Pep Guardiola đã vĩ đại hơn Sir Alex Ferguson?

Sir Alex Ferguson là biểu tượng của chiến thắng và sự thống trị kéo dài, nhưng nếu nhìn vào thống kê, ảnh hưởng chiến thuật và di sản để lại, Pep Guardiola đang sở hữu nhiều cơ sở để vượt lên.

1. Trong bóng đá hiện đại, thành tích luôn là thước đo đầu tiên khi đánh giá một HLV. Nếu nhìn thuần túy vào số lượng danh hiệu, Sir Alex Ferguson vẫn là tượng đài đồ sộ với 38 chiếc cúp sau 26 năm tại Manchester United, trong đó có 13 chức vô địch Ngoại hạng Anh. Đó là con số khiến bất kỳ ai cũng phải ngả mũ. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ bóng đá không chỉ được đánh giá bằng số lượng, mà còn bằng tốc độ, mức độ áp đảo và khả năng tạo ra chuẩn mực mới.

Pep Guardiola có thể chưa sở hữu số danh hiệu đồ sộ như Sir Alex, nhưng những gì ông làm được trong khoảng thời gian ngắn hơn lại mang tính đột phá đáng kể. Tại Man City, Guardiola đưa đội bóng giành mùa giải 100 điểm đầu tiên trong lịch sử Ngoại hạng Anh, điều trước đó từng được xem là bất khả thi. Ông cũng trở thành HLV đầu tiên giành 4 chức vô địch quốc gia Anh liên tiếp. Đó là chiến thắng bằng sự thống trị gần như tuyệt đối.

Quan trọng hơn, Guardiola thành công ở nhiều môi trường khác nhau. Ông vô địch Tây Ban Nha cùng Barcelona, thống trị Bundesliga với Bayern Munich rồi xây dựng đế chế ở Anh với Manchester City. Sir Alex gần như dành toàn bộ giai đoạn đỉnh cao tại MU, trong khi Pep chứng minh năng lực ở nhiều nền bóng đá khác nhau. Tỷ lệ chiến thắng của Guardiola cũng cao hơn Ferguson. Điều đó cho thấy Pep không chỉ thắng nhiều, mà còn thắng với hiệu suất đáng kinh ngạc.

2. Nếu thành tích là một phần của sự vĩ đại, thì triết lý bóng đá mới là yếu tố giúp Guardiola tạo nên khoảng cách đáng kể. Nhiều HLV giành được danh hiệu, nhưng không nhiều người đủ sức làm thay đổi cách bóng đá vận hành. Guardiola thuộc nhóm rất hiếm đó.

Trước khi Pep xuất hiện, bóng đá vẫn vận hành theo những nguyên tắc tương đối truyền thống. Tiền đạo cắm đứng cao nhất, hậu vệ biên chủ yếu bám biên, thủ môn tập trung vào nhiệm vụ cản phá. Guardiola không phải người phát minh ra mọi ý tưởng mới, nhưng ông là người hoàn thiện chúng ở mức độ cao nhất và đưa chúng trở thành tiêu chuẩn phổ biến.

Khái niệm "số 9 ảo", hậu vệ biên bó vào trung lộ hay việc thủ môn phải chơi chân tốt đều trở nên phổ biến hơn sau thời kỳ Guardiola. Ngày nay, nếu một thủ môn ở đội bóng lớn không xử lý bóng bằng chân tốt, đó được xem như một điểm yếu nghiêm trọng. Nhiều đội bóng trên thế giới cũng bắt đầu sử dụng hậu vệ biên như những tiền vệ trung tâm khi triển khai bóng.

Điều đáng nói là ảnh hưởng ấy xuất hiện ở mọi cấp độ. Từ những CLB hàng đầu châu Âu cho tới các học viện đào tạo trẻ, tư duy kiểm soát bóng và xây dựng lối chơi từ tuyến dưới của Guardiola đều được sao chép ở mức độ khác nhau.

Sir Alex là bậc thầy trong việc tối ưu hóa con người và xây dựng tập thể chiến thắng. Nhưng Guardiola không chỉ chiến thắng. Ông thay đổi tư duy của cả một thế hệ bóng đá. Đó là sự khác biệt rất lớn giữa một HLV xuất sắc và một nhà cách mạng.

3. Sau khi Sir Alex nghỉ hưu năm 2013, MU rơi vào vòng xoáy khủng hoảng kéo dài hơn 1 thập kỷ. Điều đó chứng minh vai trò không thể thay thế của ông ở Old Trafford. Nhưng di sản của Ferguson chủ yếu gắn với MU. Ông tạo ra một đế chế chiến thắng cho riêng đội bóng này.

Guardiola để lại ảnh hưởng rộng lớn hơn. Barcelona thời kỳ đỉnh cao của ông trở thành hình mẫu bóng đá hoàn hảo mà rất nhiều CLB tìm cách học hỏi. Man City dưới thời Guardiola cũng tạo ra một chuẩn mực mới về cách vận hành của một đội bóng hiện đại.

Điều quan trọng là ảnh hưởng của Pep không chỉ tồn tại ở những đội ông dẫn dắt. Hàng loạt HLV xuất hiện sau này đều ít nhiều chịu tác động từ tư duy của ông. Nhiều người học cách triển khai bóng từ tuyến dưới, xây dựng hệ thống kiểm soát không gian hoặc ưu tiên cấu trúc chiến thuật linh hoạt. Bóng đá từng có những HLV tạo ra đội bóng mạnh, nhưng không nhiều người tạo ra cả một xu hướng. Ferguson để lại những danh hiệu, những ký ức và một đế chế. Guardiola ngoài những điều đó còn để lại một thứ khác. Ông thay đổi cách bóng đá được chơi. Nếu xét ở góc độ ấy, việc Pep được đánh giá cao hơn Sir Alex cũng là dễ hiểu.