Một Winston Churchill khác qua hội họa được tái hiện trong triển lãm mới ở London

Một chân dung khác của Winston Churchill đang được hé lộ tại The Wallace Collection (Bảo tàng ở London, Anh) qua triển lãm Winston Churchill: The Painter, diễn ra từ ngày 23/5 đến 29/11.

Không phải nhà lãnh đạo nổi tiếng của nước Anh, Churchill lần này xuất hiện như một người đàn ông say mê màu sắc, phong cảnh và hội họa - một thú vui mà ông xem là nơi trú ẩn khỏi áp lực chính trường.

Đây là cuộc hồi cố quy mô lớn đầu tiên về tranh của Churchill kể từ sau khi ông qua đời năm 1965. Hơn 50 tác phẩm được quy tụ, trong đó hơn một nửa đến từ các bộ sưu tập tư nhân hiếm khi công bố trước công chúng. Triển lãm đưa người xem đi qua những khung cảnh Địa Trung Hải rực nắng, các góc vườn thân thuộc tại dinh thự Chartwell, tĩnh vật giản dị và cả những thành phố Morocco đầy ánh sáng.

Hội họa như một nơi trú ẩn tinh thần

Churchill bắt đầu vẽ tranh vào những năm đầu thế kỷ 20, trong giai đoạn chịu nhiều áp lực chính trị. Theo ban tổ chức triển lãm, hội họa trở thành niềm an ủi lớn đối với ông trong suốt cuộc đời, đặc biệt trong thời kỳ chiến tranh.

Ông từng viết trong cuốn Painting as a Pastime: "Những người họa sĩ thật hạnh phúc, bởi họ sẽ không bao giờ cô đơn. Ánh sáng và màu sắc, sự bình yên và hy vọng sẽ ở bên họ đến cuối đời".

Khác với hình ảnh cứng rắn trên chính trường, tranh của Churchill mang cảm giác nhẹ nhõm, riêng tư và đầy hứng khởi. Các giám tuyển Xavier Bray và Lucy Davis cho rằng phần lớn tác phẩm được tạo ra "vì niềm vui thuần túy, không chút phô trương".

Nhiều bức tranh ghi lại chính những nơi Churchill từng đặt chân tới: bờ biển miền Nam nước Pháp, cung điện Blenheim, Jerusalem năm 1921 hay các kỳ nghỉ tại Riviera. Chúng giống như nhật ký thị giác của một nhân vật lịch sử hơn là tham vọng trở thành nghệ sĩ chuyên nghiệp.

Những bức tranh "nghiệp dư" nhưng đầy sức sống

Giới phê bình nhìn nhận Churchill không phải một họa sĩ lớn theo nghĩa học thuật. Ông từng tự gọi tranh của mình là những "daubs" - các nét vẽ vụng về kiểu nghiệp dư. Tuy vậy, chính sự mộc mạc ấy lại tạo nên nét hấp dẫn riêng.

Các bức phong cảnh biển miền Nam nước Pháp được xem là thành công nhất của Churchill, với gam màu tươi sáng và độ tương phản mạnh. Dù kỹ thuật tạo hình còn hạn chế, tranh của ông vẫn mang cảm giác sinh động nhờ những nét cọ nhanh và trực giác màu sắc khá táo bạo.

Tờ The Guardian nhận xét rằng tranh của Churchill có "niềm vui áp đảo" và một vẻ "ngây ngô đáng yêu". Tuy nhiên, bài báo cũng hài hước chỉ ra rằng những hình người hay đàn lừa trong tranh Marrakech của ông "có thể khiến họa sĩ L. S. Lowry (1887-1976) phải đỏ mặt".

Một số tác phẩm cho thấy Churchill chịu ảnh hưởng từ họa sĩ Walter Sickert (1860-1942), đặc biệt trong kỹ thuật phủ lớp đơn sắc trước khi thêm màu. Ông cũng sử dụng máy chiếu để chuyển bố cục từ ảnh chụp lên toan - nói cách khác là can hình trước khi vẽ.

Góc nhìn mới về một nhân vật lịch sử

Điều khiến triển lãm trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở chất lượng hội họa mà còn ở việc công chúng được tiếp cận một Churchill rất khác. Bên cạnh tranh vẽ, triển lãm còn trưng bày kính mắt, bảng pha màu và nhiều vật dụng cá nhân của ông, được mượn từ Cung điện Blenheim.

Trong suốt cuộc đời, Churchill từng tặng tranh cho nhiều tổng thống Mỹ như Franklin D. Roosevelt, Harry S. Truman và Dwight D. Eisenhower như những món quà ngoại giao mang tính cá nhân.

Triển lãm vì thế không chỉ kể câu chuyện về hội họa, mà còn mở ra một góc nhìn nhân văn hơn về nhà lãnh đạo từng dẫn dắt nước Anh qua Thế chiến II. Giữa bối cảnh thế giới nhiều biến động hiện nay, những bức tranh giản dị của Churchill gợi nhắc về một thú vui chậm rãi, nơi nghệ thuật tồn tại đơn giản vì niềm vui được sáng tạo.