World Cup 2026: Lên đường, với khát vọng cống hiến

Một năm trước, một đồng nghiệp thân thiết luôn đi tác nghiệp World Cup đã hỏi tôi một cách rất nghiêm túc, rằng thời buổi mạng xã hội lên ngôi, clip ngắn trên Tik Tok và Facebook đang là vua, những người như chúng tôi liệu có còn chỗ đứng của mình ở những giải đấu lớn như World Cup nữa không.

Câu hỏi của người bạn khiến tôi sững lại một lúc lâu và nhiều phút sau đó mới có thể trả lời.

Đúng là báo chí thế giới đã thay đổi nhanh chóng trước sự mở rộng và chiếm lĩnh không gian thể hiện của mạng xã hội. Đúng là bây giờ bất cứ ai cũng có thể trở thành một nhà cung cấp nội dung. Mỗi một khán giả đều có thể trở thành một nhà báo theo cách của riêng họ, quay clip, chụp ảnh từ trên sân, trên đường phố, trong thế giới của họ và cung cấp ngay tức khắc theo thời gian thực tất cả những gì họ nhìn thấy, khiến họ suy nghĩ và muốn biểu đạt. 

Những Tiktoker hay YouTuber triệu follow trở thành những nguồn thông tin nhanh nhạy, thú vị và có lượng khán giả của riêng họ, nhiều không thua kém bất cứ kênh thông tin báo chí nào. Sự tồn tại và cách thức thể hiện của báo chí truyền thống đã bị đặt dấu hỏi trước sự cạnh tranh khốc liệt ấy, và chính chúng tôi cũng tự hỏi, liệu chúng tôi có còn cần thiết phải có mặt ở các World Cup hay EURO nữa không, và nếu có, chúng tôi sẽ phải làm gì.

Đó chính là những câu hỏi không dễ trả lời nếu tiếp tục theo tư duy cũ. UEFA và FIFA cũng đã nhận ra tiềm năng của mạng xã hội trong việc lan toả hình ảnh của các EURO và World Cup theo các nhìn của người có ảnh hưởng trên mạng (influencer). Chính họ cũng đã được cung cấp thẻ tác nghiệp như chúng tôi và có chỗ đứng bên đường piste của các sân đấu. 

Không cần phải qua các trường lớp báo chí như chúng tôi, cũng không cần phải lăn lộn bươn chải với nghề như chính chúng tôi đã và đang làm, họ ngày càng đóng vai trò lớn trong việc phát triển nội dung số và điều đó trực tiếp tác động đến công việc của người làm báo, buộc chúng tôi phải thay đổi cả tư duy cũng như cách làm. Đó không hề là điều đơn giản. Đó là một thách thức lớn lao mà chúng tôi phải đối mặt, là những câu hỏi theo kiểu "tồn tại hay không tồn tại" mà những người như tôi, người đã liên tục lên đường cho các giải đấu bóng đá lớn nhất hành tinh, phải trả lời.

Nhiều năm trước, khi đi những giải đấu lớn, chúng tôi là một team. Có những giải như World Cup 2010, chúng tôi có phóng viên viết, biên tập viên truyền hình, quay phim, có cả chuyên gia kĩ thuật từ "nhà" cử đi cùng để đảm bảo chất lượng đường truyền internet. Đến EURO 2012, team ấy có phóng viên sang Ba Lan tác nghiệp, trong khi nhóm ở Ukraine có cả một biên tập viên từ cơ quan trường trú Moskva được cử sang để hỗ trợ về ngôn ngữ (tiếng Nga). 

Nhưng sau đó, số lượng phóng viên cứ giảm dần và người được cử đi phải làm tất cả trong một, viết báo giấy, làm báo điện tử, quay phim và làm clip gửi về nhà. Ngân sách cho các chuyến đi cũng thu hẹp lại và thậm chí đã có lúc cơ quan đặt ra câu hỏi, có nên tiếp tục cử phóng viên đi các giải đấu lớn như thế này không, một khi đã có các cơ quan thường trú ở những nước đăng cai. Nhìn quanh quẩn sang các báo bạn, không ít báo lớn đã luôn phái phóng viên đi, câu trả lời là những cái lắc đầu. Họ không cử phóng viên vì cho rằng không hiệu quả, quá tốn kém. Họ sẽ tận dụng cộng tác viên tại chỗ hơn, những người có thể không phải là người làm báo, nhưng sẽ đỡ tốn kém hơn về chi phí và về mặt lí thuyết, họ vẫn có thể viết được bài, quay được clip.

Câu trả lời của tôi cho người đồng nghiệp thân thiết là tôi sẽ vẫn lên đường, chúng ta sẽ lên đường, bởi chúng ta là nhà báo chuyên nghiệp, những người đã gắn bó với các World Cup trong hai mươi năm, đã coi việc đi những giải đấu thế này là đam mê lớn lao của cuộc đời làm báo. Và để tồn tại trong cuộc chiến khốc liệt này, chúng ta phải thay đổi cùng xu hướng. Chúng ta không chỉ tiếp tục làm những gì cánh phóng viên đã làm bao năm qua khi tác nghiệp ở những giải thế này, là viết bài, chụp ảnh và gửi về toà soạn, mà chúng ta cũng phải trở thành những influencer, phải thể hiện hết mình trên mạng xã hội, biến nó thành một kênh thông tin hữu hiệu và nói tiếng nói của người trẻ, những người sống trên mạng nhiều hơn là đọc báo chí truyền thống.

Một phóng viên như thế sẽ sống cuộc sống đa nhiệm và đòi hỏi sự mạnh mẽ, bản lĩnh và nhanh nhạy trong suốt hành trình. Đó cũng sẽ là điều tôi phải làm trong chuyến đi này, một hành trình của rất nhiều những trăn trở và nghĩ suy. 

Một chuyến đi thực sự đặc biệt, không vì lợi và danh, vì chắc chắn, nó không hề có lợi ích gì kinh tế vì thực sự tốn kém, danh thì đã có rồi, nhưng cần phải bảo vệ, bởi những phóng viên đam mê với việc đi World Cup như chúng tôi phải thể hiện được rằng, việc đi là đúng đắn, các nhà báo truyền thống và nghiêm túc vẫn có thể thể hiện được vai trò của mình trong những biến đổi vô cùng mạnh mẽ của truyền thông trong xã hội công nghệ hiện đại. Báo chí hiện đại vẫn có những độc giả, khán giả truyền thống. Họ sẽ đòi hỏi chúng tôi phải làm tốt hơn những gì chúng tôi quen làm. Độc giả và khán giả trên mạng xã hội muốn chúng tôi cung cấp cho họ những gì ngắn gọn, thú vị và nóng hổi, đầy sức sống của World Cup. Tôi tin, chúng tôi sẽ làm được.

Khi bạn đọc những dòng này, chỉ còn vài ngày nữa là tôi sẽ lên đường, cho một hành trình World Cup vô cùng khác thường, một chuyến đi dài chưa từng có, di chuyển một quãng đường lớn chưa từng có và đối mặt với nhiều thách thức lớn chưa từng có. Nhưng tôi luôn nghĩ, nếu đi làm World Cup dễ quá chắc không đến lượt mình, lao vào những thử thách lớn lao mới thực sự đáng làm. Vì đam mê nghề báo, vì yêu những chuyến đi, vì cứ 4 năm mới có một World Cup, vì niềm tự hào là phóng viên của Thông Tấn Xã Việt Nam…

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026