Bóng đá Việt Nam và chuyện những chiếc ghế HLV

Hai sự kiện diễn ra gần như cùng lúc trong những ngày cuối tháng 5: Ninh Bình ký hợp đồng 3 năm với HLV Chu Đình Nghiêm, và huyền thoại Park Hang Seo chính thức ngồi vào ghế nóng tại CLB Kanchanaburi Power FC ở giải hạng Nhất Thái Lan. Con người và bối cảnh có thể khác nhau, nhưng câu chuyện về 2 HLV có cùng một giai đoạn thăng hoa cùng bóng đá Việt Nam thì có điểm chung.

Sau cú tăng tốc với tham vọng "vừa thăng hạng đã vô địch" bất thành, Ninh Bình FC dường như muốn đi con đường khác. Họ chọn ông Chu Đình Nghiêm, một nhà cầm quân "không dễ bảo", giàu cá tính nhưng có bản lý lịch gần như hoàn hảo cho một CLB muốn làm nhiều thứ hơn là chỉ để vô địch V-League.

Xét về thành tích thuần túy ở V-League kỷ nguyên chuyên nghiệp, Chu Đình Nghiêm là HLV nội thành công nhất lịch sử bóng đá CLB Việt Nam: 3 chức vô địch V-League (2010, 2013, 2016 cùng Hà Nội FC), 2 Cúp quốc gia, từng dẫn dắt đội bóng Thủ đô đi đến bán kết AFC Cup.

Không một HLV nội hay ngoại nào trong kỷ nguyên V-League tích lũy được danh hiệu ở cấp CLB nhiều hơn ông. Nhưng điều mà ông Nghiêm được biết đến hơn cả là cách xây dựng lối chơi, từ Hà Nội FC đến Hải Phòng. Đó là thứ bóng đá có "đầu óc", rõ nét về cách tiếp cận trận đấu, dù 2 đội bóng kể trên có nội lực không giống nhau.

Việc Ninh Bình trao cho ông toàn quyền chuyên môn, từ lối chơi, nhân sự đến kế hoạch chuyển nhượng, thể hiện định hướng phát triển dài hạn của đội bóng này trong giai đoạn mới. Đó là câu chuyện về bản sắc của một đội bóng. 

Đây là điều mà bấy lâu nay giới bóng đá Việt Nam hay nói đến nhưng ít ai thực sự làm được ở cấp độ CLB. Bản sắc, nghe có vẻ trừu tượng nhưng đơn giản là: khi khán giả nhìn vào lối chơi mà nhận ra đội bóng; là khi cầu thủ mới gia nhập hiểu ngay mình phải làm gì, vì hệ thống đã tồn tại trước khi họ đến.

Nhìn lại V-League, mối liên hệ giữa sự "hỗn loạn HLV" và sự bất ổn về thành tích gần như là một quy luật không có ngoại lệ. Chỉ trong 24 vòng đấu của mùa này, CLB Ninh Bình đã phải sử dụng đến 4 HLV khác nhau. HAGL, Becamex TP.HCM, Thanh Hóa, những cái tên quen thuộc với lịch sử V-League, đều nổi tiếng với mô hình "thay HLV như thay áo" và kết quả luôn là sự trôi dạt mà không có điểm tựa.

Ngược lại, những CLB có tham vọng thật sự ở V-League đều hiểu rằng chiếc ghế HLV mới là khoản đầu tư then chốt, không phải ngoại binh đắt tiền. Hà Nội FC, Thể Công Viettel, CAHN đều cố gắng tìm kiếm sự mới mẻ từ các chuyên gia nước ngoài. Không phải lựa chọn nào cũng thành công nhưng 3 đội bóng được đầu tư rất lớn này vẫn cho thấy họ kiên trì với hành trình xây dựng tư duy chơi bóng có khả năng đưa trình độ đội bóng vượt ra ngoài biên giới.

Câu chuyện về sự trở lại nghề cầm quân của huyền thoại Park Hang Seo là lát cắt tham khảo.

Kanchanaburi Power FC mùa rồi vừa thăng hạng Thai League, thay tới 4 HLV, và cuối cùng phải xuống hạng với vị trí thứ 16. Việc đầu tiên để họ tìm lại sự hồi sinh không phải là mua cầu thủ mà thuyết phục HLV Park Hang Seo với mục tiêu nâng tầm đội bóng. 

Ngoài yếu tố tài chính, rõ ràng phải có những lý do đủ quan trọng thì một người đủ khôn ngoan để dừng lại trên đỉnh cao như HLV Park Hang Seo mới đồng ý tham gia cuộc phiêu lưu tại giải hạng Nhất Thái Lan.

Cùng là chiếc ghế HLV, nhưng những con đường đôi khi không giống nhau dù cùng 1 đích đến...