Dịch Ebola: Ổ dịch Ituri đẩy cả khu vực vào trình trạng cảnh giác cao độ

Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) đang phải đối mặt với làn sóng bùng phát dịch Ebola mới, trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nâng mức cảnh báo rủi ro lên cao nhất, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ dịch bệnh lan rộng sang nhiều quốc gia ở Trung và Đông Phi.

Tâm điểm của đợt dịch lần này là tỉnh Ituri - khu vực vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng xung đột vũ trang, bất ổn an ninh và khủng hoảng nhân đạo dai dẳng. Điều kiện phức tạp tại đây được cho là đang gây thêm áp lực lớn đối với năng lực ứng phó dịch bệnh của chính quyền địa phương và các tổ chức y tế quốc tế.

Tại thành phố Bunia - thủ phủ của tỉnh Ituri, người dân bắt đầu thay đổi hành vi sinh hoạt để hạn chế nguy cơ lây nhiễm. Các tài xế taxi và xe buýt kêu gọi hành khách hạn chế tiếp xúc gần, tránh chen chúc trên phương tiện công cộng - một trong những môi trường dễ lây lan virus Ebola.

Nhiều người dân bày tỏ lo ngại trước tốc độ lây lan của dịch bệnh, đặc biệt là trong bối cảnh Ebola vẫn được coi là một trong những loại virus có tỷ lệ tử vong cao và gây tác động nghiêm trọng đến đời sống xã hội tại các quốc gia từng bùng phát dịch.

Theo WHO, CHDC Congo hiện ghi nhận 82 ca mắc Ebola và 7 trường hợp tử vong, cùng khoảng 750 ca nghi nhiễm và 177 trường hợp nghi tử vong đang được giám sát chặt chẽ. Trong khi đó, quốc gia láng giềng Uganda đã xác nhận 5 ca mắc, cho thấy nguy cơ lan truyền xuyên biên giới đang gia tăng.

Liên minh châu Phi (AU) cảnh báo ít nhất 10 quốc gia trong khu vực - trong đó có Ethiopia, Kenya, Rwanda và Nam Sudan - có thể đối mặt nguy cơ bị ảnh hưởng nếu dịch bệnh không được kiểm soát kịp thời.

Giới chuyên gia y tế quốc tế nhận định trong bối cảnh hệ thống y tế còn nhiều hạn chế và tình trạng xung đột tiếp diễn trong khu vực, nguy cơ dịch bệnh vượt ra ngoài biên giới quốc gia là hết sức rõ ràng, đặt ra thách thức lớn đối với an ninh y tế ở Trung và Đông Phi.

* Trong một diễn biến khác có liên quan, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) cùng WHO vừa đưa ra lời kêu gọi tài trợ khẩn cấp trị giá hơn 314 triệu USD nhằm hỗ trợ các hoạt động ứng phó đợt bùng phát dịch Ebola đang diễn biến nghiêm trọng tại khu vực Trung và Đông Phi.

Theo kế hoạch, phần lớn nguồn tài trợ nêu trên sẽ được phân bổ cho CHDC Congo và Uganda để phục vụ công tác điều trị, giám sát dịch tễ, khoanh vùng và ngăn chặn đà lây lan của dịch bệnh.

Các biện pháp ưu tiên gồm thiết lập hệ thống quản lý khủng hoảng y tế quốc gia, tăng cường phối hợp kiểm soát biên giới giữa các nước trong khu vực, đẩy nhanh công tác nghiên cứu vaccine dành riêng cho chủng Ebola Bundibugyo, triển khai thêm các đội phản ứng nhanh và dự trữ vật tư y tế khẩn cấp trước nguy cơ dịch bệnh lan rộng hơn.

WHO đã nâng mức cảnh báo Ebola lên cấp “rất cao”, trong khi nhiều quốc gia láng giềng tăng cường các biện pháp phòng ngừa, bao gồm siết kiểm soát y tế và hạn chế đi lại từ CHDC Congo, nhằm ngăn dịch lan ra toàn khu vực.