghiệm, tương tác và học cách chung sống với AI. Đây sẽ là nền tảng để thế hệ tương lai sử dụng công nghệ một cách tự nhiên và hiệu quả.

Giới quan sát nhận định những phát biểu của ông Chey phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến trong giới công nghệ Hàn Quốc: năng lực thích ứng, tư duy liên ngành và khả năng cộng tác với AI sẽ trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của cả cá nhân lẫn quốc gia trong giai đoạn phát triển tiếp theo của AI.