Dấu ấn văn hóa Việt trong đồ án tốt nghiệp sinh viên

Khác với những báo cáo học thuật, đồ án tốt nghiệp của sinh viên ngành Thiết kế đồ họa Trường Cao đẳng FPT Polytechnic đang mở ra một hướng tiếp cận đáng chú ý: Lấy di sản văn hóa làm chất liệu sáng tạo.

Việt Nam đang đẩy mạnh công nghiệp văn hóa, đòi hỏi cấp thiết nguồn nhân lực chất lượng cao thấu hiểu bản sắc dân tộc để sáng tạo, trọng tâm là tích hợp văn hóa truyền thống vào 6 lĩnh vực chính: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, phần mềm/trò chơi, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ và du lịch văn hóa. Tại FPT Polytechnic, định hướng này được sinh viên hiện thực hóa qua những dự án tốt nghiệp có tính ứng dụng cao.

Các đồ án giờ đây không chỉ là bài tập tốt nghiệp mà được sáng tạo như những sản phẩm truyền thông – văn hóa thực thụ. Sinh viên vừa vận dụng kiến thức chuyên môn, vừa kể lại câu chuyện di sản bằng những ngôn ngữ sáng tạo mới mẻ, từ phim ngắn, boardgame cho đến thiết kế không gian.

Làm mới chất liệu dân gian bằng hình khối

Thay vì lựa chọn các đề tài thuần túy, mỗi dự án đi sâu vào khai thác chất liệu văn hóa, kết hợp giữa bảo tồn di sản và tư duy kinh tế, biến bản sắc thành "tài sản". Có thể kể đến: Thôn Quỷ Dạ - bộ thẻ trò chơi boardgame mang phong cách chibi kết hợp chất liệu dân gian truyền thống từ tranh Hàng Trống; bộ game 2D "Tìm mình tìm mẹ" mô phỏng sự tích truyện dân gian Việt Nam, dự án thiết kế nội ngoại thất cho "Bảo tàng Thư pháp Mặc tình" từ khai thác góc cạnh chiều sâu kiến trúc nhà cổ Việt Nam…

Nổi bật, tựa game giải đố 2D "Tìm mình tìm mẹ" với cốt truyện mô phỏng tích truyện dân gian Việt Nam "Cây Vú Sữa" đưa người chơi vào vai Nguyễn An - một cậu bé hồn nhiên và nghịch ngợm bước vào hành trình đi tìm mẹ xuyên qua bốn miền cảm xúc: Hỉ, Nộ, Ái, Ố. Để nâng cao trải nghiệm game, nhóm còn thiết lập AI vào tính cách mỗi nhân vật, tạo thành những nhân vật ảo, để người chơi tự do trò chuyện, tìm manh mối của người mẹ.

Ngoài ra, các sinh viên cũng không giới hạn dư địa sáng tạo ở trên các loại hình sân khấu điện ảnh, âm nhạc, đặt người xem trong không gian văn hóa đầy ắp cảm xúc và tinh thần Việt. Đơn cử, tại Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Quy Nhơn, một nhóm sinh viên có hướng đi mới mẻ khi làm phim lan tỏa nghệ thuật tuồng Nam Trung Bộ. Đinh Như Phương Uyên - Sinh viên ngành Thiết kế Đồ họa, FPT Polytechnic cơ sở Quy Nhơn chia sẻ, văn hóa di sản đang được giới trẻ đặc biệt quan tâm và sẵn sàng chi tiền để sở hữu những sản phẩm đại diện cho văn hóa, cội nguồn của các bạn. Đồ án như một cách để nhóm lan tỏa giá trị lịch sử và thử nghiệm tiềm năng kinh tế của các sản phẩm sáng tạo. Uyên kỳ vọng khi đủ tiềm lực, nhóm có thể tạo ra các tác phẩm có bản sắc và bản quyền tới thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giới trẻ trong và ngoài nước.

Ở chiều sáng tạo khác, nhóm sinh viên FPT Polytechnic cơ sở Hà Nội đã ứng dụng tròn trịa những góc cạnh chiều sâu kiến trúc Việt trong các đồ án thiết kế nội ngoại thất công trình "Bảo tàng thư pháp Mặc tình". Sự chỉn chu và tỉ mỉ trong từng đường nét đã giúp sinh viên chinh phục hội đồng chuyên môn bằng những màn phản biện ấn tượng, đồng thời thuyết phục các đại diện doanh nghiệp ngỏ lời "chiêu mộ" ngay tại sự kiện.

Giao thoa giữa "kiếm tiền" và "lan tỏa bản sắc"

Những thành quả sáng tạo của thế hệ sinh viên nghề cho thấy tín hiệu tích cực đối với ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Qua mỗi tỉnh thành, mỗi sinh viên lại mang đến một sắc màu bản địa không trộn lẫn.

Trước thực tế các đồ án tốt nghiệp của sinh viên được doanh nghiệp đánh giá cao và ưu tiên tuyển dụng, giảng viên Nguyễn Thị Vân Anh, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cơ sở Hà Nội không giấu được niềm xúc động. Theo bà Vân Anh, "sinh viên đã có những nhận thức sáng tạo về việc đưa các chất liệu văn hóa vào sản phẩm. Nhờ đó, các em mang đến dấu ấn cá nhân sáng tạo trong hoạt động thực tế tại doanh nghiệp, thay vì những đóng góp bề mặt, thiếu chiều sâu. Điều này cũng cho thấy bước đi đúng đắn của toàn hệ thống Cao đăng FPT Polytechnic khi nhà trường luôn thúc đẩy nâng cấp quy trình thực hành, giúp cho sinh viên có thời gian nghiên cứu thực địa, qua đó mở rộng khả năng quan sát, phản hồi, hiệu chỉnh, đánh thức cảm quan thẩm mỹ và khả năng diễn tả cái đẹp của các em".

Có thể thấy, khi đồ án tốt nghiệp trở thành "không gian sáng tạo văn hóa", sinh viên không chỉ có chiều sâu thực hành mà còn tích cực bảo tồn di sản theo cách riêng của mình. Đây cũng là hướng đi đầy triển vọng đặt nền móng sáng tạo cho ngành công nghiệp văn hóa trong tương lai, nơi AI khó có thể thay thế, bởi con người mới thực sự thấu hiểu và tạo ra giá trị khác biệt từ cội nguồn văn hóa.